Bayilerin hizmet bedeli uygulamasına yargı engeli

İzmir'de yaşayan bir kişi, geçen yıl 5 Mayıs'ta Aydın'daki bir bayiden, 1 milyon 948 bin liralık sıfır otomobil satın aldı. Satıştan sonra faturada 11 bin 148 lira fazladan para tahsil edildiğini fark eden tüketici bayiyle görüştü.

Tutardaki 5 bin 56 liranın motorlu taşıtlar vergisi, 2 bin 757 liranın trafik tescil ve ruhsat işlemleri geriye kalan 3 bin 335 liranın da "hizmet bedeli" olduğunun belirtilmesi üzerine tüketici, 3 bin 335 liranın iadesini istedi.

Talebin karşılanmaması üzerine tüketici, avukatı Zeynep Satılmış aracılığıyla icra takibi başlattı. Araç bayisinin itirazı üzerine İzmir 5. Tüketici Mahkemesi'nde açılan dava, 3 Şubat'ta karara bağlandı.

Mahkemenin, tüketici yararına verdiği kararında şu ifadeler yer aldı:

"Araç satış sözleşmelerinde ayrıca araç satıcıları tarafından hizmet bedelinin belirlenmesinin keyfi uygulamalara yol açabileceği anlaşılmaktadır."

Mahkeme, hizmet bedeline ilişkin masrafların somut şekilde ortaya konulamadığını belirterek tutarın faiziyle iadesine hükmetti.

Avukat Zeynep Satılmış, araç satışında tüketicilerin çoğu zaman yalnızca araç bedelini ödediklerini düşündüklerini ancak fatura incelendiğinde ek kalemlerle karşılaşılabildiğini ifade etti.

Kararın emsal teşkil ettiğini belirterek tüketicilere önerilerde bulunan Satılmış, şunları kaydetti:

"Mahkeme belirsiz, tüketicinin bilgilendirilmediği ve herhangi bir açıklama yapılmadığı bedellerin hukuka aykırı olduğunu söyleyerek bedelin iadesine karar verdi. Bu dosya için rakamlar küçük olabilir ama tüm ülkede gözetildiğinde gerçekten birçok kişinin mağdur olduğu gözler önündedir. Mahkeme, 'bir çalışanın ekstra herhangi bir masrafa sebep olmazken ve bedeli de nasıl belirlendiği belli değilken, bu şekilde keyfi bir rakam belirterek tahsilat yapmak hukuka aykırı' dedi. Tüketicilere, bu noktada ödedikleri bedelleri, aldıkları hizmetleri detaylı olarak sorgulayıp bir ödeme yapmalarını tavsiye ediyorum. Eğer ki ceplerinden fazla bir rakam çıkarsa, bunun da hakkını sonuna kadar kovalasınlar."

Tüketici Konfederasyonu Genel Başkanı Aydın Ağaoğlu da tüketicilerin satın aldıkları mal veya hizmete ilişkin nihai fiyatın, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 54. maddesinde açıkça belirtildiğini ifade etti.

Tüketicilerin araç satın aldıktan sonra fatura ve ödeme belgelerini karşılaştırmaları gerektiğini, önceden bildirilmeyen ek ücretlerin hukuka aykırı olabileceğini belirten Ağaoğlu, şöyle devam etti:

"Önceden belirtmiş, faturasını da kesmiş olsaydı satıcı haklı bulunabilirdi. Tüketici daha önceden bilmediği sürpriz bir bedelle karşılaşıyor. Üstelik bu bedelin niçin alındığı da tam olarak belli değil. Hizmet bedeli adı altında geniş bir tanımlama yapılmış. Bu nedenle tüketiciler satın alacakları hizmetlerle ilgili her türlü vergi dahil nihai fiyatı bilmek durumdadır. Bu nedenle tüketici haklı bulunmuş, tüketici hakem heyetlerinden çıkan kararlarla icraya da başvurulabilir. Otomobil alacak olanlar özellikle, imzaladıkları sözleşmeleri okusunlar. Orada belirtilen ücret kalemlerini incelesinler ve onayladıkları takdirde sözleşmeye imzasını atıp sonra da ödedikleri bedeli fatura, makbuz gibi belgeleri de talep etsinler. Bunun dışında ücret ödendiği takdirde bu yıl için 186 bin liraya kadar itilaflarla ilgili internet üzerinden tüketici hakem heyetlerine hiçbir bedel ödemeden başvurulabilir. Çıkacak kararlar mahkeme kararı hükmündedir."