Bakan Göktaş: Engelli bireylerin fırsat eşitliğini güçlendiren kapsayıcı bir sistem kurduk

Göktaş, Ankara Hakimevi'nde düzenlenen "Engelli Hakları İzleme ve Değerlendirme Kurulu Toplantısı"nda yaptığı konuşmada, engelli bireylerin haklarını güçlendiren politikalarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Engelli vatandaşlar için hayata geçirdikleri her politikanın temelinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın güçlü iradesi ve kararlılığı bulunduğunu aktaran Göktaş, bu kararlı liderlik sayesinde engelli vatandaşları merkeze alan sosyal politikaları güçlendirdiklerini vurguladı.

Göktaş, erişilebilirliğin artık kurumlar için sorumluluk ve standart haline geldiğine işaret ederek, "Hak temelli yaklaşım, kurumsal bir kültür haline dönüştü. İstihdamda, engelli bireylerin fırsat eşitliğini güçlendiren daha kapsayıcı bir sistem kurduk. Bakanlık olarak, engelli bireylerin hayatın her alanına eşit ve bağımsız katılımını güvence altına almak için çalışmalarımıza aralıksız devam ediyoruz." dedi.

"Engelli bireylerin yaşamını iyileştiren politikaları büyük kararlılıkla uyguladık"

Bugünkü toplantılarının ana gündem maddelerinden birinin, Engelli Hakları Ulusal Eylem Planı'nın 2024'e dair izleme raporunun görüşülmesi olduğunu bildiren Göktaş, "Bildiğiniz üzere, Eylem Planımızın uygulama sürecinde iki yılı geride bıraktık. Kurumlar arasında güçlü bir eşgüdüm sağlayarak engelli bireylerin yaşamını iyileştiren politikaları büyük kararlılıkla uyguladık. Bu dönem, erişilebilirlik, eğitim, spor başta olmak üzere pek çok alanda somut ilerlemelerin yaşandığı bir dönem oldu." değerlendirmesinde bulundu.

Göktaş, eğitimlerle toplumun tüm kesimlerinde farkındalığı güçlendirdiklerini belirterek, şunları kaydetti:

"Üniversitelerimizde ve TÜBİTAK bünyesinde 80 araştırma ve 68 projeyi destekledik. İlk ve ortaöğretim müfredatına engellilik ve engelli bireylere ilişkin farkındalık oluşturacak içerikler ekledik. Kamuya açık dijital içerikler, web siteleri ve bilgilendirme materyalleri erişilebilir formatlarda yeniden düzenlendi. Sporda, bugüne kadarki en güçlü tabloyu gördük. Bu kapsamda 1800 antrenörümüz engelli sporculara özel eğitim verdi. 17 bin 500'ün üzerinde sporcu eğitim programlarından faydalandı. Paris 2024 Paralimpik Oyunları'na 94 sporcuyla katılarak tarihimizin en yüksek seviyesine ulaştık."

Bu vizyonu kalıcı hale getirmek için tüm paydaşların sürece daha aktif katkı vermesinin büyük önem taşıdığını vurgulayan Göktaş, 2023–2025 dönemini kapsayan Eylem Planı'nın, 2030 Engelsiz Vizyonu'nun ilk adımı olduğunu söyledi.

Bakan Göktaş, bu vizyonu üçer yıllık yeni planlarla 2030'a kadar sürdüreceklerinin altını çizerek, "Şimdi önümüzde yeni bir görev var. 2026–2028 dönemini kapsayan II. Engelli Hakları Ulusal Eylem Planı'nın hazırlıklarını tamamlamak. Beklentimiz, II. Eylem Planı'nın daha güçlü bir şekilde uygulanması için tüm paydaşlarımızın somut katkı vermesidir." diye konuştu.

"Erişilebilirlik bilincini toplumun tüm kesimlerinde güçlendirmeyi hedefliyoruz"

Gündemlerinde eğitim alanında yürütülen çalışmalar da olduğunun bilgisini veren Göktaş, kapsayıcı eğitimin, sadece engelli bireylerin eğitim hakkıyla sınırlı olmadığını, aynı zamanda toplumun engelliliğe bakışını dönüştüren, eşitlik ve adalet anlayışını derinleştiren stratejik bir alan olduğunu söyledi.

Göktaş, sözlerine şöyle devam etti:

"Bu yaklaşımda, eğitim ortamının öğrenciye uyum sağlaması esastır. Engelli öğrencilerimizin okullara erişimi, öğrenme süreçlerine tam ve etkin katılımı güvence altına almaktır. Bugün engelli öğrencilerimiz erişim, müfredat, öğretim yöntemleri ve değerlendirme süreçlerinde çeşitli güçlüklerle karşılaşabiliyor. Bu güçlüklerin aşılabilmesi için eğitim kurumların, yerel yönetimlerin, sivil toplumun ve tüm paydaşların hak temelli bir bakış açısıyla daha güçlü bir iş birliği içinde olması gerekiyor. Bu noktada, Kurulumuz bünyesinde çalışmalarını sürdüren Kapsayıcı Eğitim Alt Çalışma Grubumuzun ortaya koyduğu tespitler bizim için yol gösterici olacak. Önerileri, hem politika tasarımında hem sahadaki uygulamalarda güçlü bir rehber niteliği taşıyacak."

