Ayasofya da kubbe restorasyonu: Geçici çatı gri örtüyle kaplandı, minarede çalışma bitti

İstanbul'un tarihi simgelerinden Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'nde sürdürülen kapsamlı restorasyon çalışmaları, tarihi yapının siluetinde de kendini göstermeye başladı. Ana kubbenin restorasyon çalışmaları sırasında dış etkenlerden korunması amacıyla oluşturulan geçici çelik konstrüksiyonun üzeri gri renkli koruyucu brandayla kapatılırken, ortaya çıkan görüntü Ayasofya'nın kilometrelerce uzaktan dahi fark edilmesine neden oluyor.

Ayasofya'nın ana kubbesinde yürütülen çalışmalar kapsamında mevcut kurşun kaplamaların sökülerek onarılması veya yenilenmesi ve kubbenin güçlendirilmesi planlanıyor. Kubbenin dış yüzeyinde çalışmalar devam ederken, iç bölümdeki tarihi mozaiklerin ve yapının mevsimsel hava şartlarından etkilenmemesi amacıyla geçici bir koruma sistemi oluşturuldu. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, geçici çelik çatının yüksek güvenlik standartlarına sahip gri renkli, alev yürütmez koruyucu brandayla kaplandığı bildirilmişti.

Havadan görüntülenen Ayasofya'da, kubbenin büyük bölümünü çevreleyen gri renkli koruyucu örtü dikkat çekiyor. İstanbul Boğazı'nın karşı kıyısından ve şehrin yüksek noktalarından bakıldığında dahi fark edilebilen kaplama, restorasyon çalışmalarının Ayasofya'nın dış görünümüne nasıl yansıdığını ortaya koyuyor.

Bakanlık açıklamasına göre koruyucu brandanın gri renkte tercih edilmesinde kubbenin kurşun görünümüyle uyum sağlaması da dikkate alındı. Geçici koruma sisteminin, kubbenin restorasyonu sırasında yapıyı yağış, rüzgar ve diğer mevsimsel şartlardan koruması amaçlanıyor. Uygulamanın tarihi yapının özgün dokusuna zarar vermeyecek şekilde planlandığı ve restorasyon sürecinde Ayasofya'nın ibadet ve ziyarete açık tutulmaya devam edeceği belirtildi.

Ayasofya'daki çalışmalar yalnızca kubbenin dış yüzeyiyle sınırlı kalmıyor. Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, kubbedeki çalışmalar sırasında iç mekandaki mozaiklerin korunması amacıyla 43,5 metre yüksekliğinde çelik platform sisteminin kurulduğu bildirildi. Sistemin kurulmasından önce zemin testleri, yükleme analizleri, georadar taramaları ve titreşim testlerinin gerçekleştirildiği açıklandı.

Restorasyon sürecinde Ayasofya'nın kuzeydoğu minaresindeki çalışmalar da tamamlandı. Vakıflar Genel Müdürlüğünün açıklamasına göre 65 metre yüksekliğindeki minarenin üst bölümlerinde Bilim Heyeti kararıyla kontrollü kısmi söküm ve yeniden yapım uygulanırken, alt bölümlerde güçlendirme çalışmaları gerçekleştirildi.

Çalışmalar sırasında 411 taş ile 26 sıra basamak kontrollü şekilde sökülerek sınıflandırıldı. Yeniden kullanılabilecek özgün taşlar korunurken, gerekli görülen taşlarda onarım ve tümleme işlemleri yapıldı. Külah bölümündeki ahşap elemanlar konservasyondan geçirildi, bakır alem onarılarak altın varakla kaplandı ve yeniden yerine monte edildi. Minarenin deprem güvenliğinin de günümüz şartlarına uygun hale getirildiği bildirildi.

Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'nde sürdürülen restorasyonun temel amacı, yaklaşık 15 asırlık tarihi yapının özgün malzemelerinin korunması, deprem güvenliğinin artırılması ve gelecek nesillere aktarılması olarak açıklanırken, çalışmalar Bilim Heyeti ve ilgili koruma kurullarının kararları doğrultusunda devam ediyor.