AYM, HAGB düzenlemesini bir kez daha iptal etti: İşkencenin hoş görülemeyeceği gösterilmeli

T24 Ankara

Anayasa Mahkemesi (AYM), Ceza Muhakemesi Kanunu’nda yer alan ve 2 yılın altındaki suçlarda hükmün ertelenmesini öngören düzenlemeyi, özellikle işkence ve kötü muamele iddiasıyla yargılanan kamu görevlilerinin cezalarının ertelenmesine izin verdiği gerekçesiyle Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. Kararda “hukuka aykırı ve son derece ciddi bir fiilin hiçbir şekilde hoş görülemeyeceğinin gösterilmesi gerekir” denildi. Karar 9 ay sonra yürürlüğe girecek.

Resmi Gazete’de yayımlanan AYM kararında, söz konusu düzenlemenin daha önce yüksek mahkemece Haziran 2023’te “HAGB uygulamasının cezasızlıkla bağlantılı olarak yaşam hakkı ile işkence ve kötü muamele yasağıyla ilgili sorunlara neden olduğu, ayrıca başta ifade özgürlüğü ile toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı olmak üzere birçok temel hak ve özgürlüğe müdahale teşkil ettiği, kamu otoritelerinin keyfî uygulamalarına karşı koruyucu önlemler içermediği” gerekçesiyle iptal edildiği hatırlatıldı. Söz konusu kararda, “hakkında henüz hüküm dahi kurulmadan istinaf yolunun kapatılmasının sanığa aşırı bir külfet yüklemesi, kişiyi ceza tehdidi altında bırakması, kötü muamele iddiaları yönünden sanığın infaz edilebilir bir ceza almaması sonucunu doğurması ve mağdur açısından da yeterli ve etkili bir giderim sağlamamasının” iptale gerekçe yapıldığına yer verildi.

Aynı kararda iptal gerekçeleri arasında, “kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği işkence eziyet ve kötü muamele kabul edilen suçlar bakımından, hukuka aykırı ve son derece ciddi bir fiilin hiçbir şekilde hoş görülemeyeceğinin gösterilmesi gerekirken, bu suçlar yönünden HAGB uygulanmayacağına dair yasal bir düzenleme bulunmamasının sayıldığı” da aktarıldı.

Yüksek Mahkeme’nin bu kararı sonrası söz konusu düzenlemenin yeniden ihdas edildiği ve sanığa istinaf yolunun açıldığına değinilen kararda, buna karşın işkence, eziyet ve kötü muamele kabul edilen suçlar bakımından önceki iptal kararında yer alan gerekçeye uygun bir düzenleme yapılmadığı belirtildi. Bu durumun “kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği işkence, eziyet ve kötü muamele kabul edilen suçlar yönünden aynı sonuçları doğuracağı” vurgulanan kararda, “Bu itibarla kural Anayasa’nın 17. maddesinin devlete yüklemiş olduğu faillere fiilleriyle orantılı cezalar verilmesi ve mağdurlar açısından uygun giderimin sağlanması şeklindeki usul yükümlülüğüyle bağdaşmamaktadır” denildi.