Bağımsızlık ilan ettiler, kısa sürede dağıldılar! Kimi 4 gün, kimi 150 gün dayanabildi: Tarihin en kısa ömürlü 5 ülkesi

Dünyada bazı ülkeler yüzyıllardır varlığını sürdürürken bazıları bağımsızlıklarını ilan ettikten yalnızca birkaç gün veya ay sonra tarih sahnesinden çekildi. Kimi büyük devletlerin işgaliyle, kimi siyasi anlaşmalarla, kimi de askeri yenilgiler sonucunda ortadan kayboldu. Kaliforniya Cumhuriyeti'nden Ezo Cumhuriyeti'ne uzanan bu sıra dışı hikayeler, dünya haritasının bir zamanlar ne kadar farklı olduğunu gösteriyor.

BAĞIMSIZLIĞI YAKLAŞIK 25 GÜN SÜRDÜ

1846 yılında Meksika'ya bağlı Kaliforniya bölgesinde yaşayan bir grup Amerikalı yerleşimci, Meksika yönetimine karşı ayaklandı. 14 Haziran'da Sonoma'daki askeri karakolu ele geçiren isyancılar, beyaz bir bez üzerine beş köşeli yıldız ve bozayı resmi çizerek kendi bayraklarını hazırladı. Bayrağın göndere çekilmesiyle Kaliforniya Cumhuriyeti'nin bağımsızlığı ilan edildi.

Ayaklanma, tarihe "Ayı Bayrağı İsyanı" adıyla geçti. Ancak cumhuriyetin ömrü son derece kısa oldu. ABD birliklerinin bölgeye ilerlemesi ve Amerikan bayrağının çekilmesiyle Kaliforniya'nın ABD'ye katılacağı anlaşıldı. İsyanın temel amacı da Meksika yönetiminden ayrılmak olduğundan, yeni yönetimin bağımsızlığını sürdürmesi için bir neden kalmadı. Kaliforniya Cumhuriyeti, ilanından yaklaşık 25 gün sonra ortadan kalktı.

BATI FLORİDA'NIN BAĞIMSIZLIĞI BİRKAÇ HAFTA SÜRDÜ

Bugünkü ABD topraklarının bir bölümünü kapsayan Batı Florida Cumhuriyeti, 23 Eylül 1810'da İspanyol yönetimine karşı gerçekleştirilen ayaklanmanın ardından bağımsızlığını ilan etti. Meksika Körfezi kıyısında yer alan bölge, Baton Rouge, Biloxi ve Mobile gibi yerleşimleri kapsıyordu.

Cumhuriyetin ilk ve tek valisi, Louisiana'nın satın alınması sürecinde diplomatik görevlerde bulunmuş Fulwar Skipwith oldu. Krizin temelinde, İspanya ile ABD arasındaki toprak anlaşmazlığı yatıyordu. ABD Başkanı James Madison, Batı Florida'nın 1803'te Fransa'dan satın alınan Louisiana topraklarına dahil olduğunu savunurken İspanya bölge üzerindeki hak iddiasını sürdürüyordu.

Ekim 1810'da başlayan görüşmelerin ardından Skipwith, bölgenin ABD'ye bağlanmasını kabul etti. Batı Florida Cumhuriyeti böylece kısa sürede bağımsızlığını kaybetti ve toprakları daha sonra Louisiana ile Alabama arasında paylaştırıldı.

Ancak bu kısa ömürlü devletin bayrağı tarihte iz bıraktı. Bayrağındaki yıldızın, Teksas eyalet bayrağına ve Kaliforniya'nın ayaklanma döneminde kullandığı bayrağa ilham verdiği düşünülüyor.

ACRE ÜÇ KEZ BAĞIMSIZLIK İLAN ETTİ

Güney Amerika'da Brezilya, Bolivya ve Peru'nun kesiştiği bölgeye yakın konumlanan Acre, bağımsızlık girişimlerinin tekrarlanmasıyla dikkat çekiyor. Bolivya'ya bağlı olan bölge, kauçuk üretimindeki hızlı büyümenin ardından ekonomik açıdan önem kazandı ve 1899'da ilk kez bağımsızlığını ilan etti.

