Barış Manço, yaşam uykusundan 27 yıl önce uyandı

Haberturk sayfasından alınan verilere dayanarak, Ankara24.com duyuru yapıyor.

1 Şubat 1999'da geçirdiği kalp krizi nedeniyle hayatını kaybeden Barış Manço, hayatta olsaydı bugün, 83 yaşında olacaktı.

Barış Manço, verdiği bir röportajda yaşlılık dönemiyle ilgili olarak şu cümleleri sarf etmişti; "Benim birkaç hayalim var; 80 yaşındayken elimde bastonum, belki kolumda Doğukan... Onun yardımıyla çıkarım sahneye ve senfoni orkestrasına '2023' bestesini çaldırmak en büyük ideallerimden birisi olsa gerek."

Barış Manço’nun en büyük hayallerinden biri, Cumhuriyet'in 100'üncü yılı olan 2023'te sahnede dev bir senfoni orkestrasıyla kendi bestesi olan '2023' eserini icra etmekti. Vefatıyla gerçekleşmeyen bu arzusunu bir vasiyet olarak kabul eden Manço ailesi, bu mirası hayata geçirmek için kapsamlı bir hazırlık sürecine girdi.

Hazırlanan projeye göre; Barış Manço, fiziksel olarak aramızda olmasa da teknoloji sayesinde sahnede olacaktı. Manço, dev bir senfoni orkestrasının eşliğinde sahneye hologramıyla yansıtılacak, '2023'ü ve başka eserlerini seslendirecekti. Sahnede sadece Barış Manço değil, oğulları; Doğukan Manço ve Batıkan Manço da yer alacaktı. Barış Manço'ya şarkılarında, oğlu Doğukan Manço piyanosuyla eşlik edecekti.

Ne yazık ki bu devasa prodüksiyon, yüksek maliyetler nedeniyle hayata geçirilemedi. Böylesine büyük çaplı bir hologram ve orkestra organizasyonu için gereken finansal destek sağlanamadığından dolayı proje, şimdilik beklemede kalmak zorunda kaldı.

Temsili fotoğraf

Barış Manço, yine aynı röportajda, "Bu kadar hayat dolu olmanıza rağmen şarkılarınız neden hep ölüm içeriyor?" sorusuna; "Ölüm yaşam uykusundan uyanmaktır" şeklinde cevap vermişti.

"İNANAMADIK BARIŞ MANÇO"

1 Şubat 1999...

Gazeteden bir telefon; "Barış Manço vefat etmiş. Hastaneye koş."

Ateşle sarılı kalplerden çıkıp dillere ulaşıyor; "Unutma ki dünya fani, veren Allah alır canı

Ben nasıl unuturum seni can bedenden çıkmayınca.

Unutma ki dünya fani, veren Allah alır canı

Ben nasıl unuturum seni, can bedenden çıkmayınca."

3 Şubat 1999...

Barış Manço toprağa verilecek.

Binlerce kişi adresi 81300 Moda İstanbul olan evinde geceden toplanmış.

Hep bir ağızdan Barış Manço şarkıları seslendiriliyor.

Sabah oldu. İstikamet, Taksim AKM.

Binlerce kişi cenaze otomobilinin arkasında.

Her yaş grubundan binlerce kişi, AKM'nin önündeki on binlerce kişiyle bir oldu.

Bir olmanın harcı, Barış Manço sevgisi.

İzdihamdan ezilenlerin sesi çıkmıyor.

Barış Manço'nun acısıyla yüreklerinin ezilmesinin yanında izdihamdan ayakların ezilmesi ne ki?

Barış Manço, her yıl ölüm yıldönümünde hayranları tarafından mezarı başında anılıyor.

Değil Levent Camii'ne girmek, Levent'e girmek bile mümkün değil.

Sonra;

Kanlıca Mezarlığı, yokuş aşağı.

İzdihamdan yokuş aşağı çamurda yuvarlananlar yerden kalkıp bir daha koşuyor.

Ailesi, mezar başına zar zor geliyor.

Titreyen dudaklardan dualar, yanaklardan yaşlar dökülüyor; "Kış yağmurlarıyla bir gün göçtün gittin, inanamadık Barış Manço.

Bizim iller sessiz

Bizim iller sensiz

Barış Manço, hayatta olsaydı;

• Hangi planlarını uygulamaya geçirirdi?

