Avrupa ve Trump, Ukrayna kavgasına tutuştu: ABD nin planını Ruslar hazırladı iddiası! Rusya ya G8 yolu açılıyor

Avrupa ülkeleri, Rusya’nın yeniden G8’e davet edilmesini içeren bir barış planı üzerinde uzlaştı. Planın, ABD Başkanı Donald Trump’ın Moskova’yı açık biçimde destekleyen 28 maddelik planına karşı geliştirildiği belirtildi.

Teklifte, Ukrayna ordusunun büyüklüğünün sınırlandırılması ve “Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin iktidardan uzaklaşmasına yol açabilecek seçimlere gidilmesi” taahhüdü yer aldı. Planda yer alan askeri sınırlandırma ve seçim maddeleri, Moskova’nın uzun süredir öne sürdüğü şartlar arasında bulunuyordu.

Avrupa’nın hazırladığı plan, Trump'ın Ukrayna’nın ABD barış çabalarına “hiç minnettarlık göstermediğini” söylemesinin ardından yayımlandı. Planın, İngiltere, Almanya ve Fransa’nın yer aldığı E3 grubu tarafından hazırlandığı bildirildi.

G8 MADDESİ İKİ ANLAŞMADA DA YER ALDI

Rusya’nın taleplerini birçok kez değiştirdiğini vurgulayan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Trump’ın henüz yeni planı imzalamadığını hatırlattı. Avrupa planında, Rusya’nın “küresel ekonomiye kademeli olarak yeniden entegre edilmesi” öngörülürken, ülkenin G8’e geri dönmesini öngören bir madde de bulunuyor.

Rubio, Cenevre’de Avrupa ülkelerinin katılımıyla düzenlenen acil zirveden sonra yaptığı açıklamada, ABD’nin kendi planında “bazı değişiklikler” yaptığını belirtti. Rubio, “bu süreçte yapılan en verimli toplantılardan birinin gerçekleştirildiğini” kaydetti.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio

"ABD'NİN SUNDUĞU PLANI RUSYA HAZIRLADI" İDDİASI

The Telegraph'ın haberine göre, ABD'nin sunduğu 28 maddelik plan, bazı Cumhuriyetçiler dahil birçok kesim tarafından Moskova yanlısı olduğu gerekçesiyle hedef alındı. Plana karşı çıkan isimlerin, öneriyi Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin için bir “dilek listesi” olarak nitelendirdiği kaydedildi.

Geçtiğimiz hafta görevinden ayrılacağını açıklayan ABD'nin Ukrayna Özel Temsilcisi Keith Kellogg'un kızı Meaghan Mobbs, barış planının aslen Rusça yazıldığını iddia etti. Mobbs, metnin, Trump yönetimi tarafından daha sonra İngilizce'ye çevrilerek basına sunulduğunu öne sürdü.

Beyaz Saray, Mobbs'un iddialarını yalanladı.

Rubio, sosyal medya açıklamasında, “Barış önerisi ABD tarafından hazırlandı. Devam eden müzakereler için güçlü bir çerçeve sunuyor. Rusya’nın katkıları da var ancak aynı şekilde Ukrayna’nın önceki ve bugünkü katkılarına dayanıyor” ifadelerini kullandı.

Polonya Başbakanı Donald Tusk ise Avrupa, Kanada ve Japonya’nın çekincelerine rağmen ABD planı üzerinde çalışmaya hazır olduklarını belirterek, “Çalışmaya başlamadan önce planın kim tarafından ve nerede hazırlandığını bilmemiz gerekir” ifadesini kullandı.

Polonya Başbakanı Donald Tusk

UKRAYNA'DA SEÇİM TAAHHÜDÜ

Avrupa’nın teklifinde, “Ukrayna ordusunun barış döneminde 800 bin personelle sınırlandırılacağı” hükmü yer aldı. Avrupa planının önceki versiyonunda böyle bir sınırlama yoktu; ABD-Rusya teklifinde ise bu sayı 600 bin olarak öngörülüyordu. Metinde ayrıca, “Barış anlaşmasının ardından Ukrayna mümkün olan en kısa sürede seçime gidecek” denildi.

