Bakan Ersoy: Her adımı bilim insanlarının önderliğinde atıyoruz

Vakıflar Genel Müdürlüğünce, Vakıflar Ankara Balo ve Kültür Merkezi'nde, "Zamanın İzleri Vakıf Medeniyeti Fotoğraf Yarışması" ödül töreni düzenlendi.

Bakan Ersoy, burada yaptığı konuşmada, Türk tarihinde, kültüründe ve inanç dünyasında son derece müstesna bir yere sahip olan vakıf medeniyeti ruhunun diri tutulmasına sağladığı katkıdan ötürü yarışmayı çok anlamlı bulduğunu belirtti.

Ersoy, "Unutmamalıyız ki vakıf bir kişinin sadece malını mülkünü bağışlaması değil aynı zamanda insanın yüreğini, kalbini ve ruhunu da sonsuzluğa bağlamasıdır. Vakıf medeniyeti kendisi haricindeki insanları, çocukları, yetimleri, yolda kalanları, şehirleri, yaşlıları, kuşları, kedileri, doğayı, insanlığı düşünenlerin tarihidir, bizim tarihimizdir." ifadesini kullandı.

Vakıf medeniyetinin, tüm insanlığa gerçek zenginliğin mal biriktirmekle değil paylaşmakla mümkün olabileceğini gösterdiğini vurgulayan Ersoy, "Vakıf medeniyetini konu alan bir fotoğraf yarışması düzenlemenin, bu medeniyetin izlerinin fotoğraf makinesi ile kayıt altına alınmasının çok kıymetli olduğunu düşünüyorum." değerlendirmesinde bulundu.

Fotoğrafın her ne kadar yapay zekanın tehdidi altında olsa da yalnızca bir görüntüyü değil, bir anın duygusunu, hafızasını ve hikayesini de geleceğe taşıyan eşsiz bir sanat olduğunu kaydeden Ersoy, bu yönüyle eserlerin, kadim vakıf geleneğinin toplumsal dayanışmaya, paylaşmaya ve insanı merkeze alan bir medeniyet anlayışına nasıl yön verdiğini etkileyici bir dille ortaya koyduğunu dile getirdi.

Ersoy, sergide yer alan her bir fotoğrafın, estetik birer sanat eseri olmanın ötesinde, vakıf medeniyetinin şehirlerine işleyen izlerini, insan merkezli yaklaşımını ve asırlık değerlerin bugünün dünyasında da yaşamaya devam ettiğini gösteren önemli tanıklıkları olduğunu söyledi.

Bakan Ersoy, jüri üyeleri İzzet Keribar, Coşkun Aral, Merih Akoğul, Cengiz Karlıova ve Ali Can Atay'ın işlerinin ne kadar zor olabileceğini tahmin ettiğini vurguladı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı olarak vakıf medeniyetini güçlendirmeyi, bu medeniyeti anlatmayı ve restorasyon faaliyetlerini sürdüreceklerini belirten Ersoy, bu çalışmalar arasında en önemlilerinden birini de yaklaşık 1500 yaşında olan, 3 kere yıkıma uğrayıp yeniden ayağa kalkan Ayasofya-i Kebir Camisi'nin gelecek nesillere emanet edilmesi için yürütülen restorasyon olduğunu kaydetti.

"Ayasofya ve diğer kültürel mirasımızı depreme dirençli hale getirmek hayati öneme sahip"

Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'nin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın kararlı duruşu, güçlü iradesi ve öncülüğü sayesinde ibadete açılmasının 5. yıl dönümünü geride bıraktıklarını hatırlatan Ersoy, "Ayasofya'da atılan her adımı sadece bir restorasyon çalışması olarak görmek yanlış olacaktır. Bu çalışmalar aynı zamanda mühendislik, sanat ve bilimin buluştuğu büyük bir koruma seferberliğidir. Bu nedenle de alanında uzman akademisyenler önderliğinde çalışıyoruz." bilgisini paylaştı.

