Bakan Şimşek: Hedefimiz enflasyonu 2026 da yüzde 20 nin altına indirmek

Bakan Şimşek, Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneğinin (MÜSİAD) "2025 Yılı Değerlendirmesi 2026 Yılı Beklentileri" programındaki konuşmasında, dünyanın ciddi bir belirsizlik içinden geçtiğini, küresel ekonomi politikalarına ilişkin belirsizlik endeksinin tarihin en üst seviyelerine kadar çıktığını söyledi.

Belirsizliğe karşın küresel piyasa algısının olumlu olduğunu dile getiren Şimşek, küresel ekonomik görünümün 2026 için kısa vadede Türkiye ve gelişmekte olan ülkeler açısından olumlu bir senaryo çizebileceğini ifade etti.

Şimşek, Türkiye'nin ticaret ortaklarında sınırlı da olsa bir toparlanma yaşandığını ve bunun dış talep açısından önemli olduğunu, avro/dolar paritesinin ülke açısından olumlu ilerlediğini, gümüş ve bakır gibi istisnalar olsa da emtia ve enerji fiyatlarının bir süre daha düşük kalmasının beklendiğini söyledi.

Ticaretteki korumacılık, yüksek küresel borçluluk, yaşlanan dünya nüfusu, dönüştürücü ve yıkıcı teknolojiler, iklim değişikliği, artan jeopolitik gerilimler ve çatışmalara değinen Şimşek, "Özellikle orta-uzun vadeye baktığımızda zorlu bir resim var." diye konuştu.

Şimşek, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz indirimlerine devam etmesinin beklendiğini, Fed'in enflasyonu düşürme çabalarının devam edip etmeyeceğine ve artan korumacılık eğilimlerine ilişkin endişelerin bulunduğunu söyledi.

Bu zorluklara karşılık kendilerinin bölgede entegrasyona önem vereceklerini, bağlantısallığı artıracaklarını, yeni nesil serbest ticaret anlaşmalarına ve hizmet ihracatına odaklanacaklarını belirten Şimşek, Türkiye'nin bu konulardaki avantajlarına işaret etti.

Şimşek, "Türkiye'nin toplam borcu, yani hane halkının, şirketlerin, finans sektörünün ve devletin borçlarının milli geliri oranı yüzde 94. Bize benzer ülkelerde bu oran yüzde 236, dünya ortalaması yüzde 311. Dolayısıyla dezenfasyonla birlikte ülkemizin önüne çok önemli bir fırsat penceresi çıkacak. Çünkü biz borçluluk anlamında önemli bir avantaja sahibiz. Hane halkı borcu ve reel sektörün borcunun milli gelire oranı uzun dönem ortalamalarının oldukça altında." dedi.

"Mutlaka yapay zekaya odaklanmamız lazım"

Bakan Şimşek, hem iç hem dış talep açısından 2025'in zorlu geçtiğini belirterek, bu olumsuzluklara karşın Türkiye'nin ciddi avantajlarının bulunduğunu, bunun ön koşulunun dezenflasyonun, yani fiyat istikrarının sağlanması olduğunu söyledi.

Şimşek, geçmiş dönemdeki dönüşüm sürelerine nazaran yapay zekanın çok hızlı ilerlediğini dile getirerek sözlerini şöyle sürdürdü:

"Yapay zeka çok daha hızlı ve şu anda inanılmaz yatırımların yapıldığı bir alan. Yapay zekayı sadece ChatGPT tarzı platformlar üzerinden görmeyin. Bu aslında üretim hatlarından tutun yeni malzemelerin keşfinden, sağlıktaki devrimden, savunma sanayisindeki devrime kadar pek çok alanı kapsıyor. Olaya basit bir şekilde bir uygulama üzerinden bakmamak lazım. Dolayısıyla yapay zeka dönüşümü rekor düzeyde yatırımı tetiklemiş durumda. Bizim de mutlaka bu alana odaklanmamız lazım."

