‘Bağırsaklarda başlayan hastalıklar kansere dönüşebiliyor’

Memorial Bahçelievler Hastanesi İleri Endoskopi Merkezi tarafından her yıl düzenlenen bilimsel toplantılar serisinin 5’incisi olan ‘Bağırsak Akademisi’ 27-28 Mart 2026’da gerçekleştirildi. Gastroenteroloji Bölümü’nün isimlerinden Prof. Dr. Salih Boğa, Prof. Dr. Yusuf Ziya Erzin ve Prof. Dr. A. Emre Yıldırım katıldığı toplantıda inflamatuar bağırsak hastalıklarından (İBH), probiyotik kullanımına; ileri görüntüleme tekniklerinden endoskopik yeniliklere kadar birçok başlık ele alındı.

BOĞA: AMAÇ GÜNCEL GELİŞMELERİ TAKİP ETMEK

Memorial Bahçelievler Hastanesi Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Salih Boğa, “Memorial Bahçelievler Hastanesi İleri Endoskopi Merkezi tarafından düzenlenen Bağırsak Akademisi toplantısında bağırsakla ilgili her türlü hastalığı gözden geçireceğiz. Bağırsak hastalıklarının tanılarından modern tedavi yöntemlerine, eskiden cerrahi olarak tedavi edilen hastalıkların günümüzde artık endoskopik yöntemler ile tedavilerine kadar hepsini vakalar eşliğinde inceleyeceğiz. Yurt dışından ve yurt içinden gelen katılımcılarla ve hocalarımızla değerlendireceğiz. Memorial tarafından düzenlenen bu toplantının temel amacı bağırsak hastalıklarındaki tüm gelişmeleri dünyayla aynı anda Türkiye’deki meslektaşlarımızla beraber değerlendirmek ve güncel kalmak. Bu toplantılar sayesinde hem bilgilerimizi yeniliyoruz hem de hastalarımıza en doğru tedaviyi nasıl vereceğimiz konusunu tekrar beraberce değerlendiriyoruz” dedi.

‘TOPLUMDA ÇOK YAYGIN GÖRÜNÜYOR’

İnflamatuar bağırsak hastalıklarının iki ana grup hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Boğa, “Ülseratif kolit ve Crohn hastalığı. Bu hastalıklar toplumda gerçekten çok yaygın görünüyor. Hem modern yaşamın getirdiği hareketsizlik hem de kötü beslenme alışkanlıkları sayesinde bu hastalıkların yoğunluğu artmakta. Dahası artık elimizde kolonoskopi gibi bir tanı yöntemi var. Bu kolonoskopinin ve endoskopinin daha da yaygınlaşması sayesinde bağırsak hastalıklarının normalde gizli kalan insidansını, sıklığını artık daha fazla görebiliyoruz” diye konuştu.

‘BAĞIRSAK HASTALIKLARINI TEDAVİSİ MÜMKÜN’

Bağırsak hastalıklarının çoğu zaman uzun süreli ishal, makattan kan ve akıntı gelmesi, karın ağrısı gibi şikayetlerle ortaya çıktığını aktaran Prof. Dr. Boğa, “Kanlı dışkılama, kanlı ishaller gibi şikayetlerle ortaya çıkan bu hastalıkların tanısında kolonoskopi olmazsa olmazdır. Kolonoskopi sırasında doktorun hem gözüyle değerlendirmesi hem de aldığı biyopsi örnekleri inceleme sonucunda hastalıkların tedavisine başlanır. Bu hastalıkların tedavisi mümkündür. Biz de bu hastalıkların yeni güncel tedavi yöntemlerini ve biyolojik ajanların etkin kullanımını da burada tekrar güncel bilgilerle anlatıyoruz” ifadelerini kullandı.

‘HEM BİLİŞSEL HEM FİZİKSEL FOKSİYONLARI ETKİLİYOR’

İltihabi bağırsak hastalıklarının yaşamı çok kötü etkilediğinden bahseden Prof. Dr. Boğa, hastaların hayat kalitesini bozduğunu belirtti. Prof. Dr. Boğa, “romatizmal hastalıklarla benzer bir grupta değerlendirilen bu otoimmün bağırsak hastalıkları, romatizmalara kıyasla çok daha ciddi şikayetlere sebep oluyor. Ama maalesef hastalar bağırsak hastalığı olduğu için bu dışkılama alışkanlığı ile ilgili şikayetleri çoğu zaman hem çevrelerinden hem de ailelerinden saklıyorlar. Ama uzun süreli kanlı ishaller, uyku düzensizliği, devamlı karın ağrısı, kaybedilen vitaminlere bağlı halsizlik, kırgınlık ,ciddi kilo kaybı, kilo alamama gibi şikayetler sebebiyle hastaların hem bilişsel hem fiziksel fonksiyonları etkileniyor” dedi.