Restorasyon bilim heyetinde Prof. Dr. Can Binan, Prof. Dr. Asnu Bilban Yalçın, Prof. Dr. Ahmet Güleç, Prof. Dr. Hasan Fırat Diker, Doç. Dr. Mehmet Selim Ökten'in yer aldığını aktaran Ersoy, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bilim Kurulumuzun kararları ve Koruma Kurulunun onayının ardından Ayasofya'da çalışmalarımızı koruma, onarım ve güçlendirme olmak üzere 3 başlıkta ele aldık. İlk aşamanın ardından 2023 yılında ikinci aşama çalışmalar için harekete geçtik. İkinci aşamada önceliğimiz deprem güçlendirme faaliyetleri oldu. Deprem hayatımızın bir gerçeği, depreme hazırlıklı olmalıyız, en çok da binlerce yıllık Ayasofya ve diğer kültürel mirasımızı depreme karşı dirençli hale getirmek bizim için hayati öneme sahip."

Bu kapsamda Beyazıt Minaresi ve dış cephede titiz bir çalışma yürüttüklerini, ana kubbede ise oldukça geniş çaplı bir çalışma yürütüldüğünü anlatan Ersoy, deprem güçlendirme faaliyetleri doğrultusunda kubbenin dış yüzeyindeki tüm kurşun kaplamanın yenilendiğini ifade etti.

"Restorasyon çalışmasını, Ayasofya'yı ibadete kapatmadan yapıyoruz"

Ersoy, "Aynı anda iç yüzeyde de mozaiklerin zarar görmemesi için kubbe üzerine çelik konstrüksiyon ve koruyucu brandadan geçici bir örtü sistemi yapılıyor. Bu örtü sistemi için 43,5 metre yüksekliğinde çelik platform sistemi inşa edildi. Her adımı bilim insanlarının önderliğinde atıyor, oldukça hassas bir süreç yönetiyoruz. Bahsettiğim bu çelik konstrüksiyonun imalat süreci de bunun güzel bir örneği." diye konuştu.

Binlerce yıllık Ayasofya'nın zarar görmemesi için yaklaşık bir yıllık hazırlık süreci sonrasında harekete geçtiklerini belirten Ersoy, şu bilgileri verdi:

"Oluşabilecek tüm sabit ve hareketli yüklerin statik hesapları zeminlerde yükleme testi, zemin sınıfı testi ve jeoradar taramaları yapıldı. Bu analizler bize, Ayasofya'nın metrekare başına taşıma gücünün maksimum 25 ton olduğunu ortaya koydu. Bilim Kurulumuz, Ayasofya zeminine 30 ton yükü taşıyacak ve zemine baskı uygulamayacak bir plan hazırladı ve hayata geçirdi, restorasyonda kullanılacak tüm araçlar da bu hesaplamalara göre belirlendi. Ayasofya'nın özgün zemininin zarar görmemesi için sırasıyla buhar geçişine izin veren örtü, keçe, kum, 18 milimetre kontra, 10x10 santimetre ahşap karkas, karkaslar arasına xps levha, karkaslar üzerine sesi önleyen şilte, en üst katmana da baklava sac uygulanarak zeminin tamamen korunması sağlanmıştır."

Ersoy, Ayasofya'nın, Mimar Sinan sonrasındaki en kapsamlı restorasyon çalışmasını, Ayasofya'yı ibadete kapatmadan yaptıklarını vurgulayarak, "Çalışma arkadaşlarımız yatsı namazı sonrasında başladıkları çalışmalarını sabah namazına kadar kesintisiz sürdürüyor ve Ayasofya'nın ibadete açık kalmasını sağlıyoruz." sözlerini sarf etti.

"Ayasofya Fotoğrafları" kitabında da imzası bulunan jüri üyesi İzzet Keribar'ın Ayasofya'yı yakından takip eden ve adeta santim santim bilen bir isim olduğunu dile getiren Ersoy, bu kapsamlı restorasyon sonrasında da İzzet Keribar ile Ayasofya'yı yeniden fotoğraflama şansına sahip olmak istediklerini açıkladı.

Ersoy, "Biliyorsunuz ilk kitabın sergisini Sayın Cumhurbaşkanımız açmıştı, yeni fotoğraflardan hazırlanacak sergiyi de yine Cumhurbaşkanımızın teşrifiyle açarız ve ziyaretçilerimizin beğenisine sunarız." dedi.

