Bağımsızlık ateşinin yandığı gün: 30 Ağustos büyük zaferi 104 yaşında

Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün başkomutanlığında 26 Ağustos 1922’de Kocatepe’de başlayan ve 30 Ağustos’ta Dumlupınar’da kesin bir zaferle sonuçlanan Büyük Taarruz, 104. yılında aynı gururla kutlanıyor. Mondros Ateşkes Antlaşması’nın ardından paylaşılan Anadolu toprakları, Türk ordusunun 22 gün süren Sakarya Meydan Muharebesi'ndeki direnişi ve ardından gelen Büyük Taarruz ile yeniden vatan kılındı.

"HATTI MÜDAFAA YOKTUR" İLKESİNDEN BÜYÜK TAARRUZA

Birinci Dünya Savaşı sonrasında İtilaf Devletleri donanmalarının İstanbul'a demirlemesi, Fransızların Adana'yı, İngilizlerin çeşitli bölgeleri ve Yunan ordusunun 15 Mayıs 1919'da İzmir'i işgali, Anadolu'da Kuvayımilliye ateşini yaktı. İşgal ordularının 1921'de Polatlı'ya kadar ilerlemesi üzerine Mustafa Kemal Paşa, savaşın seyrini değiştiren o tarihi emri verdi: "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh, bütün vatandır."

22 gün 22 gece süren Sakarya Meydan Muharebesi ile düşmanı durduran Türk ordusu, bir yıllık hazırlık sürecinin ardından savunma pozisyonundan çıkarak taarruz aşamasına geçti.

ŞAFAK VAKTİNDE KOCATEPE: 26 AĞUSTOS SABAHI

26 Ağustos 1922 sabahı Başkomutan Mustafa Kemal, Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa ve Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa ile Afyonkarahisar sınırlarındaki Kocatepe'de yerini aldı. Şafak vakti topçu atışlarıyla başlayan harekâtın ilk gününde Tınaztepe, Belentepe ve Kalecik Sivrisi düşmandan temizlendi. 27 Ağustos'ta Afyonkarahisar işgalden kurtarılırken, 29 Ağustos itibarıyla düşmanın 5'inci tümeni etkisiz hale getirildi.

30 Ağustos sabahı Zafertepe Çalköy’de verilen nihai taarruz emriyle Dumlupınar'da Yunan birlikleri çembere alınarak tamamen imha edildi. Yunan ordusunun üst düzey isimleri General Trikopis ve General Diyenis esir düştü veya bölgeden kaçtı.

TARİHE GEÇEN EMİR: İLK HEDEFİNİZ AKDENİZ'DİR!

Büyük Zafer'in hemen ardından 31 Ağustos'ta Zafertepe Çalköy’de kırık bir kağnı arabasının üzerinde haritayı açan komuta kademesi, düşmanın yeniden toparlanmasını engellemek için hedefi İzmir olarak belirledi. Mustafa Kemal Paşa, 1 Eylül'de Dumlupınar'da yayımladığı bildiride ordulara tarihi hedefini gösterdi: "Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz'dir, ileri!"

Bu emrin ardından üç koldan ilerleyen Türk birlikleri; 1 Eylül'de Gediz ve Uşak'ı, 2 Eylül'de Eskişehir'i, 6 Eylül'de Balıkesir'i, 8 Eylül'de Manisa'yı geri aldı ve 9 Eylül'de İzmir'de düşmanı denize dökerek harekâtı başarıyla tamamladı.

ÇİĞİLTEPE'NİN KAHRAMANI: ALBAY REŞAT BEY'İN AĞIR BEDELİ

Taarruzun en dramatik anlarından biri 57'nci Tümen Komutanı Albay Reşat Bey'in yaşadıkları oldu. 27 Ağustos'ta Çiğiltepe'yi yarım saat içinde alacağına dair Mustafa Kemal Paşa'ya söz veren Reşat Bey, hedefine zamanında ulaşamayınca derin bir üzüntü yaşadı. Başkomutanlık makamına "Yarım saat zarfında o mevkiyi almaya size söz verdiğim halde, sözümü yapamamış olduğumdan dolayı yaşayamam" notunu bırakan Albay Reşat Bey, yaşamına son verdi. Bu acı olaydan sadece 15 dakika sonra Çiğiltepe Türk askerleri tarafından ele geçirildi.

"CUMHURİYETİN TEMELİ BURADA SAĞLAMLAŞTIRILDI"

Zaferden iki yıl sonra, 30 Ağustos 1924’te Şehit Sancaktar Mehmetçik Anıtı’nın temel atma töreni için Zafertepe Çalköy'e dönen Büyük Önder Atatürk, 30 Ağustos'un tarihi misyonunu şu sözlerle özetledi:

"Besbellidir ki yeni Türk devletinin, genç Türk Cumhuriyeti'nin temeli burada sağlamlaştırıldı, ölümsüz yaşayışı burada taçlandırıldı. Bu alanda akan Türk kanları, bu göklerde uçuşan şehit ruhları, devletimizin, Cumhuriyet'imizin ölümsüz koruyucularıdır."

İlk kez 1926 yılında Zafer Bayramı olarak kutlanmaya başlanan 30 Ağustos, bağımsızlık mücadelesinin en büyük sembolü olarak 104. yılında da aynı coşkuyla yaşatılmaya devam ediyor.