Benzine 12,47 TL lik zam böyle engellendi: ÖTV artışı 3 aya bölündü Son Haberler

Akaryakıt fiyatlarındaki küresel dalgalanmalar ile döviz kurundaki hareketlerin pompa fiyatlarına doğrudan yansımasını sınırlamak amacıyla uygulanan eşel mobil sistemi sona erdi. Cumhurbaşkanı Kararı ile yapılan yeni ÖTV düzenlemesinde ise sistemin sona ermesinin ardından benzinde ortaya çıkabilecek tek seferlik yüksek fiyat artışını sınırlamak amacıyla kademeli geçiş modeli devreye alındı.

Eşel mobil öncesindeki ÖTV seviyesine doğrudan dönülmesi halinde benzinin litre fiyatına yaklaşık 12,47 TL artış yansıması bekleniyordu. Yeni düzenlemeyle ÖTV'nin tamamının 1 Ekim'de uygulanması yerine artış ekim, kasım ve aralık aylarına dağıtıldı. Böylece 1 Ekim itibarıyla benzinin pompa fiyatında beklenen artış yaklaşık 4,15 TL ile sınırlandırıldı.

BENZİNDE 12,47 TL'LİK ARTIŞ NASIL GÜNDEME GELDİ?

Eşel mobil sistemi, akaryakıt ürünlerindeki fiyat değişimlerinin belirli bölümünün ÖTV üzerinden karşılanmasını sağlayarak küresel petrol fiyatları ve döviz kurundaki hareketlerin tüketiciye doğrudan yansımasını sınırlandırıyordu. Sistemin sona ermesiyle birlikte akaryakıttaki ÖTV'nin eşel mobil öncesindeki seviyelerine dönmesi gündeme geldi.

Benzinde eşel mobil öncesindeki ÖTV tutarı litre başına 14,8277 TL seviyesindeydi. Sistemin sona ermesiyle ÖTV'nin doğrudan söz konusu seviyeye çıkarılması halinde litre başına yaklaşık 10,39 TL'lik vergi artışı gerçekleşmesi öngörülüyordu.

ÖTV'deki artış pompa fiyatına vergilerle birlikte yansıdığı için tüketicinin karşılaşacağı artış yalnızca 10,39 TL ile sınırlı kalmayacaktı. Hesaplamalara göre benzinin litre fiyatındaki toplam artış yaklaşık 12,47 TL'ye ulaşacaktı.

12,47 TL'LİK ZAM TEK SEFERDE POMPAYA YANSITILMADI

Yeni düzenlemenin temel değişikliği, eşel mobil sisteminin sona ermesiyle ortaya çıkan ÖTV farkının tamamının aynı anda uygulanmaması oldu. Benzinin ÖTV'si 1 Ekim'de doğrudan 14,8277 TL'ye çıkarılmadı.

ÖTV artışı üç aylık döneme yayıldı. Böylece eşel mobil öncesindeki vergi seviyesine ekim ayında tek seferde dönülmesi yerine ekim, kasım ve aralık aylarını kapsayan kademeli bir takvim oluşturuldu.

Düzenleme, toplam vergi artışını tamamen ortadan kaldırmıyor. ÖTV'nin eski seviyesine dönüşünü zamana yayıyor. Dolayısıyla 1 Ekim'de oluşabilecek yüksek fiyat artışının tek seferde pompa fiyatına yansıması önlenmiş oluyor.

ÖTV EKİM, KASIM VE ARALIK AYLARINA BÖLÜNDÜ

Belirlenen takvime göre benzinin litre başına ÖTV tutarı ekim ayında 7,9000 TL olarak uygulanacak. Vergi tutarı kasım ayında 11,3600 TL'ye çıkarılacak.

Aralık ayında ise benzinin ÖTV'si litre başına 14,8277 TL'ye ulaşacak. Böylece eşel mobil sisteminden önceki ÖTV seviyesine üç aylık geçiş döneminin sonunda dönülmüş olacak.

Kademeli model nedeniyle tüketicinin 1 Ekim'de karşılaşacağı vergi kaynaklı fiyat değişimi, ÖTV'nin doğrudan 14,8277 TL'ye yükseltilmesi halinde ortaya çıkacak değişimden daha düşük olacak.

12,47 TL YERİNE YAKLAŞIK 4,15 TL ARTIŞ BEKLENİYOR

ÖTV'nin tek seferde eski seviyesine çıkarılması halinde benzinin litre fiyatına yaklaşık 12,47 TL artış yansıması hesaplanıyordu. Kademeli geçiş kararı sonrasında ise 1 Ekim itibarıyla pompa fiyatındaki artışın yaklaşık 4,15 TL olması bekleniyor.