Göktaş, bu alanda kaydedilecek ilerlemenin sadece eğitim hakkının hayata geçmesi anlamına gelmeyeceğini, aynı zamanda farkındalığı artıracağını, önyargıları azaltacağını ve herkesin potansiyelini gerçekleştirdiği bir toplumun oluşmasına katkı sağlayacağını ifade etti.

Bu yıl erişilebilirlik alanında iki Cumhurbaşkanlığı Genelgesi yayımlandığını hatırlatan Göktaş, şunları kaydetti:

"Bu genelgelerden ilki, 16 Mayıs'ın Ulusal Erişilebilirlik Günü ilan edilmesidir. Bu karar, erişilebilirliğin, tüm hakların kullanılmasının ön koşulu olan temel bir insan hakkı olduğunu güçlü biçimde vurgulamaktadır. Bu gün vesilesiyle, erişilebilirlik bilincini toplumun tüm kesimlerinde güçlendirmeyi hedefliyoruz. Ayrıca erişilebilirliğin gündelik yaşamın doğal bir parçası haline gelmesini ve iyi uygulamaların ülke genelinde yaygınlaşmasını amaçlıyoruz. Diğeri ise Web Siteleri ve Mobil Uygulamaların Erişilebilirliği konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nin yayımlanmasıdır. Bu genelgeyle kamunun sunduğu tüm dijital bilgi ve hizmetlerde erişilebilirlik ilkesi artık bir zorunluluk haline geldi. Böylece engelli bireylerin dijital ortamlarda kamu hizmetlerine eşit ve etkin erişimini güvence altına aldık."

"Çocuğun güçlü yanlarını belirlemek için özel bir rehber kullanıyoruz"

Gelişimsel riski veya engeli olan 0–8 yaş arası çocuklar için "Aile Temelli Ulusal Erken Müdahale Sistemi" başlattıklarını belirten Göktaş, erken çocukluk döneminin hayatın altın çağı olduğunu vurguladı.

Bakan Göktaş, bu sistemle desteklenmeye ihtiyaç duyan her çocuğa erken dönemde ulaşarak bakım, sağlık, koruma ve eğitim hizmetlerini tek bir noktadan sunduklarını belirterek, böylece ailelerle birlikte çocuğun gelişimini güçlendiren bütüncül yaklaşım ortaya koyduklarını ifade etti.

Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı koordinasyonunda, Milli Eğitim Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı ile iş birliğinde çalışmalarını yürüttüklerini aktaran Göktaş, "Bu amaçla, haziranda Ankara, Bursa, Mersin ve Kahramanmaraş'ta Erken Çocukluk Gelişim Merkezleri'ni kurduk. Bu 4 merkezde yürüttüğümüz pilot çalışmalarımızla, 195 çocuğa ve ailesine ulaştık. Ailelerle birlikte çocuğun güçlü yanlarını, ihtiyaçlarını belirlemek için özel bir rehber kullanıyoruz. Akademisyenlerimiz tarafından geliştirilen bu rehber, aynı zamanda dünyada 30'dan fazla ülkede kullanılıyor. Hedefimiz bu modeli, ülkemizin dört bir yanında yaygınlaştırarak her çocuğa temas edebilmektir." değerlendirmesini yaptı.

Bakan Göktaş, 2025 Aile Yılı'nın engelli bireyler ve aileleri için daha güçlü ve erişilebilir destek mekanizmalarını hayata geçirdikleri bir dönem olduğunu vurgulayarak, şöyle konuştu:

"Bugün ele alacağımız konular, engelli bireylerin yaşamını kolaylaştıran ve Türkiye'nin sosyal devlet vizyonunu güçlendiren kararlı bir yol yürüdüğümüzün bir göstergesidir. Engelli bireylerin haklarını güçlendirme yolculuğumuzun temelinde güçlü iş birliği, koordinasyon ve ortak sorumluluk anlayışı bulunuyor. Kurulumuz, bu anlayışın kurumsal bir yansımasıdır. Kurumlar arası eşgüdümü sağlayan, uygulama süreçlerini izleyen ve politika geliştirme sürecine yön veren bu yapı, çalışmalarımıza stratejik bir rehberlik sunmaktadır. Bu sayede engellilik alanındaki hizmetlerimizin sahadaki etkisi artmakta, çalışmalarımız bütüncül ve sürdürülebilir biçimde ilerlemektedir."