• Hangi hayalleri gerçekleşirdi?

• Hangi çalışmaları yapardı?

Barış Manço'nun kişiliği, misyonu ve vizyonu üzerinden bir değerlendirme yapacak olursak bu soruların cevabını bulmak hiç de zor değil.

"ENDER KİŞİLERDEN BİRİ OLURDU"

♦ Barış Manço, sadece bir müzisyen değil; bir vizyoner, bir gezgin ve Türkiye’nin modern meddahı idi. Manço, eğer bugün hayatta olsaydı, 83 yaşında olmasına rağmen dijital çağı en önden göğüsleyen isimlerden biri olurdu.

♦ Barış Manço; her zaman teknolojinin ve yeniliğin bir adım önünde olmayı başarmış, vizyonuyla zamanın sınırlarını zorlamış bir sanatçıydı. Eğer bugün aramızda olsaydı, sağlığında olduğu gibi her kuşağa hitap eden küresel bir ikon olmayı sürdürürdü.

♦ Barış Manço'nun efsaneleşen seyahat kültürü, günümüzde sadece televizyon ekranlarına sığmaz, dijital platformların en çok merak edilen içeriklerine dönüşürdü. "7’den 77’ye" geleneği, dünyanın en ücra köşelerinden paylaşılan yüksek çözünürlüklü vloglar ve derinlemesine kültürel analizlerle dijital yayın mecralarında milyonlarca izleyiciye ulaşırdı. Dünyada bütün ülkeleri gezen ender kişilerden biri olurdu.

♦ Barış Manço; müzikal anlamda ise progresif ruhunu günümüzün modern tınılarıyla birleştirirdi. Müziği, bugünün gözde gruplarıyla sahnede hayat bulur veya fütüristik altyapılarla Anadolu ezgilerini harmanlayan uluslararası projelerde yankılanırdı.

♦ Barış Manço; 'Barış Ağabey' figürü, günümüzde profesyonel bir kurumsallaşma süreciyle çocuklara yönelik dev bir markaya dönüşürdü. Çocuklar için yaratıcılığı, müziği ve coğrafi keşifleri odağına alan uluslararası bir eğitim akademisi kurması işten bile olmazdı. Hatta Moda’daki evi, sadece fiziksel bir müze olarak kalmaz, sanal gerçeklik (VR) teknolojisiyle dünyanın her yerinden ziyaret edilebilen interaktif bir dijital merkez haline gelirdi.

♦ Barış Manço, Türkiye’nin kültürel gücünü temsil eden en etkili kültür diplomatı olmaya devam ederdi. Japonya’dan Belçika’ya uzanan dostluk köprülerini Birleşmiş Milletler nezdinde bir 'İyilik Elçisi' sıfatıyla taçlandırır; geçmişle geleceği, Doğu ile Batı'yı birbirine bağlayan evrensel bir bilge olarak dünya barışına hizmet etmeyi sürdürürdü.

Eşi Lale Manço Ahıskalı, bu konuda şunları söyledi; "Her yeniliği takip eden, yeni gelişmeleri merak eden bir insandı. O merak duygusuyla mutlaka ama mutlaka bu yeni girdiğimiz dünyanın her detayını öğrenirdi. İlgi duyduğu her konuyu sonuna kadar inceleyen, her konu hakkında bilgi edinen, çok zeki biriydi. Barış, inanılmaz derecede hızlı öğrenen bir insandı. Çünkü odaklanmasını, bilginin nerede olduğunu bilirdi. Siyasete atılıp atılmama konusunda ise bağımsız cumhurbaşkanı adayı olurdu."

Doğukan Manço - Lale Manço Ahıskalı - Batıkan Manço

Peki çocukları Doğukan Manço ile Batıkan Manço, bu konuda ne düşünüyor? Manço kardeşler, bu konudaki görüşlerini; "Çok hızlı öğrenen gelecek dünyaya çok meraklı bir insandı. O yüzden o kadar çok dili konuşup, dünyayı geziyordu. Buna kesinlikle devam ederdi. Teknolojiyi gerektiği gibi daha çok insana ulaşmak için kullanırdı. Müziği keyifle yapmaya devam ederdi, canlı seslerden, gerçek enstrümanlardan vazgeçeceğini sanmıyoruz" şeklinde dile getirdi.

