Barış umudu! ABD ve İran görüşmelerinde masada: 1 aylık ateşkes 15 maddelik anlaşma

ABD’nin İran ile gerilimi düşürmeye yönelik yeni bir diplomatik girişim başlattığı iddiası uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Al Arabiya’nın, İsrail’in Kanal 12 televizyonuna dayandırdığı habere göre, Washington yönetimi Tahran ile bir ay sürecek geçici ateşkes hedefi doğrultusunda kapsamlı bir anlaşma mekanizması üzerinde çalışıyor.

Haberde, sürecin ABD Başkanı Donald Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner tarafından yürütüldüğü öne sürülürken, planın Gazze ve Lübnan’daki mutabakatlara benzer bir model içerdiği ifade edildi.

ABD yönetimi, bir ay sürecek ateşkesle birlikte daha kapsamlı bir anlaşma için müzakere zemini oluşturmayı hedefliyor. Bu süreçte tarafların 15 maddelik bir taslak üzerinde görüşmesi planlanıyor.

Al Hadath’ın, İsrail Kanal 12’ye dayandırdığı bilgilere göre taslak anlaşmada şu maddeler yer alıyor:

1- Yaptırımların yeniden devreye alınması tehdidinin otomatik olarak kaldırılması
2- İran’ın mevcut nükleer kapasitesinin tamamen ortadan kaldırılması
3- İran’ın “asla nükleer silah arayışında olmayacağına” dair taahhüt vermesi
4- İran topraklarında herhangi bir nükleer zenginleştirme faaliyetinin yasaklanması
5- Zenginleştirilmiş uranyumun Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na (UAEA) teslim edilmesi
6- Natanz, İsfahan ve Fordow’daki nükleer tesislerin devre dışı bırakılması ve imha edilmesi
7- UAEA’ya tüm bilgilere tam erişim izni verilmesi
8- İran’ın “vekâlet güçleri” stratejisinden vazgeçmesi
9- Bölgedeki milis gruplara finansman ve silah desteğinin kesilmesi
10- Hürmüz Boğazı’nın kapatılmadan açık tutulması
11- Balistik füze programına ilişkin kararın ertelenmesi
12- Balistik füzelerin yalnızca savunma amaçlı kullanılması
13- İran’a yönelik tüm yaptırımların kaldırılması
14- Buşehr’de sivil nükleer programın geliştirilmesine destek verilmesi
15- Yaptırımların yeniden uygulanması tehdidinin otomatik olarak iptal edilmesi

Söz konusu planla ilgili henüz ABD, İran ya da diğer resmi makamlardan herhangi bir doğrulama yapılmadı. Ancak diplomatik kaynaklar, önümüzdeki süreçte taraflar arasında temasların başlayabileceğine işaret ediyor.Bölgedeki gerilimin sürdüğü bir dönemde gündeme gelen bu iddialar, olası bir ateşkes ve anlaşmanın küresel dengeler açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini gösteriyor.