İspanyol diplomat Luis Galvez Rodriguez de Arias, Temmuz 1899'da Birinci Acre Cumhuriyeti'nin başına geçti. Başkentinin adını da kendi onuruna Arieopolis olarak değiştirdi. Ancak Brezilya birlikleri Mart 1900'de Galvez'i yakaladı ve bölge yeniden Bolivya'nın kontrolüne girdi.

Aynı yılın kasım ayında ilan edilen İkinci Acre Cumhuriyeti ise yalnızca dört gün yaşayabildi. Ocak 1903'te eski Brezilyalı asker Jose Placido de Castro liderliğinde yeni bir bağımsızlık hareketi başladı. Yaklaşık 30 bin devrimcinin destek verdiği bu girişim, diğerlerinden daha örgütlüydü.

Kasım 1903'te imzalanan anlaşmayla Acre Brezilya'ya bırakıldı. Bunun karşılığında Bolivya'ya ödeme yapılması ve ülkenin dış dünyayla bağlantısını güçlendirecek yeni bir yol inşa edilmesi kararlaştırıldı. Acre bugün Brezilya'nın 26 eyaletinden biri olarak varlığını sürdürüyor.

JAPONYA'DA DEMOKRATİK SEÇİMLE KURULAN CUMHURİYET 150 GÜN YAŞADI

Japonya tarihinde kısa süreli bağımsızlık girişimlerinden biri de Ezo Cumhuriyeti oldu. 1868-1869 yıllarında yaşanan Boshin Savaşı, Japonya'nın geleneksel askeri yönetimi ile imparatorluk otoritesini yeniden güçlendirmek isteyen kuvvetleri karşı karşıya getirdi.

Tokugawa yönetiminin yenilgiye uğramasının ardından bazı askerler, bugünkü Hokkaido adasına kaçtı. 27 Ocak 1869'da burada Ezo Cumhuriyeti'ni kurdular. Donanma komutanı Enomoto Takeaki, yapılan seçimle cumhurbaşkanlığı görevine getirildi.

Bu gelişme, Japonya tarihinde demokratik seçimle oluşturulan ilk yönetimlerden biri olması bakımından dikkat çekiyor. Enomoto, yeni imparatorluk yönetiminden cumhuriyetin varlığını sürdürmesine izin vermesini istedi ancak talebi kabul edilmedi.

İmparatorluk kuvvetleri Nisan 1869'da adaya saldırdı. Çatışmaların ardından Enomoto 26 Haziran'da teslim oldu. Böylece Ezo Cumhuriyeti yalnızca 150 gün ayakta kalabildi.

KORSİKA KRALLIĞI'NIN KRALI ADADAN KAÇMAK ZORUNDA KALDI

Akdeniz'deki Korsika Adası, yüzyıllar boyunca Cenova Cumhuriyeti'nin yönetimi altında kaldı. Ancak 18. yüzyılda bağımsızlık hareketleri güçlenirken adaya gelen Alman maceracı Baron Theodore von Neuhoff, bu sürecin beklenmedik aktörlerinden biri oldu.

Neuhoff, Mart 1736'da Korsika'ya ulaştı ve kısa süre sonra Kral I. Theodore olarak taç giydi. Böylece Korsika Krallığı kuruldu. Ancak Cenova yönetimine karşı bağımsızlık iddiası, onu güçlü bir düşmanla karşı karşıya getirdi.

Yönetimi giderek zayıflayan Neuhoff, Kasım 1736'da adadan kaçtı. Korsika yeniden Cenova'nın kontrolüne girdi. Neuhoff'un macerası ise Avrupa'da devam etti; daha sonra Amsterdam'da borçları nedeniyle tutuklandı.

Korsika'nın bağımsızlık arayışı bununla sona ermedi. Pasquale Paoli liderliğinde 1755'te bir Korsika Cumhuriyeti kuruldu ve bu yönetim, ada 1769'da Fransa tarafından ilhak edilene kadar sürdü. İngiliz desteğiyle 1794'te kurulan Anglo-Korsika Krallığı da Fransız kuvvetlerinin geri dönmesiyle 1796'da çöktü.

Görsel kaynak: Wikimedia Commons