Şimşek, Türkiye'nin, Yapay Zeka Hazırlık Endeksi'nde kendisine benzer ülkelere göre oldukça iyi noktada bulunduğunu, gelişmiş ülkeler ortalamasını yakalamak istediklerini ifade etti.

Büyük ölçekli veri merkezlerine yatırım yaptıklarını, nükleer enerjiye yatırımın bu sene sonuç vereceğini, büyük dil modeli tabanlı uygulamaları desteklediklerini anlatan Şimşek, dijital dönüşüm yol haritasında hızlı mesafe katettiklerini söyledi.

"Türkiye'nin jeostratejik önemi artıyor"

Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, sulama yatırımlarına verdikleri desteklere değindi, bir taraftan yeşil dönüşümü yönetirken diğer yandan su yönetimi konusunda reform çalışmasının devam ettiğini belirtti.

Bölgesel gerginliklere ve çatışmalara dikkati çeken Şimşek, dünyanın kural bazlı bir ekosistemden çıktığını, İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan sistemin şu anda çatırdadığını, bugünkü ortamın 1930'lu yılları anımsattığını ifade etti.

Şimşek, dünyanın olağanüstü bir dönemden geçtiğini belirterek şu değerlendirmede bulundu:

"Bu çatışmalarda Türkiye nerede? Öncelikle gerçekten ülkemiz çok şanslı. Cumhurbaşkanı'mız gibi deneyimli, muazzam bir birikimi olan ve bu süreçleri iyi yöneten bir liderle giriyoruz bu döneme. Batı ile çok makul, dengeli, iki tarafın yararına pragmatik ilişkiler inşa ediliyor. Suriye'de istikrarın sağlanması için çabalıyoruz. Gazze'de ateşkesin devamı çok değerli. Azerbaycan-Ermenistan arasındaki barış süreci belli bir noktaya geldi. Rusya-Ukrayna ateşkesi olacak mı, olmayacak mı soru işareti. Ama şunun altını çizmek istiyorum, Türkiye'nin jeostratejik önemi artıyor ve Türkiye bu döneme hazırlıklı."

Şimşek, küresel anlamda talebin her geçen yıl arttığı savunma sanayisinde Türkiye'nin imza attığı başarılara değinerek, geçen yıl bu alandaki ihracatın 10 milyar doları aştığını, henüz sürecin erken aşamasında olduklarını ifade etti.

Savunma sanayisinde kilogram ihracat değerinin 65 dolar olduğunu dile getiren Şimşek, "Bizim toplam ihracatın kilogram değeri 1,5 dolar. Dolayısıyla Türkiye bu konuda bir taraftan kendi savunmasını güçlendiriyor ama bir taraftan da ortaya çıkan fırsatları değerlendiriyor." diye konuştu.

"Bütün zorluklara rağmen ilerleme kaydetmeye devam ettik"

Bakan Şimşek, 2025'te yaşanan ekonomik gelişmelere değindi, "Yani kolay bir yıl olduğunu tabii ki söyleyemeyiz. Çünkü geçen sene hakikaten zorlu bir yıldı. Ama bütün zorluklara rağmen ilerleme kaydetmeye devam ettik. Biliyorum reel sektörün bilançosu farklı bir resim arz ediyor olabilir. Ama nihayetinde makrofinansal istikrar kalıcı bir şekilde bilançodaki iyileşmenin ön koşuludur." dedi.

Rezervlere ilişkin endişeleri giderdiklerini ve geniş tanımlı rezerv yeterliliğini sağladıklarını, 5 yıllık kredi risk priminin (CDS) gerilediğini ve dış finansman maliyetlerinin düştüğünü dile getiren Şimşek, yurt dışından temin edilen finansmanın maliyetlerinin gerilediğini, Kur Korumalı Mevduattan (KKM) çıkışı başarılı bir şekilde yönettiklerini, swap hariç net rezervlerde 123 milyar dolarlık artış sağladıklarını anlattı.

