Babasının prensesi mi yoksa yeni lider mi? Kuzey Kore’de tüm işaretler Kim’in kızını gösteriyor

Kuzey Kore, kurulduğu 1948’ten bu yana aynı aile tarafından yönetiliyor. Ülkenin lideri Kim Jong Un, kurucu lider Kim Il Sung’un torunu. Dünyanın en gizemli ülkelerinden biri olarak ifade edilen Kuzey Kore’de diktatörlük sistemi kan bağları üzerine kurulu. Ülke aynı zamanda sıkı bir ataerkil kültüre sahip. Ülkede bir sonraki lider olmaya aday iki isim var: Mevcut lider Kim Jong Un’un kızı Kim Ju Ae ve Kuzey Kore İşçi Partisi Genel Başkan Yardımcılığı görevini yürüten kız kardeşi Kim Yo Jong…

Geçtiğimiz yıllarda kardeşi gerek resmi ziyaretlerde yaptığı delegasyon başkanlıklarıyla, gerekse sert çıkışlarıyla bir sonraki lider olarak parlıyordu fakat yıllar geçti ve Kim Jong Un’un kızı 12 yaşına geldi. İlk kez 19 Kasım 2022’de babasıyla birlikte balistik füze denemelerini izlediği sırada kamuoyunun önüne çıkan Kim Ju Ae’nin Kim Jong Un’un tek çocuğu olduğu biliniyor. Öte yandan, çocuk sayısıyla ilgili farklı spekülasyonlar da yok değil. Güney Kore istihbaratı, Ju Ae’nin 16, 12 ve 9 yaşlarında üç çocuğun ortancası olduğunu da iddia ediyor. Neticede bu bilgiler Güney Kore istihbaratına dayanıyor çünkü Pyongyang yönetimi aile yapısını hiçbir zaman açıklamadı ve söz konusu diğer iki çocuk hiç kamuoyu önüne çıkmadı.

YAPAY ZEKA 14 BİN SAATTEN FAZLA GÖRÜNTÜYÜ ANALİZ ETTİ

Japon Nikkei gazetesi, yapay zeka destekli yüz tanıma teknolojisini kullanarak, Kuzey Kore’nin resmi televizyon kanalı KCTV’den 14 bin 115 saatlik görüntüyü analiz etti ve Kim Ju Ae’nin ekranda göründüğü anların analizini yaptı. Son 3 yıl içinde Ju Ae, 600 günden uzun bir süre zarfında görüntülerde yer aldı. Görüntülere göre, Ju Ae sadece 2025’te her ay en az 24 gün ekranda göründü. Analizde, Ju Ae’nin televizyonda göründüğü gün sayısının 2024’ten bu yana keskin şekilde artarak, babasının ekranda göründüğü süreye yaklaştığı belirtildi.

Ekranda yer aldığı anlarda Ju Ae, istisnai bir nezaketle karşılanıyor. Görüntülerden birinde Kim Jong Un, kızının beline elini koyarak ona yol gösterirken, başka görüntüde ise halası Kim Yo Jong, bir askeri etkinlikte Kim Ju Ae’ye gayet saygılı bir şekilde oturacağı koltuğu gösteriyor.

‘KUTSAL ZİYARETE’ KATILDI

Diğer yandan, Kuzey Kore’nin resmi haber ajansı KCNA, 1 ve 2 Ocak günlerinde genç kız ile babasının oldukça önemli bir törenden fotoğraflarını yayınladı. Kumusan Güneş Sarayı’nda yapılan bu tören aslında Kim hanedanı için bir kabir ziyareti fakat ülkenin kurucusu Kim Il Sung ve mevcut liderin babası Kim Jong Il’in naaşlarının burada yattığı ve bu sarayın “hanedanın gücünün sonsuza kadar kutsandığı yer” olduğu düşünüldüğünde söz konusu ziyaretin rejim açısından kutsal boyu ortaya çıkıyor. Kim Ju Ae, bu sene ilk kez Kumusan Güneş Sarayı’nda, kamuoyunun önünde aile büyüklerine saygı duruşunda bulundu. Kim Jong Un da göreve geldiği 2011’den bu yana 2018, 2024 ve 2025 yılları hariç her sene bu ritüeli yerine getirdi.

