Beş parti ittifak yolunda Siyasette yer yerinden oynayacak

2023 seçimlerinde Cumhur İttifakı'na destek veren Yeniden Refah Partisi, iktidar bloğundan kopuş sinyalini en net cümleyle verdi. Mevcut yönetim anlayışına karşı Saadet, Gelecek, DEVA ve İYİ Parti ile "Üçüncü Yol" arayışına giren parti kurmayları, olası bir Cumhurbaşkanlığı seçiminde tavırlarının ne olacağını şimdiden ilan etti.

Geçmişte Milli Görüş hareketinin mirası üzerinden sert tartışmalar yaşayan Saadet Partisi ile Yeniden Refah Partisi, iktidar ve ana muhalefet bloğu dışında kalan seçmen için alternatif bir seçenek oluşturmak üzere temaslara başladı. İki parti, sadece kendi aralarında değil, diğer sağ ve muhafazakar partileri de kapsayacak geniş tabanlı bir işbirliği zeminini yokluyor.

Bu kapsamda Yeniden Refah Partisi, Saadet Partisi, Gelecek Partisi ve DEVA Partisi'nin tek çatı altında birleşmesi hedefleniyor. Seçimlere ise İYİ Parti'nin de içinde yer alacağı yeni bir "ittifakla" girilebileceği konuşuluyor.

Söz konusu siyasi partiler üçüncü yol formülünü, cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci tura kalacağı hesabına göre şekillendiriyor. Bu plana göre her ittifakın ilk turda kendi adayını desteklemesi, ikinci tura kalacak adayın niteliğinin nihai tercihi belirlemesi öngörülüyor.

Ancak en dikkat çekici çıkış, 2023 seçimlerinde son anda Cumhur İttifakı'na dahil olarak Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı destekleyen Yeniden Refah kanadından geldi. BBC Türkçe'ye konuşan Yeniden Refah Partisi Genel Başkan Yardımcısı Doğan Bekin, henüz ittifak ve işbirliği formüllerinin netleşmediğini ve konuşmak için erken olduğunu belirtmekle birlikte iktidar cephesini huzursuz edecek şu ifadeyi kullandı:

"Ama şu çok net; biz ikinci turda sayın Erdoğan'la birlikte hareket etmeyiz."

Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan, geçen hafta Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan'ı ziyaret etmiş, seçim işbirliği arayışları bu ziyarette gündeme gelmişti. Gerek Saadet Partisi'nden, gerekse de Yeniden Refah Partisi'nden yapılan açıklamalarda, seçmene mevcut bloklar dışında seçenek oluşturacak bir "üçüncü yol" oluşturmanın hedeflendiği belirtildi.

Yeniden Refah Partisi Genel Başkan Yardımcısı Doğan Bekin, yürütülen görüşmelerin klasik bir seçim ittifakından ziyade, farklı partileri bir araya getirebilecek ortak çatı arayışı çerçevesinde ele alındığını söyledi. Bekin, Meclis'te Yeni Yol Grubu'nu oluşturan üç siyasi parti (Saadet Partisi, Gelecek Partisi ve DEVA Partisi) ile Yeniden Refah'ın ortak çatı altında seçime girmesi seçeneği üzerinde durulduğunu belirtti.

Bekin, "Eğer güçlü ve iyi organize edilmiş bir yapı kurulabilirse, iktidardan kopan seçmen bu çatı altında toplanabilir" dedi.

YRP'den ittifak çağrısı: 3 partiye davet 2 partiye veto!

Gerek Yeniden Refah Partisi'nde gerekse de Saadet Partisi'nde, iktidara güçlü bir alternatif oluşturmak için milliyetçi muhafazakar diğer partilerle de seçim ittifakı yapılabileceği belirtiliyor. Mecliste Yeni Yol grubunu oluşturan partilerle ortak çatı altında seçime girilmesi halinde İYİ Parti ile de "ittifak yapılması" formülü üzerinde duruluyor.

Doğan Bekin, 1991'de Refah Partisi (RP) ile Milliyetçi Çalışma Partisi (MÇP) ve Islahatçı Demokrasi Partisi'nin (IDP) yaptığı ittifakı anımsatarak şu değerlendirmeyi yaptı:

"Bizim, Saadet Partisi'nin ve İYİ Parti'nin ittifak ortağı olarak içinde yer alacağı bir yapı, ciddi sinerji yaratabilir. Bu 1991'dekine benzer bir tabloyu doğurabilir."