Planın son halinde, Rusya’nın doğu Donbas bölgesinden vazgeçmesi yönündeki talep kaldırıldı. ABD’nin Ukrayna’da dondurulan Rus varlıklarından elde edilecek gelirlerin yüzde 50’sini Moskova’ya aktarmasına ilişkin madde de anlaşmadan çıkarıldı. Buna karşılık Avrupa, savaş zararı tazmin edilene kadar Rusya’nın egemen varlıklarının dondurulmasını talep etti.

YENİ SINIRLAR NASIL ŞEKİLLENECEK?

Trump yönetiminin önerisinde, Ukrayna’nın Rus güçlerinin henüz ele geçirmediği bölgeler dahil geniş topraklardan vazgeçmesi isteniyor. ABD teklifine göre Kırım, Luhansk ve Donetsk fiilen Rusya’nın bir parçası olarak tanınacak, Herson ve Zaporizhia'da mevcut askeri hat yeni sınır olarak kabul edilecek ve Rusya, üzerinde uzlaşılan beş bölge dışında kontrol ettiği alanlardan çekilecekti. Trump'ın önerisinde ayrıca Ukrayna birliklerinin Donetsk Oblastı’nın kontrol ettikleri kısmından ayrılması ve buranın tarafsız, silahsız bir tampon bölge hâline getirilmesi planlanıyordu.

Avrupa’nın karşı teklifinde, Ukrayna’nın işgal altındaki toprakları askeri yöntemlerle geri almamayı taahhüt edeceği ve toprak takası görüşmelerinin mevcut askeri sınırlar referans alınarak yürütüleceği kaydedildi. Ayrıca Ukrayna’ya, NATO’nun 5. maddesine benzer bir güvenlik garantisinin Washington tarafından verilmesi önerildi.

TRUMP, UKRAYNA'YI HEDEF ALDI

İngiliz yetkililer, İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın pazar günü Trump ile görüştüğünü bildirdi. Starmer'in görüşmede, Ukrayna’nın “kritik bir dönem” geçirdiğini belirttiği duyuruldu. Görüşmede, Cenevre’deki temasların değerlendirildiği ve “adil, kalıcı bir barış için birlikte çalışma” konusunda uzlaşıldığı belirtildi.

Pazar günü Ukrayna'ya ilişkin yeni bir açıklama yapan Trump, Truth Social’daki mesajında, “Ukrayna liderliği çabalarımıza hiçbir minnettarlık göstermedi” diyerek Avrupa’yı barışı sağlamak için yeterli çaba göstermemekle eleştirdi.

Trump’ın planına yönelik eleştirilerde, teklifin kabul edilmesi hâlinde Ukrayna’nın “kanı ve servetiyle yaptığı fedakârlıkların boşa gideceği” değerlendirmeleri yapıldı.

Trump, Kiev’e planı kabul etmesi için perşembe gününe kadar süre verdi.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Trump'ın verdiği tarihe uyulabileceğinden emin olmadığını söyleyerek, “Şu anda Trump’ın istediği çözümü birkaç gün içinde elde edip edemeyeceğimizden şüphe duyuyorum” dedi.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz

UKRAYNA'DAN MOSKOVA BÖLGESİNE SALDIRI

Cenevre'de barış planının taslağına dair görüşmeler sürerken, Ukrayna güçleri pazar günü Moskova yakınlarındaki Şatura elektrik santraline insansız hava araçlarıyla saldırı düzenledi. Donma derecesinin altındaki havada çıkan yangın binlerce kişinin ısınma ihtiyacını etkiledi. Bu saldırının, Kiev’in Rusya’nın iç bölgelerindeki bir enerji tesisine yaptığı en büyük operasyonlardan biri olduğu belirtildi.

Yayımlanan görüntülerde gökyüzüne yükselen alevler ve yoğun duman görüldü. Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıdan sonra yaptığı açıklamada Ukrayna’ya ait 75 İHA’nın düşürüldüğünü, bunların 36’sının Karadeniz üzerinde, bazılarının da Moskova bölgesinde etkisiz hâle getirildiğini duyurdu.