İki rakam arasındaki fark 8,32 TL'ye karşılık geliyor. Başka bir ifadeyle düzenleme benzindeki toplam ÖTV dönüşünü iptal etmek yerine, ilk gün pompa fiyatına yansıyacak artışın yaklaşık 8,32 TL daha düşük kalmasını sağlıyor.

8,32 TL'LİK FARK NEREDEN GELİYOR?

Hesaplama, eşel mobil öncesi ÖTV seviyesine doğrudan dönüş ile kademeli geçiş arasındaki farktan kaynaklanıyor. ÖTV'nin 1 Ekim'de doğrudan 14,8277 TL'ye çıkarılması halinde pompa fiyatındaki artışın yaklaşık 12,47 TL olması bekleniyordu.

Yeni düzenlemede ekim ayı ÖTV'si 7,90 TL'de tutulduğu için ilk aşamada pompa fiyatına yaklaşık 4,15 TL artış yansıması öngörülüyor. Böylece 12,47 TL'lik olası artış ile 4,15 TL'lik ilk aşama artışı arasındaki 8,32 TL'lik bölüm 1 Ekim'de tüketiciye yansıtılmamış oluyor.

Düzenlemenin etkisi bu nedenle "12,47 TL'lik artış tamamen kaldırıldı" şeklinde değil, "12,47 TL'lik tek seferlik artışın gerçekleşmesi engellendi" şeklinde ortaya çıkıyor. ÖTV'nin kalan bölümü belirlenen takvim doğrultusunda sonraki aylarda devreye alınacak.

KADEMELİ GEÇİŞ NASIL İŞLEYECEK?

Benzindeki vergi geçişi üç basamak halinde uygulanacak. Ekim ayında litre başına 7,90 TL olan ÖTV, kasım ayında 11,36 TL'ye yükselecek. Aralık ayında ise 14,8277 TL'lik eşel mobil öncesi seviyeye ulaşacak.

Kasım ayında ekim ayına göre litre başına 3,46 TL'lik ilave ÖTV artışı gerçekleşecek. Aralık ayında ise kasım seviyesine göre yaklaşık 3,4677 TL daha artış yapılarak eski ÖTV seviyesine ulaşılacak.

Pompa fiyatlarının yalnızca ÖTV'ye bağlı olmadığı, petrol ve ürün fiyatları ile döviz kuru gibi değişkenlerin de nihai fiyat üzerinde etkili olduğu için kasım ve aralık aylarında tüketicinin karşılaşacağı kesin pompa fiyatı şimdiden sabit bir rakam olarak belirlenmiş değil.

AMAÇ ANİ FİYAT ŞOKUNU SINIRLANDIRMAK

Benzinde uygulanan modelin benzeri ağustos ayında motorin için yapılan düzenlemede de kullanılmıştı. Benzin için alınan kararda da vergi artışının tek seferde pompa fiyatına yansımasının önüne geçilerek geçişin aylara dağıtılması tercih edildi.

Düzenlemenin amacı, enflasyonla mücadele kapsamında piyasada tek seferde oluşabilecek fiyat baskısını ve ani fiyat değişimini sınırlandırmak olarak açıklandı. ÖTV'nin eşel mobil öncesi seviyesine dönüşü korunurken geçiş takvime bağlandı.

LPG'DE AYNI KADEMELİ MODEL UYGULANMADI

Benzindeki kademeli geçişten farklı olarak LPG'de eşel mobil öncesindeki sisteme doğrudan dönüş gerçekleştirildi. LPG türü ürünlerde eşel mobil kapsamında kilogram başına 9,2190 TL olarak uygulanan ÖTV, 11,3830 TL'ye yükseltildi.

Vergi değişikliği nedeniyle LPG otogazın pompa fiyatında yaklaşık 1,48 TL artış bekleniyor. Benzindeki gibi üç aya yayılan bir ÖTV geçiş takvimi LPG için açıklanmadı.

EŞEL MOBİL SİSTEMİ SONA ERDİ

Küresel akaryakıt fiyatları ve döviz kurundaki değişikliklerin tüketici fiyatlarına etkisini sınırlandırmak amacıyla kullanılan eşel mobil sistemi 1 Ekim itibarıyla sona erdi. Yeni dönemde benzin ve LPG için ÖTV düzenlemeleri farklı yöntemlerle gerçekleştirildi.

LPG'de eşel mobil öncesi vergi seviyesine dönüş yapılırken benzinde tek seferde yaklaşık 12,47 TL'lik fiyat artışının ortaya çıkmasını engellemek amacıyla kademeli geçiş modeli uygulandı. Benzinin ÖTV'si üç ay içerisinde aşamalı olarak artırılarak aralık ayında 14,8277 TL'ye çıkarılacak