MODERN ZAMANLARIN EVLİYA ÇELEBİ’Sİ: BARIŞ MANÇO

Tam adı; Tosun Yusuf Mehmet Barış Manço...

Adının bu kadar uzun olmasının nedeni şöyle;

Ağabeyi Yusuf Manço, Barış Manço doğmadan önce vefat etmiştir.

Barış Manço; ağabeyi Savaş Manço, kız kardeşi İnci Manço ve müzisyen olan annesi Rikkat Manço.

Annesi Rikkat Manço ile babası Hakkı Manço, oğulları; Mehmet Barış Manço'nun adına vefat eden oğullarının anısını yaşatmak için 'Yusuf'u da ekler.

Yusuf'un bir de lakabı vardı.

'Tosun'...

Böylelikle Barış Manço'nun adı Yusuf Tosun Mehmet Barış Manço olur.

Adı çok uzun olduğu için ilk okula kaydı Barış Manço olarak yapılır.

Barış Manço'nun Kadıköy Gazi Mustafa Kemal İlköğretim Okulu'ndaki karnesi.

Barış Manço, 2 Ocak 1943'te dünyaya gözlerini Zeynep Kamil Kadın Hastalıkları ve Doğum Hastanesi'nde açtı.

Annesi Rikkat Manço, Devlet Konservatuvarı Klasik Türk Sanat Müziği sanatçısı, hocası ve aynı zamanda yazardı. Konservatuvardaki çalışmaları sırasında Zeki Müren'in de hocalığını yapmıştı.

Annesinin etkisiyle müzik tutuksu başlayan Barış Manço, kariyerine 1957'de Galatasaray Lisesi orta bölümünde başladı.

1958'de ilk grubu Kafadarlar'ı kurdu. Bu dönemde ilk bestesi 'Dream Girl'i yaptı.

Bu besteyle de ödül kazandı.

Hakkı Manço - Barış Manço - İnci Manço - Rikkat Manço - Savaş Manço

1959'da ikinci Grubu Harmoniler'i kuran Barış Manço, ilk konserini bu yılda verdi.

Aynı yıl babası Hakkı Manço'yu kaybeden Barış Manço, yaşadığı büyük acıyla müziğe daha fazla yöneldi.

Barış Manço, Harmoniler grubu kadrosuyla verdikleri konserden sonra Grafson şirketinden 3 tane 45'lik çıkardı.

Liseden sonra öğrenimini Belçika'da devam ettirmek isteyince Harmoniler dağıldı. Bu grubun kaydettiği; 'Kızılcıklar Oldu mu?' ile 'Urfa'nın Etrafı Dumanlı Dağlar' yıllar sonra yayınlandı.

Barış Manço, 1963'te yüksek öğrenim görmek için Belçika Kraliyet Akademisi'ne gitti. Manço, Paris'te buluştuğu dönemin ünlü caz sanatçısı Henri Salvador'dan kendisine el vermesini istedi. Ne var ki Salvador, Barış Manço'nun Fransızca'sını ve fazla kilosundan kaynaklı dış görüntüsünü yetersiz buldu.

Henri Salvador, her ne kadar el vermemiş olsa da o görüşme Barış Manço için bir tür aydınlamaya neden oldu.

Barış Manço, zayıfladı ve yabancı dil öğrenmeye azmetti. Yıllar içinde 5 yabancı dili Türkçe kadar iyi konuşmayı başardı.

Barış Manço, Paris'ten Belçika'ya geçerek resim, grafik ve iç mimarlık eğitimi gördü. Okuldan arta kalan zamanlarında da garsonluk, otomobil bakıcılığı gibi işlerde çalıştı. Manço, her ne kadar resim, iç mimarlık ve grafik eğitimi alsa da müziğe bağlı bir hayat yaşamak istediğini anlaması uzun sürmedi. 1964'te Rigolo Plak şirketiyle anlaştı ve Jacques Danjean Orkestrası ile çalışmaya başladı.

O yıl 4 şarkılık iki Fransızca plak çıkardı. O plaklar Türkiye'ye ulaştığında Barış Manço 'Fransız sanatçı' olarak lanse edildi.

