Bakan Uraloğlu: 352 araç muayene merkezini hizmete sunacağız

Türkiye'de 15 Ağustos 2027'den itibaren araç muayene hizmetlerini 20 yıl süreyle yürütecek olan Turka'nın "Örnek Araç Muayene Merkezi Tanıtım Programı" İstanbul Arnavutköy'de düzenlendi.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, burada yaptığı konuşmada, bir ülkenin ulaşım ağının gelişmişliğinin o ülkenin geleceğe duyduğu güvenin en somut göstergelerinden biri olduğunu belirterek, "Bu güven, ancak teknolojiyi, bilgiyi ve insan hayatına verilen değeri aynı çatı altında buluşturduğumuzda gerçek anlamına kavuşmuş olur." diye konuştu.

Tanıtımı yapılan merkezin yalnızca bir muayene istasyonu değil, adeta bir laboratuvar olarak ülkenin 81 iline yayılacak bir dönüşümün öncü merkezi olduğunu söyleyen Uraloğlu, "Türkiye’de araç muayenesini artık sadece bir kontrol işlemi olmaktan çıkarıp teknolojinin, güvenliğin, vatandaş memnuniyetinin ve çevre duyarlılığının bir araya geldiği yeni bir sisteme dönüştürüyoruz." ifadelerini kullandı.

"Yeni Nesil Araç Muayene İstasyonu'nu tanıtıyoruz"

Uraloğlu, birkaç hafta önce Turka ile 2027–2047 döneminde Türkiye genelinde yürütülecek araç muayene hizmetlerine ilişkin imtiyaz sözleşmesini imzalayarak, 15 Ağustos 2027'den itibaren bu alandaki 20 yıllık yeni dönemin temelini attıklarını anımsatarak, şunları kaydetti:

"Bugün ise bu vizyonun ilk somut adımını, Yeni Nesil Araç Muayene İstasyonu'nu tanıtıyoruz. 15 Ağustos 2027'ye kadar bu örnek istasyonda yeni teknolojiler, yazılımlar ve ekipmanlar gerçek araçlar üzerinde denenecek, ekipman karşılaştırmaları ve yazılım güncellemeleri yapılacak, operasyonel süreçler tek tek doğrulanacak ve burada elde edilecek deneyimlerin sonuçları ülkemizin dört bir yanında, 81 ilimizde hizmet verecek araç muayene merkezlerine aktarılacak."

Türkiye'de araçların muayenesinin 1953 tarihli Karayolları Trafik Kanunu uyarınca 1985'e kadar Karayolları Genel Müdürlüğü, Emniyet Genel Müdürlüğü ile Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu temsilcilerinden oluşan komisyon tarafından yapıldığını hatırlatan Uraloğlu, 1985'ten itibaren ise araçların teknik denetimlerinin Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmeye başlandığını söyledi.

"Çalışanlar, teorik eğitimlerinin ardından burada gerçek araçlar üzerinde uygulamalı eğitim alacak"

Bakan Uraloğlu, o dönemlerde imkanların sınırlı olduğunu ve muayene hizmetlerinin olması gereken düzeyde olmadığını belirterek, "Ama Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde her alanda olduğu gibi araç muayene hizmetlerinde de vizyoner bir dönüşüm yaşadık. 2004'te başlatılan çalışmalarla devletimizin imkanlarıyla özel sektörün dinamizmini buluşturarak vatandaş odaklı, modern ve etkin bir hizmet modeli hayata geçirdik. 15 Ağustos 2007'de imzalanan imtiyaz sözleşmeleriyle ilk özel sektör eliyle işletilen araç muayene istasyonunu da Elazığ ilimizde gururla faaliyete geçirmiştik." diye konuştu.

O günden bu yana geride bırakılan 19 yıllık süre zarfında, Bakanlığın titiz denetimi ve gözetimi altında insan hayatına verilen değerin bir yansıması olarak uluslararası standartlarda, Avrupa ve dünya normlarında kusursuz bir hizmet yürüttüklerini söyleyen Uraloğlu, bu sürede tekrarlarla birlikte 213 milyonun üzerinde araç muayenesi gerçekleştirdiklerinin bilgisini verdi.

Uraloğlu, örnek merkezin yalnızca bir test alanı olmayacağını aynı zamanda eğitim ve AR-GE çalışmalarına da ev sahipliği yapacağını belirterek, "Türkiye'nin farklı bölgelerindeki araç muayene merkezlerinde görev yapacak çalışanlar, teorik eğitimlerinin ardından burada gerçek araçlar üzerinde uygulamalı eğitim de alacak." diye konuştu.

Yeni araç muayene istasyonlarında yapay zeka destekli görüntü işleme sistemlerinden yüksek çözünürlüklü kameralara, lazer ölçüm teknolojilerinden gelişmiş sensörlere ve robotik sistemlere kadar en ileri teknolojilerden yararlanılacağını aktaran Uraloğlu, bir anlamda aracın MR'ının, tomografisinin çekileceğini söyledi.

