Bakanlık kuralları açıkladı: Marketlerde “doğal” etiketi dönemi değişti

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Güvenilir Gıda platformunda yer alan bilgilere göre “doğal” ifadesi yalnızca belirli koşulları karşılayan gıdalarda kullanılabiliyor. Bir ürünün tek bileşenden oluşması, katkı maddesi ve aroma içermemesi, doğal yapısını önemli ölçüde değiştirecek bir işleme tabi tutulmamış olması temel şartlar arasında yer alıyor.

HER ÜRÜNÜN ÜZERİNE “DOĞAL” YAZILAMIYOR

Bir gıdanın “doğal” olarak tanımlanabilmesi için tek bileşenden oluşması gerekiyor. Üründe katkı maddesi, aroma veya ilave bir bileşen bulunması durumunda bu ifade doğrudan kullanılamıyor.

Bakanlık, ürünün yalnızca fiziksel, enzimatik veya mikrobiyolojik işlemlerden geçmiş olabileceğini belirtiyor. Ürünün doğal yapısında önemli bir değişikliğe yol açan işlemler ise “doğal” tanımının kullanılmasına engel olabiliyor.

SÜT, BAL VE YUMURTADA KULLANILABİLİYOR

Şartları karşılamaları halinde pastörize ve UHT süt, bal, yumurta, kahve, siyah çay ve bitki çayları “doğal” olarak tanımlanabiliyor.

Taze, kurutulmuş veya dondurulmuş meyve ve sebzeler ile natürel sızma zeytinyağı da uygun koşulları sağlamaları halinde bu ifadeyi taşıyabiliyor.

YOĞURT VE KEFİRDE DE ŞART VAR

Yoğurt ve kefir gibi ürünlerde “doğal” ifadesinin kullanımı da belirli koşullara bağlı. Üretim için gerekli kültür ve enzimler dışında başka bileşen kullanılmaması gerekiyor.

Başka bir deyişle sade ve aromalandırılmamış bazı süt ürünleri şartları sağladığında doğal olarak değerlendirilebiliyor.

“DOĞAL BİLEŞENLERDEN ÜRETİLMİŞTİR” YAZISI DA KURALLI

Bir ürünün üzerinde “doğal bileşenlerden üretilmiştir” veya “doğal bileşenler kullanılmıştır” ifadelerinin bulunabilmesi için ürünün tüm bileşenlerinin doğal kriterlerini karşılaması gerekiyor.

Ayrıca etikette yalnızca “doğal” kelimesinin farklı renk, punto veya yazı tipiyle öne çıkarılmasına izin verilmiyor. İfadenin tamamının aynı görsel özelliklerle yazılması gerekiyor.

“YÜZDE 100 DOĞAL” YAZMAK SERBEST DEĞİL

Bakanlığın açıklamasındaki dikkat çekici ayrıntılardan biri de bazı sık kullanılan ifadelerle ilgili.

Gıda etiketlerinde “%100 doğal”, “gerçek doğal”, “hakiki doğal” ve “en doğal” gibi ifadeler kullanılamıyor. Bakanlık, bu tür ifadelerin tüketiciyi yanıltabilecek nitelikte olduğunu belirtiyor.

TEK BİR BİLEŞEN İÇİN BİLE KULLANILAMIYOR

Ürünün tamamı doğal kriterlerini karşılamıyorsa, içindeki tek bir bileşen için bile “doğal” ifadesinin öne çıkarılmasına izin verilmiyor.

Bu nedenle ürün ambalajında “doğal” kelimesini görmek, tek başına yeterli değil. Ürünün içeriği ve etiket üzerindeki ifadenin nasıl kullanıldığı da önem taşıyor.

ETİKETLERDE TÜKETİCİYİ YANILTAN İFADELER SINIRLI

Türk Gıda Kodeksi kapsamında gıda etiketleri, ürünlerin tanıtımı ve reklamlarda kullanılan ifadeler belirli kurallara tabi tutuluyor.

Tarım ve Orman Bakanlığı, işletmelerin bu kılavuzlarda yer alan hükümlere uymak zorunda olduğunu vurguluyor. 2026 yılında etiketleme ve tüketiciyi bilgilendirme kılavuzunda da çeşitli güncellemeler yapıldı.

TÜKETİCİLER UYGUNSUZ ETİKETLERİ BİLDİREBİLİYOR

Bakanlık, gıda etiketlerindeki uygunsuzlukların Güvenilir Gıda Mobil Uygulaması üzerinden bildirilebildiğini de belirtiyor.

Uygulamadaki “Çek-Gönder” özelliği sayesinde tüketiciler şüpheli gördükleri ürün etiketlerini fotoğraflayarak Bakanlığa iletebiliyor.

ETİKETLERDE DAHA FAZLA DEĞİŞİKLİK YOLDA

Gıda etiketlerine ilişkin düzenlemeler yalnızca “doğal” ifadesiyle sınırlı değil. Bakanlığın 2026 yılında güncellediği kılavuzlarla farklı ürün gruplarında kullanılan terimler ve tüketiciye sunulması gereken bilgiler konusunda da yeni kurallar getirildi.

Yapılan düzenlemelere uygun olmayan bazı gıda etiketlerinin 31 Aralık 2026’dan sonra raf ömrüne bakılmaksızın piyasada bulunamayacağı belirtiliyor.