KCNA’nın haberinde Kim Ju Ae’den doğrudan bahsedilmiyor ancak habere ilişkin fotoğraflarda genç kız görüntünün merkezinde ve anne ile babasının ortasında yer alıyor.

‘GENÇ KIZIN FARKI BELLİ OLUYOR’

Aynı süre zarfında ise, Kim Ju Ae’nin annesi Ri Sol Ju’nun rolleri, katıldığı 2024 yeni yıl kutlamalarında ve 2025’te yapılan bir tatil köyü açılışında öncekilere göre sönük kaldı. Keio Üniversitesi’nde Kuzey Kore siyaseti çalışmaları yürüten Atsuhito Isozaki, Kim Ju Ae’ye ilişkin değerlendirmesinde, “Ona bambaşka rütbeden biriymiş gibi davranılıyor. KCTV, Ju Ae’nin kimliğini ya da konumunu doğrudan açıklamadı ama ekranda görünmeye devam etmesi önemli. Bu da halkın onu devamlı göreceği anlamına geliyor” dedi.

Kim Ju Ae’nin televizyondaki görüntüleri genelde etkileyici müzik eşliğinde hazırlanan propaganda içeriklerinden oluşuyor. Bazı “Yüce Liderimiz” yazılı videolar, Kim Jong Un’un yanına kızının da eklendiği halleriyle değiştirildi bile. Nihon Üniversitesi’nde çalışmalar yürüten ve KCTV görüntülerini inceleyen ekipte yer alan Tomohiko Kawaguchi, görüntülerin kurgulanma şeklinin Ju Ae’nin bir varis olduğunu ima ettiğini aktararak, “Şarkı sözlerini ve görüntüleri senkronize ederek, varlığını kamuoyunun bilincine kazıyorlar” değerlendirmesini yaptı.

2022’de kamuoyunun karşısına ilk çıktığı gün ile Ekim 2025 arasında Kim Ju Ae, 41 kamusal etkinlikte boy gösterdi. Bunlar arasında 25 etkinlikle farkı açık ara askeri faaliyetler çekiyor. Diğer etkinlikler ise tatil köyü ve toplu konut sitesi açılışından çiftlik denetimine kadar değişiyor.

Atsuhito Isozaki’ye göre, Ju Ae’nin bu kadar geniş kapsamlı etkinliğe katılması, Kim Jong Un rejiminin ordu üzerindeki sıkı kontrolünün devam edeceğini gösteriyor. Isozaki, “Rejim, Kim Jong Un’un halefinin eğitimini düşünmesi için yeterince istikrarlı” vurgusunu yaptı.

PRENSES MUAMELESİ GÖRÜYOR

Kim Hanedanı’nın 4’üncü neslini temsil eden Ju Ae, bir prenses muamelesi görüyor. Ju Ae’nin bir çocuktan çiçek kabul ettiği sıradaki gülümsemesi ve toplu konut açılışında halkla samimi şekilde kaynaşması gibi görüntüler, genç kızı halka sevdirmek için dikkatli şekilde seçilmiş videolar olarak yorumlanıyor.

Nanzan Üniversitesi’nden Kuzey Kore siyasi sistemi uzmanı Shunji Hiraiwa, “Yüksek liderlik güç ve otoriteye dayanır. Kim’in kızının da henüz bir gücü olmadığından, rejim önce Ju Ae’nin otoritesini inşa ediyor” şeklinde konuştu. Rejimin Kim Ju Ae’yi kasıtlı şekilde bir prenses olarak göstermesi, kalıtsal yönetimi güçlendirme ve sürdürme stratejisinin bir parçası.

Kuzey Kore lideri ve kızı arasındaki fiziksel yakınlık da Kim Jong-Un’un kızına duyduğu sevgiyi göstermekten çekinmediğini ortaya koyuyor. Görüntülerde ikili sık sık el ele, kol kola yürürken ya da yeni yıl kutlamaları gibi etkinliklerde birbirinin yanağından öperken görülüyor. Özellikle bu görüntülerin ön cepheden çekilmesi, baba-kız yakınlığının bilerek vurgulanmak istendiğini gösteriyor.

