Bakanlık paylaştı: Herkes aynı sorunun cevabını merak ediyor Sözcü Gazetesi

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın sosyal medya hesabından paylaştığı Denizli'de üretilen siyah domates, kısa sürede gündem oldu. Paylaşımın ardından çok sayıda kişi, "Bu domates GDO'lu mu?" sorusunun yanıtını araştırmaya başladı. Uzmanlar ise siyah domatesin farklı renginin genetiği değiştirilmiş olduğu anlamına gelmediğini belirtiyor.

GDO İDDİALARI GÜNDEME GELDİ

Siyah domatesin koyu renge sahip olması, sosyal medyada çeşitli iddiaların ortaya atılmasına neden oldu. Bu renk, antosiyanin adı verilen doğal bitki pigmentlerinden kaynaklanıyor. Aynı pigmentler mor üzüm, böğürtlen, yaban mersini, mor lahana ve patlıcan gibi birçok sebze ve meyvede de doğal olarak bulunuyor. Dünyada yetiştirilen Black Krim, Indigo Rose, Cherokee Purple ve Kumato gibi siyah ya da mor domates çeşitleri de klasik bitki ıslahı yöntemleriyle geliştirildi. Bu nedenle yalnızca renginin koyu olması, bir domatesin GDO'lu olduğu anlamına gelmiyor.

TÜRKİYE'DE GDO'LU ÜRETİM YASAK

Türkiye'de genetiği değiştirilmiş bitkilerin tarımsal amaçla yetiştirilmesine izin verilmiyor. 2010 yılında yürürlüğe giren 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu kapsamında GDO'lu bitkilerin çevreye serbest bırakılması ve üretimi yasaklanmış durumda.

Kanuna aykırı şekilde GDO'lu bitkisel üretim yapanlar hakkında hapis ve adli para cezası uygulanabiliyor. Ayrıca Türkiye'de bugüne kadar gıda amaçlı onaylanmış herhangi bir GDO bulunmuyor. Bu nedenle Bakanlığın tanıttığı siyah domatesin GDO'lu olarak üretilmesi yasal açıdan mümkün görülmüyor.

GDO'LU DOMATES DAHA ÖNCE ÜRETİLDİ Mİ?

Domates, geçmişte genetiği değiştirilmiş ürünler arasında yer aldı. ABD'de 1994 yılında onaylanan Flavr Savr isimli domates, raf ömrünü uzatmak amacıyla geliştirildi. Ancak yüksek maliyetler ve ticari başarısızlık nedeniyle birkaç yıl sonra piyasadan çekildi.

Bugün ise marketlerde yaygın olarak satılan ticari bir GDO'lu domates bulunmuyor. Bazı ülkelerde mor domatesler üzerine biyoteknolojik çalışmalar sürse de bu ürünlerin ticari üretimi oldukça sınırlı kalırken, Türkiye'de yetiştirilmiyor.

FARKLI RENK GDO ANLAMINA GELMİYOR

Uzmanlar, tüketicilerin alışılmışın dışındaki renkleri doğrudan GDO ile ilişkilendirmemesi gerektiğini vurguluyor. Siyah domatesin yanı sıra mor havuç, mor patates, mor karnabahar ve siyah pirinç gibi birçok ürün de doğal genetik çeşitlilik veya klasik bitki ıslahı yöntemleriyle elde edilebiliyor. Bu nedenle yalnızca ürünün görünümüne bakılarak GDO'lu olduğu sonucuna varılması doğru kabul edilmiyor.