Hatırlanacağı üzere üç parti, 1991 genel seçimlerde Refah Partisi çatısı altında seçime girmiş ve yaklaşık yüzde 17 oyla 62 milletvekili çıkarmıştı.

Seçimlere uzun süre olduğunu ve henüz netleşen bir formül ve görüşme takvimi olmadığını belirten Bekin, şu anda liderlerin birbirlerini tanımaya ve anlamaya dönük ön görüşmeler yapıldığını, ilerleyen süreçte daha somut adımlar atılabileceğini kaydetti.

Diğer parti liderleri de sürece yeşil ışık yakıyor. DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan daha önce dört partinin birleşmesi konusunda açık şekilde "birlikte olma arzusunun" bulunduğunu ve sürecin olumlu ilerlediğini söylemişti.

Gelecek Partisi Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu da konuya ilişkin, "Yeniden Refah, Gelecek, DEVA, Saadet... Bunların mutlaka bir formülle birleşmeleri gerekiyor. Tek çatı altında ya da başka formül. Ben hepsine açığım. Hiçbir şey talep etmiyorum" ifadelerini kullanmıştı.

Mevcut durumda Türkiye'de genel seçimlerde uygulanan ülke barajı yüzde yedi. Halen Saadet ve DEVA partilerinin sekizer, Yeniden Refah ve Gelecek partilerinin dörder milletvekili var. TBMM İç Tüzüğü'ne göre en az 20 milletvekili ile mecliste grup kurulabiliyor. Saadet Partisi, Gelecek Partisi ve DEVA Partisi, ortak meclis grubu kurabilmek için 13 Ocak 2025'te Yeni Yol Partisi'ni kurmuştu.

"Üçüncü yol" arayışı başlatan partilerden Saadet Partisi ile Yeniden Refah Partisi arasında geçmişte, "Milli Görüş'ün mirası" üzerinden sert tartışmalar yaşanmıştı.

2010'da hayatını kaybeden babası Necmettin Erbakan'ın da genel başkanlığını yaptığı Saadet Partisi'nin "artık Milli Görüş'ü temsil etmediğini" savunan Fatih Erbakan, 2018'de Yeniden Refah Partisi'ni kurdu. Erbakan ayrıca Saadet Partisi'nin kullandığı Balgat'taki genel merkez binasının kendisine ait olduğunu belirterek, icra kanalıyla Saadet Partisi'ni binadan tahliye ettirdi. Milli Görüş çizgisindeki partilerin genel merkez olarak kullandığı bina halen Yeniden Refah Partisi tarafından kullanılıyor.

Öte yandan YRP lideri Erbakan'ın gündemdeki diğer başlıklara dair "Demirtaş tahliye edilmeli, İmralı'ya Bahçeli gitsin" çıkışları da hafızalardaki yerini koruyor.

Sağ blokta bu arayışlar sürerken, 2023 seçimlerinde Millet İttifakı'nın başını çeken CHP ise muhalefet partileriyle kurumsal ittifak modeli yerine esnek ve konu bazlı işbirliklerini artırmayı planlıyor. Son seçimler öncesi kurulan masa tipi ittifakların beklenen sonucu vermediğini düşünen CHP; demokrasi, adalet ve özgürlükler gibi ortak değerler etrafında şekillenen bir "taban ittifakı" stratejisi izlemeyi planlıyor. Ana muhalefet partisi bu kapsamda, milliyetçi-muhafazakar seçmenden Kürt seçmene kadar geniş bir seçmen kitlesine hitap etmeye dönük politikalarla, seçmene "CHP ülkeyi yönetir" güvencesi vermeyi hedefliyor.

DEM Partililer ise şu anda seçim işbirlikleri veya ittifak konuşmak için erken olduğunu söylüyor. Parti kurmayları, demokrasi mücadelesinde muhalefetle yan yana durmaya açık olduklarını ancak yürütülen çözüm sürecinin başarıya ulaşması için de sonuna kadar müzakere masasında kalacaklarını belirtiyor. Parti kulislerinde, "Ama bunların hiçbirisi bir ittifak anlayışıyla yürüttüğümüz süreçler değil. Bir yere eklemlenmek ya da bir ittifakın parçası olmak gibi bir durumumuz yok" yorumu yapılıyor.