12 Ocak 1965'te Paris'in ünlü konser salonu Olympia'da sahneye çıkarak kendi bestesi 'Babysitter' ile birliklte Fransızca ve İngilizce şarkılar seslendirerek büyük bir sükse yaptı. O konseri seyreden Henri Salvador, iki yıl önce beğenmediği Barış Manço'yu tebrik etti.

PLAKLARI YASAKLANDI

Barış Manço'nun Avrupa kariyerindeki yıldızının parlamaya başladığı günlerde hiç beklenmedik bir gelişme yaşandı. Fransızca aksanı beğenilmediği için plaklarının çalınması yasaklandı. Plaklarının çalınmasının yasaklanmasıyla derinden sarsılan Barış Manço'ya o dönem L'Alba adlı bir grup, Andre Soulacie birlikte yazdıkları ilk şarkıyı seslendirerek destek verdi.

BELÇİKALI MARIE CLAUDE İLE NİŞANLANDI

Barış Manço'nun Belçika Kraliyet Akademisi'ndeki öğrenciliği birincilikle sona erdi. Belçikalı sevgilisi Marie Claude ile Türkiye'ye dönen Manço, İstanbul'da nişanlandı.

BARIŞ MANÇO 'BARIŞHANGO' OLDU

Barış Manço, Mazhar Alanson ile Fuat Güner'in gitaristleri olduğu Kaygısızlar grubuna katıldı. Manço'nun kariyeri, 'Ağlama Değmez Hayat' adlı 45'liğin 50 binden fazla satarak Altın Plak Ödülü'nü almasıyla ışıltılı bir şekilde başladı.

Barış Manço ile Kaygısızlar'ın çalışmaları Fransız plak şirketleri Philips ve Barclay'in dikkatini çekince plak teklifi aldılar. Manço, 4 yıl önce aksanı ve görüntüsü beğenilmediği, plaklarının çalınmasının yasaklandığı Fransa'ya, 'İstenen adam' olarak döndü. Plak şirketinin isteği üzerine sahne adı 'Barıshango', Kaygısızlar ise 'Possibility' olarak tanıtıldı.

BIYIKLARININ HİKÂYESİ

Barış Manço'nun bıyık bırakma nedeni şudur; Barış Manço, Hollanda'da bir trafik kazası geçirdi ve dudağında derin bir yarık oldu. İşte bu nedenden dolayı kendisiyle özdeşleşen bıyıklarını bırakmaya başladı.

Bir süre sonra Kaygısızlar ile ayrılan Barış Manço, Fransa'da yeni bir grup kurdu. Kariyerinde her geçen gün ilerleme kaydeden Manço'nun özel hayatı ise sarsıntılı bir dönem geçiriyordu. 1970'te Marie Claude ile nikâh masasına oturan Barış Manço'nun evliliği 40 gün sürdü.

Barış Manço'nun Fransa'da bir grubu vardı.

Türkiye'de de olmalıydı.

'Dağlar Dağlar'ın ortalığı yakıp yıktığı günler.

'Samanyolu'nun tek rakibi...

Moğollar, Barış Manço için Barış Manço, Moğollor için biçilmiş kaftandı.

Çünkü amaçları ortaktı; Türk müziğini Avrupa'ya yaymak...

Barış Manço, Moğollar ile bir araya gelmelerini o günlerdeki bir röportajında şöyle anlatmıştı: Artık biz bir bütünüz. Ne ben Moğollar'ın şarkıcısıyım, ne de onlar benim grubum. Yepyeni bir grup olduk. Adımız; MançoMongol... Kafaca anlaşan, aynı fikir seviyesine gelmiş olan bizler, yaptıklarımızın daha iyi olması için, sesimizi bütün dünyaya kuvvetlice duyurabilmek için, baş başa vermenin zamanın geldiğini anladık.

Kurtalan Ekspres

Manchomongol, başarılı çalışmalar yapsa da her grubun başına gelen onların da başına gelmişti.

Grupta çıkan anlaşmazlıklara Barış Manço'nun sağlık sorunları da eklenince Manchomongol, 1971'de dağıldı.

Barış Manço, Manchomongol dağıltıktan sonra adını İstanbul'dan Güneydoğu'ya giden bir trenden alan Kurtalan Ekspres'i kurdu.

