Bahçeşehir Koleji Genel Müdürü Dr. Özlem Koç, ‘İnternette Dijital Yanılgı’ adlı kitabını tanıttı

Çocukların reklamlara ilişkin farkındalık düzeyine yönelik çalışmasını tamamlayan Bahçeşehir Koleji Genel Müdürü Dr. Özlem Koç, doktora tezinde kullandığı kapsamlı saha araştırmasının sonuçlarını ve değerlendirmelerini Beyoğlu’ndaki Minoa Pera’da gerçekleşen etkinlikte açıkladı. Koç, 'Dijital Yanılgı: Dijital Reklam Dünyasında Çocuklar ve Yetişkinler Arasında Algı Uçurumu' konulu bir konuşma yaptı.

Etkinliğe Bahçeşehir Uğur Eğitim Kurumları Başkanı Enver Yücel, Bahçeşehir Koleji İcra Kurulu Başkanı Hüseyin Yücel, Bahçeşehir Koleji Kurucusu, İcra Kurulu Üyesi Semra Yücel, Prof. Dr. Ali Atıf Bir, öğretmenler ve çok sayıda okur sever katıldı.

‘AMACIM İNTERNETTE GÖRÜNMEYEN TEHLİKELERE KARŞI FARKINDA OLMAK’

Kitabın ortaya çıkış amacını anlatan Bahçeşehir Koleji Genel Müdürü Dr. Özlem Koç, “Bu kitapta ‘İnternette Dijital Yanılgı’, ‘Çocuklar anlıyor, yetişkinler yanılıyor’ dedim. Çünkü doktora tezinde geniş kapsamlı bir akademik çalışma ortaya çıktı. Metodoloji olarak hem nitel hem de nicel araştırmaya dayandı ve 600’ün üzerinde öğrenciyle yapıldı. Tek bir yapı üzerinden gitmemeye çalıştım. Hem öğrenciler hem öğretmenler hem de aileleri sürecin içine dahil ettim. Bu araştırmada ortaya çıkan en çarpıcı sonuç şu; Aslında çocukların dijital içeriklere karşı daha farkında olduğunu ve bu içeriklerin yönlendirmesine karşı daha güçlü olduğunu gördük ama biz yetişkinler hem anne babalar hem de öğretmenler böyle düşünmüyorduk. Biz endişeliydik, çocuklarımızın farkındalığının daha düşük ve manipüle edilme sürecinde daha korunmasız olduklarını düşünüyorduk. Ben de bu araştırma sonucuna dayanarak daha geniş kapsamlı bir kitabı ele almak istedim. Burada amacım internette görünmeyen tehlikelere karşı farkında olmak, çocuklarımızı güçlü, farkında ve bilinçli bireyler olarak yetiştirmekti. Ben bu süreçte anne ve babalara yol arkadaşlığı yapmak istedim. Bu kitap böyle ortaya çıktı” dedi.

‘YETİŞKİNLER İNTERNETTEKİ İÇERİKLER VE SÜREÇLERLE İLGİLİ YANILGI İÇİNDE’

Dr. Koç, “Her ne kadar çocuklarımız dijital dünyanın içerisine de doğsa da teknolojiye yatkın, farkında ve kullanabilme yetkinlikleri olsa da onlar hala çocuk. O yüzden duygusal ve bilişsel olarak hala korunmaya muhtaçlar. Biz yetişkinler olarak bunun ne kadar farkındayız? Ana nokta bizim bu sürece daha aşina olmamız. Çocuklarımızın bu yolculuğunun farkında olmamız, onların deneyimlerini küçümsememiz ve onlara yol arkadaşlığı yapabilmemiz. Şunu gözden kaçırmamak lazım; Dijital medya çocuklarımız için eğlenceye ve zaman geçirmeye açılan bir pencere. O pencereden baktıklarında ne görüyorlar, kimlerle karşılaşıyorlar bu önemli bir soru. Eğer orada bir ebeveyn eli yoksa bu pencerenin içinden her zaman hava girmeyebiliyor. Büyük riskler de içeriye girebiliyor. Burada da en önemli ve korunaklı şemsiye biz yetişkinlerin rehberliği. Bu yüzden önce biz öğrenmeli, bu dünyaya aşina ve dijital okuryazar olmalıyız. Dijital medya, sosyal medya okuryazarı olmalı ve çocuklarımızın bu deneyiminde onlara eşlik edebilmeliyiz. Bu kitabın asıl amacı bu. Yaptığım araştırmada birçok kapsamlı soru ve deneyim olsa da iki temel şey ortaya çıkıyor. Çocuklar dijitalde gördükleri reklamın farkında varıyor mu? Yaş grubu farketmeksizin çocukların yüzde 94,7’yi bulan çok yüksek bir oranda reklamları fark ettiğini görüyorum. Bu da şu anlama geliyor. Aslında çocuklarımız kavramsal reklam okur yazarlığına, medya okur yazarlığına sahip. Bir diğer soru da aslında onu destekliyor. Reklamların farkındalar ama bu reklamlar onlarda her zaman satın alma isteği uyandırıyor mu? Cevap yüzde 81’i bulan bir oranda. Yaş grubu farketmeksizin çocuklar reklamı görüyor ama bu onlarda satın alma isteği uyandırmıyor. Satın almaya yönelmiyorlar. Yetişkinlere sorduğumuzda öğretmenlere ve annelere sorduğumuzda onlar tersini düşünüyordu. Onlar çocukların manipüle edilebileceğini, korunmasız olduğunu ve farkında olmadığını düşünüyordu. Bu da beni şu sonuca götürdü; Aslında yetişkinler sürecin farkında değil, hatta çoğu zaman çocukların dijitaldeki deneyimini küçümsüyor. Yani internetteki içerikler ve süreçlerle ilgili yanılgı içindeler. Dijital yanılgı da buradan çıkıyor. ‘Çocuklar anlıyor, yetişkinler yanılıyor’ cümlesini de bu sebepten söylüyorum” diye konuştu.

Okul-aile iş birliğinin dijital çağda yeni bir anlam kazandığını belirten Koç, ebeveynlerin, çocukların çevrimiçi deneyimlerine yasak koymak yerine onlarla birlikte anlamlandırma sürecine katılmalarının çok önemli olduğunu söyledi. Milli Eğitim Bakanlığı’nın medya okuryazarlığı müfredatını genişletmesi gerektiğini vurgulayan Koç, ‘Dijital reklam okuryazarlığı’ ve ‘Sosyal medya okuryazarlığının erken yaşta kazandırılması gerektiğini, amacın çocukları korumak değil, güçlendirmek, onlara dijital dünyanın nasıl işlediğini, gördüklerini nasıl sorgulayabileceklerini öğretmek olması gerektiğine dikkat etti.

Araştırmasındaki verile dayanan ve doktora tezinden yola çıkarak yazdığı ‘İnternette Dijital Yanılgı’ kitabında da çocukları güçlendiren bir dijital ekosistem oluşturmak için çağrıda bulunduğuna dikkat çeken Dr. Özlem Koç, “Amacımız, çocukları sadece korumak değil, onlara dijital dünyada güçlü ve bilinçli bireyler olmayı öğretmek olmalı. Bu noktada, okullara, kurumlara ve ebeveynlere büyük sorumluluk düşüyor. Medya okuryazarlığını bir yaşam becerisi olarak benimsemeli ve çocuklarımıza rehberlik etmeliyiz” dedi.