Avrupa savunma sanayisinde deprem: 100 milyar Euro luk savaş uçağı projesi iptal edildi

Avrupa’nın askeri ve teknolojik bağımsızlık vizyonuna çok ağır bir darbe indi. Fransa ve Almanya'nın uzun süredir üzerinde çalıştığı, kıtanın en büyük ortak savunma girişimi olan Yeni Nesil Muharebe Hava Sistemi (FCAS) projesi resmen sonlandırıldı. Yaklaşık 100 milyar Euro'luk devasa bütçeye sahip proje; sanayi devleri arasındaki ticari çekişmeler ve iki ülkenin taban tabana zıt askeri öncelikleri nedeniyle tamamen rafa kalktı.

ZİRVEDE NOKTA KONULDU: MACRON VE MERZ ANLAŞAMADI

Alman Haber Ajansı'nın (DPA) hükümet kaynaklarına dayandırdığı bilgilere göre, projenin ölüm fermanı geçen hafta Karadağ’da imzalandı. AB-Batı Balkanlar Zirvesi marjında bir araya gelen Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, aylardır süren siyasi ve teknik tıkanıklığı aşamayarak milyarlık projeyi tamamen bitirme kararı aldı.

TİCARİ REKABET SİYASİ İRADEYİ YUTTU

Savunma analistlerine göre, havacılık devleri Airbus ile Dassault Aviation arasındaki kriz aylarca çözülmeye çalışıldı ancak başarılı olunamadı. Şirketlerin; teknoloji paylaşımı, yönetimsel kontrol güç savaşları, patent hakları ve ticari çıkarları Avrupa’nın ortak askeri geleceğinin önüne geçti. Siyasi liderlerin çabası, şirketler arası derin güç savaşını bitirmeye yetmedi.

ASKERİ ÖNCELİKLER ÇATIŞTI: FRANSA NÜKLEER, ALMANYA EKONOMİK İSTEDİ

Projenin çöküşündeki en büyük etkenlerden biri de iki ülkenin ordularının uçaktan beklentilerinin tamamen zıt olmasıydı.

Paris yönetimi, kendi stratejik savunma doktrini gereği bu yeni nesil uçağın mutlaka nükleer silah taşıma kapasitesine sahip olmasını ve uçak gemilerine iniş-kalkış yapabilmesini dayattı.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz ise Berlin'in bu tür maliyetli özelliklere ihtiyacı olmadığını açıkça ilan etti. Dahası Merz, 6. nesil insanlı bir jet geliştirmenin Almanya için ne kadar mantıklı ve gerekli olduğunu doğrudan sorgulayarak projeye olan inancını kırdı.

2040 VİZYONU ÇÖP OLDU: SADECE BİR UÇAK DEĞİLDİ

FCAS, yalnızca bir savaş uçağı üretme projesi değildi; 2040 yılından itibaren Fransa’nın Rafale, Almanya ve İspanya’nın ise Eurofighter jetlerinin yerini alacak devasa bir "entegre muharebe ağı" olarak tasarlanmıştı. Uçağa eşlik edecek akıllı İHA'lar, otonom sistemler ve gelişmiş silah istasyonları bu ağın bir parçası olacaktı. Projenin iptaliyle Avrupa'nın ordularını modernleştirme süreci kronik bir çıkmaza girdi.

PEKİ ŞİMDİ NE OLACAK? AVRUPA DAĞILIYOR

Gelinen noktada Avrupa haritasında savunma hatları yeniden çiziliyor. Ortak çatı altında tek uçak üretme hayali bitince, iki ülkenin kendi yollarına gitmesi kesinleşti:

Fransız Dassault firması, mevcut Rafale uçaklarını yeni nesil teknolojilerle tek başına modernize etmeye ve geliştirmeye odaklanacak.

Airbus'ın ise Gripen jetlerinin üreticisi İsveçli Saab ile yeni bir ortaklık kurabileceği ya da İngiltere, Japonya ve İtalya'nın ortak yürüttüğü rakip savaş uçağı projesi GCAP’e entegre olabileceği konuşuluyor.

Bu büyük belirsizlik ortamı, savunma ihtiyacını acilen çözmek isteyen diğer Avrupa ülkelerini ise rüştünü ispatlamış olan ABD yapımı F-35 platformlarına yönelmeye devam ettiriyor.