Uraloğlu, insan gözünün fark etmekte zorlanabileceği kusurları dahi teknolojinin imkanlarıyla tespit ederek aracın teknik durumunu çok daha ayrıntılı biçimde ortaya koyacaklarını kaydederek, şu ifadeleri kullandı:

"Böylece muayeneyi yalnızca 'geçti-kaldı' anlayışından çıkarıp, aracın teknik sağlık taramasının yapıldığı kapsamlı bir güvenlik kontrolüne dönüştüreceğiz. Bilişim teknolojilerinin en ileri seviyede kullanılacağı istasyonlarımızda yapay zeka, teknisyenlerimizin tecrübesini destekleyecek ve işlerini kolaylaştıracak. Yapay zeka hiçbir zaman insanın yerine geçen bir unsur olmayacak ama teknik personelimizin kararlarını objektif verilerle güçlendiren, hata riskini azaltan ve denetim kapasitemizi artıran önemli bir asistan, yardımcı olacak.

Böylece insan kaynaklı hata ihtimalini azaltacak, muayene süreçlerinde standardizasyonu güçlendirecek ve ülkemizin her noktasında aynı yüksek muayene standardının uygulanmasına katkı sağlayacağız. Yeni nesil araç muayene dönemi için yaklaşık 3 milyar dolarlık bir yatırım programını hayata geçirmeyi planladık. Planlamalarımız doğrultusunda 249'u sabit, 103'ü mobil olmak üzere 352 araç muayene merkezimiz ve yaklaşık 900 muayene hattımızla vatandaşımıza hizmet sunacağız."

Binek ve ticari araçlara yönelik sabit hatların yanı sıra motosiklet muayene merkezlerimiz ve traktör gibi tarım araçlarımıza yönelik mobil muayene hizmetlerinin de sistemin bir parçasını teşkil edeceğini söyleyen Uraloğlu, araç sahiplerinin modern ve konforlu bekleme salonlarında araçlarının muayenesini salondaki dijital ekranlardan ve kamera sistemlerinden takip edebileceğini anlattı.

"Türkiye'de araç muayenesini sadece yenilemiyoruz geleceğin araç muayene sistemini kuruyoruz"

Bakan Uraloğlu, vatandaşların muayene sonuçlarına şu anda olduğu gibi e-Devlet üzerinden dijital ortamda da ulaşabileceğini ve varsa kusurlarını çok daha ayrıntılı raporlarla açık bir şekilde anlık olarak inceleyebileceğini belirterek, yeni dönemde vatandaşlardan kredi kartıyla yapılan ödemelerde herhangi bir komisyon alınmayacağının da altını çizdi.

Bekleme alanlarında konforlu oturma alanları, dijital bilgilendirme ekranları ve erişilebilirlik uygulamalarıyla vatandaşların konforunu ön planda tutacaklarını söyleyen Uraloğlu, "Vatandaşlarımız araçların muayene sürecini canlı olarak da takip edebilecek ve araçların teknik durumu hakkında çok daha kapsamlı bilgiye erişecekler. Yeni teknolojiler ve operasyonel planlamayla merkezlerimizdeki kapasiteyi daha verimli kullanacak, süreç akışını hızlandıracak ve bekleme sürelerini azami ölçüde azaltacağız." diye konuştu.

Uraloğlu, yeni istasyonları aynı zamanda çevreci istasyonlar olarak da planladıklarını belirterek, enerji verimliliği, karbon emisyonlarının azaltılması, dijitalleşme ve yeşil lojistik yaklaşımın yeni sistemin önemli unsurları olacağını söyledi.

Burada oluşacak büyük veri altyapısını, araç güvenliğinin geliştirilmesi, arıza ve kusurların analiz edilmesi, akademik araştırmaların desteklenmesi ve geleceğin ulaştırma politikalarının oluşturulması için de kullanmak istediklerini kaydeden Uraloğlu, sözlerini şöyle tamamladı:

"213 milyon aracın muayenesini yaptık, bugün 35 milyona varan aracımız var. Burada hangi markalarda hangi arızaların daha çok öne çıktığını da bu verilerle sahip olacağız, onu da sektörle paylaşacağız. Hedefimiz vatandaşımızın daha az beklediği, işlemlerini daha hızlı gerçekleştirdiği, insan kaynaklı hata riskinin azaldığı, her işlemin kayıt altına alındığı ve denetlenebildiği şeffaf, güvenilir ve modern bir araç muayene sistemi kurmak.

Bu dönüşümün nihai amacı ise çok daha büyük; daha güvenli araçlar, daha güvenli yollar, daha az kaza, daha düşük çevresel etki ve vatandaşımızın cebini koruyan bir hizmet anlayışı ve çok daha kaliteli bir kamu hizmeti. Özetle biz, Türkiye'de araç muayenesini sadece yenilemiyoruz geleceğin araç muayene sistemini kuruyoruz."

Bakan Uraloğlu'nun konuşmasının ardından merkezde örnek bir araç muayene işlemi de yapıldı.

Uraloğlu, araç muayene işlemleri sırasında yetkililerden bilgi aldı.