Bahçelerinde öyle bir şey buldular ki yetkililer anında eve geldi Sözcü Gazetesi

Amerika’nın New Orleans şehrinde yaşayan bir çift, evlerinin bahçesindeki çalı çırpıyı temizlemek için işe koyulduklarında, hayatlarının şokunu yaşayacaklarından tamamen habersizdi. Sıradan bir bahçe temizliği olarak başlayan süreç, FBI’ın devreye girdiği ve ucu İtalya’ya uzanan uluslararası bir sanat tarihi gizemine dönüştü.

Daniella Santoro ve eşi Aaron Lorenz, bahçelerini düzenlerken üzerinde Latince yazılar olan mermer bir blok keşfetti. Aynı zamanda Tulane Üniversitesi'nde antropolog olan Santoro, taşın New Orleans’ın tarihi mezarlıklarından birine ait olabileceğini düşünerek durumu meslektaşı Prof. D. Ryan Gray’e bildirdi.

Ancak gerçek, tahmin edilenden çok daha büyüktü. Yapılan incelemeler ve Latince metnin deşifre edilmesiyle, mermer bloğun M.S. 2. yüzyıla ait antik bir Roma askeri denizcisinin mezar taşı olduğu ortaya çıktı.

Mezar taşının üzerinde tam olarak şu ifadeler yer alıyordu:

"Trakya’nın Bessi kabilesinden, Misenensis praetorian filosunun askeri Sextus Congenius Verus'un ruhuna... 42 yıl yaşadı, Asclepius adlı savaş gemisinde (trireme) 22 yıl askeri hizmet verdi. Mirasçıları Atilius Carus ve Vettius Longinus, fazlasıyla hak eden bu kişi için bunu yaptılar."

Araştırmayı derinleştiren uzmanlar, bu kitabenin aslında arkeoloji dünyasında zaten bilindiğini fark etti. İşin asıl şok edici kısmı ise şuydu: Bu taş, İtalya’nın Civitavecchia kentindeki şehir müzesinin envanterinde kayıtlıydı ve bir süredir "kayıp" olarak aranıyordu.

Olayın bir "sanat suçu" olduğunun netleşmesi üzerine FBI’ın Sanat Suçları Timi harekete geçti. Yaklaşık 30 santimetre genişliğindeki tarihi eser koruma altına alındı ve İtalya'ya iade süreci başlatıldı.

2.000 yıllık mezar taşının New Orleans'tan İtalya’ya uzanan gizemli yolculuğu nihayet resmi olarak noktalandı. 29 Nisan 2026 tarihinde Roma'da düzenlenen geniş kapsamlı bir törenle, mezar taşı İtalyan yetkililere teslim edildi.

Bu iade, ABD ile İtalya arasındaki kültürel varlık anlaşması kapsamında geri getirilen 337 parçalık devasa bir tarihi eser operasyonunun sadece küçük bir parçasıydı.

Taşın ait olduğu yere, yani İtalyan müzesine dönmesi sağlansa da İkinci Dünya Savaşı dönemi, müze hırsızlıkları ve bahçe dekorasyonu ekseninde dönen bu hikayede taşın New Orleans'taki o arka bahçeye tam olarak nasıl geldiği hala tam bir muamma.