KİM JU AE’NİN TARZI DA DEĞİŞTİ

Söz konusu üç senede Kim Ju Ae’nin tarzı da gözle görülür şekilde resmileşti. Dongduk Kadın Üniversitesi’nde çalışmalar yürüten ve Kim Jong Un rejiminde moda kültürü alanında araştırmalar yapan Hyonsook Choy, “Kilit mesele beyaz kıyafetler. Beyaz kucaklama anlamına gelir ve bu nedenle de otoriteyi temsil eder” açıklamasını yaptı.

Choy, genç kızın hem saç stili hem de yürüyüş tarzıyla, bir dönem ülkede zarafet ve hayranlığın sembolü olan annesi Ri Sol Ju'yu taklit ettiği kanaatinde. Geçen süre zarfında uzadığı ve inceldiği dikkat çeken Ju Ae, artık yetişkin tarzı belden oturmalı ceketler giyiyor. Choy, Ju Ae’nin sade ve tek renkli kıyafetlere geçişiyle ilgili olarak ise, "Burada amaç, henüz toy olan Kim Ju Ae'nin imajını istikrarlı, güçlü ve öz denetimi olan bir figüre, geleceğin liderine dönüştürmek" şeklinde konuştu.

RESMİ GAZETENİN İLK SAYFASINDA ‘SAYGIDEĞER ÇOCUK’ VURGUSU

İşçi Partisi’nin resmi yayın organı Rodong Sinmun gazetesinin ilk sayfasında, sık sık Ju Ae’nin katıldığı etkinliklere yer veriliyor ve ondan “sevilen çocuk” ve “saygıdeğer çocuk” olarak bahsediliyor. Analizi yapan Nikkei gazetesi, Kim Ju Ae için kullanılan “jajebun” kelimesinin 2022 ila 2025 yılları arasında Rodong Sinmun gazetesinin 6 bin 500’den fazla sayfasında yer aldığını tespit etti. Sadece KCTV’de değil, Rodong Sinmun gazetesinde de özellikle 2024’ten bu yana Kim Ju Ae hakkındaki yazıların artması da hayli dikkat çekiyor. Gazetenin üst üste 4 gün boyunca genç kız hakkında haber yaptığı dahi görüldü.

Keio Üniversitesi’nden Isozaki de, Güney Kore Sejong Enstitüsü Başkan Yardımcısı Cheong Seong Chang da “sevilen” ve “saygıdeğer” tanımlamaların farklı anlamlar taşıdığı düşüncesine sahip. Uzmanlara göre, “sevilen” kelimesi Kim Jong Un tarafından çok sevilen bir çocuğu, “saygı duyulan” ifadesi ise, halk tarafından hayranlık duyulan çocuğu temsil ediyor. Saygıdeğer kelimesi şimdiye kadar ne Kim Jong Un için, ne de kız kardeşi Kim Yo Jong için kullanılmıştı.

YÖNETİMİ DEVRALABİLMESİ İÇİN ÜÇ ŞART GEREKLİ

Ne var ki Kuzey Kore’nin ataerkil yapısında kadın bir halef fikrine şüphe ile yaklaşılıyor. Kuzey Kore Çalışmaları Üniversitesi’nden Yang Moo, “Kim Jong Un’un bir oğlu olmadığı ve kızının da 18 yaşına yaklaştığı göz önüne alındığında, kızının ülke içinde meşruiyet kazanması için üç şey gerekli” diyerek şu şartları sıraladı:

Yang, Ju Ae’nin sık sık kamuoyunun önüne çıkarılmasının, halefin Kim Il Sung'dan devam eden "Paektu Dağı" soyundan geleceği mesajını vermek amacını taşıyabileceğine vurgu yaptı. Yang ayrıca, "Aynı zamanda, genç nesle umut vermek için de kullanılıyor" değerlendirmesini yaptı.

Cheong Seong Chang ise 41 yaşındaki liderin, kızını partinin 5 yıllık kongresinde birinci sekreter atama ihtimali olduğuna işaret etti. Bu hamle Ju Ae’yi parti hiyerarşisindeki ikinci isim konumuna yükseltmek anlamına geliyor. Başka analistler ise, genç kızın böylesi yüksek bir pozisyon için fazla küçük olduğunun altını çiziyor. Neticede Ju Ae, partiye katılma şartı olan 18 yaşa henüz ulaşmış değil. Buna rağmen uzmanlar parti kongresinde Ju Ae’nin resmi bir pozisyon edineceği kanaatinde.

Kaynaklar: Nikkei Asia, El Pais