Bakan Ersoy, yarışma ve sergi sürecine katkı sunan tüm sanatçılara, titiz değerlendirmeleriyle süreci şekillendiren kıymetli jüri üyelerine ve Vakıflar Genel Müdürlüğüne bu çalışmayı özveriyle yürüten herkese teşekkür etti.

Yarışmaya 2 bini aşkın başvuru

Vakıflar Genel Müdürü Sinan Aksu ise vakıf medeniyetinin yalnızca geçmişin sayfalarında yer alan tarihi bir kavram değil, asırlardır toplumun sosyal dokusunu mayalayan, şehirlerin ruhunu şekillendiren ve iyiliği kurumsallaştıran köklü bir değerler sistemi olduğunu söyledi.

Bugün vakıf kültürünün fotoğraf aracılığıyla yeniden okunmasına vesile olan bu yarışmanın, sıradan bir etkinlik değil, kadim hafızanın çağdaş bir yorumu niteliğinde olduğunu belirten Aksu, "Bu yıl yarışmamıza ülkemizin dört bir yanından, Azerbaycan, Kıbrıs ve Balkanlar gibi kardeş coğrafyalardan gelen 2 bini aşkın fotoğraf, vakıf kültürünün yalnızca Anadolu'ya değil, gönül coğrafyamıza da sirayet eden evrensel bir değer olduğunu bir kez daha göstermiştir." ifadesine yer verdi.

Bu yıl yarışmanın "Dijital Renkli, Siyah-Beyaz" ve bu yıl ilk kez açtıkları "Mobil Fotoğrafçılık" olmak üzere iki ayrı kategoride düzenlendiğini bildiren Aksu, "Dijital Fotoğrafçılık" kategorisinde Fatih Sultan Mehmet Han Birincilik Ödülü, Mimar Sinan İkincilik Ödülü, Bezmialem Valide Sultan Üçüncülük Ödülünü verdiklerini dile getirdi.

"Mobil Fotoğrafçılık" kategorisinde ise vakıf ruhunun farklılık ve çeşitlilik içeren yansımalarını öne çıkarmak amacıyla Fahrettin Paşa Özel Ödülü, İzzet Keribar Özel Ödülü, Coşkun Aral Özel Ödülünü sahipleriyle buluşturduklarını anlatan Aksu, "Bu yarışmayı hayata geçirirken temel hedefimiz, vakıf ruhunun bu topraklara kattığı iyilik, merhamet, dayanışma ve estetik anlayışını yeni nesillere farklı bir dille anlatabilmekti. Bugün görüyoruz ki fotoğraf sanatı, bu amacı gerçekleştirmek için son derece güçlü bir araçtır. Çünkü fotoğraf, sözün sığamadığı yerlere temas eder, gözün gördüğünü kalbe taşır, bazen tek bir kareyle yüzyıllık bir hikayeyi anlatır." değerlendirmesinde bulundu.

Her alanda olduğu gibi tanıtım faaliyetlerinde de kendilerine her zaman destek veren Bakan Ersoy'a şükranlarını sunan Aksu, "Bakanlığımızın vizyonu, vakıf medeniyetinin yaşatılması yönündeki çalışmalarımıza güç ve yön vermektedir." diye konuştu.

Jüri Başkanı İzzet Keribar da kısa bir konuşma yaptı.

Konuşmaların ardından "Dijital Fotoğrafçılık" kategorisinde, Fatih Sultan Mehmet Han Birincilik Ödülünü "Sarayda İlk Işık" isimli fotoğrafıyla Mehmet Şah Deniz, Mimar Sinan İkincilik Ödülünü "Köprü" isimli fotoğrafıyla Volkan Karagülleoğlu, Bezmialem Valide Sultan Üçüncülük Ödülünü ise "Eyüp'te Akşam" isimli fotoğrafıyla İsmail Tütün aldı.

"Mobil Fotoğrafçılık" kategorisinde ise Fahrettin Paşa Özel Ödülü "Tarih ve İnsan" fotoğrafıyla Ahmet Turan Kural'a, İzzet Keribar Özel Ödülü "Hasan Adil Bey Çeşmesi" fotoğrafıyla Mürsel Tahtacı'ya, Coşkun Aral Özel Ödülü de "Gölgeleyen Yansıyan Dua" fotoğrafıyla Hasan Karakaş'a takdim edildi.