Bakanlık açıkladı: 22,5 milyon çocuk için risk analizi

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş'ın Meclis'teki sunumu, Türkiye'deki derin toplumsal krizi ve sistemdeki ağır aksaklıkları gözler önüne serdi. Gelecek kaygısının çocukların terk edilme gerekçesi haline geldiğini itiraf eden Göktaş, 22,5 milyon çocuğun "risk puanlaması" ile takip edildiğini, devlet korumasındaki çocukların ise aidiyet hissetmedikleri için kurumları ateşe verdiğini açıkladı.

Bakan Mahinur Özdemir Göktaş, Meclis'te yaptığı açıklamalarda sosyal hizmetlerdeki suistimallere dikkat çekti. Evlat edinme süreçlerinde ailelerin "sipariş verir gibi" çocuk seçtiğini belirten Göktaş, "0-3 yaş talebi çok fazla ve herkes de kız çocuğu istiyor. Hatta bir ara biri beni aradı, dedi ki: 'Mavi gözlü çocuk istiyorum.' Yani 'Bu bir sipariş değil’ dedim ya! Eğer bir çocuğa aile olmak istiyorsanız, lütfen ne cinsiyet ayrımı yapın, ne yaş ayrımı yapın; göz rengini bari belirlemeyin" ifadelerini kullandı.

Bakanlığın çocuklara tanıdığı memuriyet hakkının bir istismar aracına dönüştüğünü kaydeden Göktaş, "Bazı ailelerin sadece çocukları memur olsun diye bıraktığı vakalarla daha çok sık karşılaşıyoruz" diyerek, ekonomik garantinin çocuk terk etme gerekçesi haline geldiğini vurguladı.

Devlet koruması altındaki çocukların rehabilitasyon süreçlerinde yaşanan zorluklar, Bakan'ın açıklamalarıyla gün yüzüne çıktı. Kurumlarda kalan çocukların kendilerini oraya ait hissetmediklerini belirten Göktaş, kamuoyuna yansımayan çarpıcı detayları şu sözlerle anlattı:

"Çok fazla kamuoyuyla paylaşmıyoruz ama orada güle oynaya kalmayan çocuklarımız da var. Bazı çocuklar ayrılmak için yakıyorlar kuruluşu, çok ciddi şiddet uyguluyorlar, camları kırıyorlar; zaman zaman kaçıyorlar. Medyada duyuyorsunuz bazen, 'Çocuk kaçmış devlet bir şey yapmamış.' Hayır, yapmış, arıyoruz onu her tarafta ama çocuk orada kendini ait hissetmiyor. Farklı ilaçlar kullanılan çocuklar var, farklı hikâyelerden intihar girişimi olanlar var."

Bakanlık verileri, suça sürüklenen ve korunmaya muhtaç çocuk sayısındaki artışı sayısal verilerle ortaya koydu. Göktaş'ın paylaştığı verilere göre; 2025 yılında "erken gebe" ve "suça sürüklenen" çocuklar dahil olmak üzere toplam 3 bin 382 çocuk İhtisaslaşmış Çocukevi Sitesi'ne (İÇES) kabul edildi. Mahkemeler tarafından 43 bin 270 danışmanlık tedbir kararı alınırken, mahkemenin "Bu çocuğu almak zorundasınız" diyerek Bakanlığa emanet ettiği çocuk sayısı ise 7 bin 710 oldu.

Son Dakika | Doğum izninde yeni şartlar belli oldu! Bakan duyurdu

Sosyal medyanın çocuklar üzerindeki depresif etkisine ve çeteleşme riskine değinen Bakan Göktaş, Çinli mevkidaşı ile yaptığı görüşmeyi aktardı. Göktaş, "TikTok, Çin menşeli. Çin Bakanı'na dedim ki: Çin nasıl? Dedi: 'Bizde TikTok yok.' Bütün dünyaya ihraç etmişler ama onlarda yok" dedi. Dijital mecralar için de 18 yaş sınırı getirilmesi gerektiğini savunan Göktaş, sosyal medya platformlarının algoritmalarıyla çocukları koruması gerektiğini, Gazze'deki soykırımı sansürleyen mekanizmaların çocukları korumak için de kullanılabileceğini ifade etti.

Bakanlığın yürüttüğü en kapsamlı çalışma ise "sosyal risk haritası" oldu. Ülke genelinde 22 milyon 500 bin çocuğun yaşadığı haneler için "risk puanı" çıkarıldı. 648 ayrı sosyal gösterge üzerinden yapılan analizlerde, özellikle sosyal hizmetlerden yararlanan kırılgan grupların "riske dönüşme" potansiyelleri hesaplandı.

Göktaş, verilere yansıyan diğer çarpıcı başlıkları şöyle sıraladı:

"Öksüz-yetim; ebeveyn kaybı yaşamış çocuklar bize otomatik düşüyor. Vefat bilgisi düşer düşmez o aileyi güçlendirecek çalışmaları yürütüyoruz. 2021-2025 döneminde 114 bin 424 mesleki çalışma yaptık öksüz, yetim birimiyle ilgili. Öksüz, yetimde 350 bin çocuğumuz var. Çocuklar Güvende Ekiplerimiz var; 2025’te 12 bin 837 çocuğumuzu izledik; sokaktan 2 bin 684 çocuğumuzu topladık. Toplamda 19 bin 379 çocuğa müdahaleler gerçekleştirdik."