SİYASET ÜSTÜ BİR SANATÇI

Kurtalan Ekspres, döneme damgasını vuran 'Küheylan' ile 'Lambaya Püf De'yi kaydetti. 'Küheylan' ile 'Hey Koca Topçu'nun sözleri nedeniyle Barış Manço'ya ülkücü tanımlaması yapıldı.

1970'lerin ortalarında Cem Karaca solun, Barış Manço ise sağın sembolü olarak gösterildi. Ne var ki Barış Manço, bu tanımlamaya şiddetle karşı çıkarak her fırsatta şarkılarının herkes için olduğunu söyledi.

Barış Manço, Londra'da verdiği bir konser sonrasında karaciğer enfeksiyonu geçirdi. Üzerine bağırsak tümörü nedeniyle Belçika'da ameliyat oldu. Manço, sağlık sorunları nedeniyle müzikten uzak kalınca Avrupa'ya yönelik çalışmaları aksadı.

Barış Manço, bu sıralarda yurt dışında son albüm çalışmasını yaptı. Albüm; Avrupa'da; 'Baris Mancho', Türkiye'de ise 'Nick The Chopper' adıyla satışa çıkarıldı.

TELEFON AÇMA İSTEĞİYLE BAŞLAYAN AŞK

Yıl 1975... Günlerden bir gün Lale Çağlar, komşusu Barış Manço'nun evinin kapısını çalar; O dönemlerde herkesin evinde telefon yoktur.

- Rahatsız etmeyeceksem telefonunuzu kullanabilir miyim?

- Tabii ama benimle evlenirseniz.

1978'de evlendiler...

Barış Manço'nun kariyerinde 'ustalık' mertebesinin kapısından içeri ilk adımını attığı günlerdir. Manço, müzikle evliliği bir arada yürütebilme deneyimine ve olgunluğuna ulaşmıştır.

Ve artık baba olmanın da zamanı gelmiştir.

Doğukan Hazar 1981'de, Batıkan Zorbey ise 1984'te dünyaya geldi.

Oğullarının adı Barış Manço'nun dünya görüşünü ve müzik anlayışını en güzel şekilde yansıtıyor.

Doğu ile Batı...

Herkesi kapsayan ve 'sevgi' üzerine kurulmuş bir dünya görüşü ve müzik anlayışı.

Doğukan Manço'nun doğumu Barış Manço için kariyerinde yeni bir kapı daha açacaktır. Oğlunun doğumundan 3 ay sonra hazırladığı 'Sözüm Meclisten Dışarı' albümünde yer alan, bir çocuğun ruhuyla yazıp bestelediği 'Arkadaşım Eşşek' şarkısıyla çocukların da gönlünde taht kurdu.

Barış Manço, 1983'te Eurovison Şarkı Yarışması'nın Türkiye elemelerine 'Kazma' ile katıldı. Şarkı halk tarafından çok beğenilmiş olsa da jüri tarafından ön elemeyi geçmesine izin verilmedi. Barış Manço, şarkısının ön elemeyi geçememesine oldukça içerledi.

Bu konuda şöyle dedi; "Aslında benim jürim elli milyondur. Esas kararı onlar verecektir. Döneceğim ve parçayı plak yapacağım. O zaman her şey ortaya çıkacak."

Çıktı da...

'Kazma', büyük ilgi gördü.

Barış Manço, kariyerinin tek sinema filmi olan 1975 yapımı 'Baba Bizi Eversene'de başrolleri Meral Zeren ve Hulusi Kentmen ile paylaştı.

'Arkadaşım Eşşek', Barış Manço'nun TV programcılığı kariyeri üzerine yaptığı planlar için iyi bir başlangıç oldu.

'Adam Olacak Çocuk'...

'Arkadaşım Eşşek' ile girdiği çocuk kalplerinde; 'İyi insan, iyi vatandaş, iyi evlat' olmayı aşıladığı 'Adam Olacak Çocuk' ile kalıcı bir yer edindi.

Ve 7'den 77'ye...

150'den fazla ülkeye giderek bir yandan 'Başka ülkelerde neler var, neler yaşanıyor, ülkemiz; çağın neresindesi'ni göstererek ufukların açılmasında kilit görevi görürken adına yakışır bir şekilde insanlık adına 'Barış'ı zihinlere kazıma çabası içine girdi.