Şimşek, "KKM'deki azalış ve swap hariç net rezervlerdeki artış sayesinde program döneminde ülkemizin bilançosunda 266 milyar dolarlık bir iyileşme sağladık. Bu bilançolara yansımasa da şirketlerin değerine yansımaya başladı. Borsa İstanbul'daki halka açık şirketlerin piyasa değeri 271 milyar dolardan 410 milyar doların üzerine çıktı." dedi.

"Enflasyon düşmeye devam ediyor"

Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, enflasyonun düşmeye devam ettiğini belirterek şunları söyledi:

"Enflasyon düşüyor. Bakın 2023'te enflasyon yüzde 65 civarıydı. 2024'te yüzde 44'e düştük, 2025'te de yüzde 31 civarına düştük. Şimdi hedefimiz bunu 2026'da yüzde 20'nin altına indirmek. Buradaki düşüş tek boyutlu değil. Gerçekten bütün alt bileşenlerde enflasyonda gerileme var. Yıllık hizmet enflasyonu yüzde 91'den 2024'te yüzde 66'ya, 2025'te yüzde 44'e düştü. Gıda enflasyonu 2023'te yüzde 72'ydi, 2024'te yüzde 44'lere, 2025'te yüzde 28 civarına kadar geriledi. Temel mal enflasyonu benzer şekilde yüzde 27'ye ve hatta 2025 yılında yüzde 18'in altına geriledi."

Şimşek, enflasyonun düşmeye nasıl devam edeceğine ilişkin, "Merkez Bankamızın uyguladığı bir politika seti var. Kamu maliyesinde özellikle hedeflenen enflasyonla uyumlu yönetilen-yönetilen fiyat düzenlemeleri yaptık. Yani kamunun fiyatlarını o çerçevede ayarladık. Arz yönlü tedbirler devreye giriyor. Mesela konut arzında çok ciddi artış var ve bu kira enflasyonunu olumlıu yönde etkiliyor. Enflasyon beklentileri yüksek seyretse de düşmeye devam ediyor." diye konuştu.

Maktu vergileri son 6 aylık enflasyonun çok altında artırdıklarını dile getiren Şimşek, vergi gelirlerinden fedakarlık yaptıklarını ve akaryakıtın maktu vergisindeki artışın sadece 1 lira olduğunu ifade etti.

Bakan Şimşek, yeniden değerleme oranını enflasyon hedefinin üst noktası olan yüzde 19'un altında, yüzde 18,95 artırdıklarını söyledi.

Şimşek, konut arzındaki artışa ilişkin, "Son yıllarda ilk defa 1 milyonun üzerine çıkan bir yapı ruhsatı söz konusu. Bu da aslında özellikle yüksek seyreden kira enflasyonunun artık hızlı bir şekilde gerileceğini net bir şekilde ortaya koyuyor. Nitekim konut fiyatıyla kira makası kapanıyor." dedi.

"Koşullar hala dezenflasyonu destekliyor, bu konuda kararlıyız"

Bakan Şimşek, hizmet enflasyonu bileşenlerinden olan eğitimde fiyat artışlarında kural bazlı bir çerçeve ortaya koyduklarını belirterek, geçen yılı zorlaştıran unsurlardan birisinin de tarımdaki don ve kuraklık kaynaklı gıda fiyatları olduğunu ifade etti.

Bu senenin yağışlar açısından bereketli başladığını dile getiren Bakan Şimşek, 2026'da tarımda ciddi bir verimlilik ve üretim artışı beklediklerini ifade etti.

Şimşek, enflasyon beklentilerindeki iyileşmeye işaret ederek, "Koşullar dezenflasyona müsait. Yani dezenflasyonu destekliyor ve biz bu konuda kararlıyız. 2026 yılında da sonrasında da enflasyonu düşürmek için elimizdeki bütün enstrümanlarla mücadeleye kararlı bir şekilde devam edeceğiz." dedi.