‘HASTALIK KANSERE DÖNÜŞEBİLİR’

Prof. Dr. Boğa son olarak şunları söyledi:

Prof. Dr. Boğa, “Burada modern yöntemler, kolonoskopi ve kolonoskopide kullanılan ışığın dalga boyunu değiştirerek, yapay zeka kullanarak yaptığımız değerlendirmeler. Bu değerlendirmeler sayesinde iltihabi bağırsak hastalıklarına bağlı komplikasyonlar daha erken ve daha doğru şekilde tespit edilebiliyor. Vücutta uzun süreli iltihap yapan her türlü hastalık uzun vadede kansere dönüşebilir. İltihabi bağırsak hastalıklarında da hastalık tedavi edilmiyorsa, tarama yapılmıyorsa tehlikelidir. Hastalık devam ediyorsa doktora başvurulmalıdır” diye konuştu.

YILDIRIM: TÜM HASTALIKLAR BAĞIRSAKLARDAN BAŞLAR

Memorial Bahçelievler Hastanesi Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. A. Emre Yıldırım da “Geleneksel toplantımızın beşincisini yapıyoruz. Aslında şuradan yola çıktık bu temayı belirlerken, “Tüm hastalıklar bağırsaklardan başlar” diye Hipokrat’a atfedilmiş bir söz var. Bu sözün zaman geçtikçe tıbbi anlamda ne kadar doğru olduğu ortaya çıktı. Çünkü bağırsaklar sadece sindirimin merkezi değil, bağışıklık sisteminin, metabolizmanın, aslında tüm sağlığın merkezi” dedi.

Bağırsak sağlığını korumanın normal sağlık parametrelerini korumaktan çok farklı olmadığını aktaran Prof. Dr. Yıldırım, “Ama her şey orada başlıyor. Yani ne kadar sağlıklı gıdalar tüketirseniz, ne kadar katkı maddelerinden uzak durursanız; alkolden, antibiyotiklerden, ilaçlardan, asitli şeylerden uzak durursanız, hayatınıza egzersiz ve sporu ne kadar çok koyarsanız, o kadar bağırsak sağlığını idame etmek mümkün olur. Çünkü artık bağırsaklar bir organdan fazlası. Bağırsakların içerisinde trilyonlarca bakteri var. Bu bakterilerle normal, sağlıklı bir ilişki kuruyoruz. Ama ne zaman ki bu bakterilerin zararı faydasının önüne geçiyor, o zaman bir sürü hastalık başlıyor” diye konuştu.

Prof. Dr. Yıldırım, “Geçirgen bağırsak, aşırı intestinal bakteri çoğalması, gıda alerjileri, besin alerjileri bağırsaklardan başlıyor. Bunlar bağırsak bariyerini geçtikten sonra sistemik hastalıklara neden oluyor. Bir ürtikerden, bir kaşıntıdan tutun da, bir kalp hastalığına uyku bozukluklarına kadar geniş bir hastalık spektrumuna neden olabiliyor. Bunların hepsinin altında bağırsaklardaki mikrobiyotanın bozulduğunu gösteren çalışmalar var. Bu yüzden bağırsak sağlığı genel sağlık için çok önemli. Burada fonksiyonel bağırsak hastalıkları da işin içerisine giriyor. Nedir bu fonksiyonel bağırsak hastalıkları? Altında elle tutulur, gözle görülür, laboratuvar testleriyle ya da görüntüleme yöntemleriyle tanı konamayan ama hastanın hayatını zindan eden, günlük yaşam aktivitelerini bozan şişkinlik, karın ağrısı, ishal ve kabızlık ataklarıdır” dedi.

Prof. Dr. Yıldırım, “Bu durum gerçekten hastanın fonksiyonel kapasitesini bozduğu gibi işini, ev hayatını, tüm yaşamını alt üst ediyor. Günlük hayatı çok etkiliyor. Yani aslında bağırsaklar ruhun aynası. Siz iyiyseniz bağırsaklarınız iyi, bağırsaklarınız iyiyse siz iyisiniz. Burada bazı semptomlar çok önemli. Mesela karın ağrısı, şişkinlik, ishal, kabızlık, bulantı, kusma birkaç günden fazla sürüyorsa ve altında yatan bir neden bulunamıyorsa mutlaka bir gastroenteroloji uzmanına başvurmak gerekir. Çünkü bu şikayetler irritabl bağırsak sendromu (huzursuz bağırsak sendromu), spastik kolon gibi durumlar olabileceği gibi, altında kansere kadar giden ciddi hastalıklar da olabilir. Bunların ayrıntılı değerlendirmesini bir gastroenterolog çok rahat yapar” diye konuştu.

Prof. Dr. Yıldırım son olarak şunları söyledi:

“Karın ağrısı ciddi bir bulgudur. Bir apandisit, bir pankreatit yani pankreas iltihabı bunu taklit edebileceği gibi, sadece bağırsakların fonksiyonel bozukluklarında, örneğin irritabl bağırsak sendromunda da görülebilir. Bunu bazı ek sorularla, şikayetlerle ve muayeneyle ayırt edebiliriz.”