Avrupa nın savaş uçağı krizinde tek alternatif Türkiye nin KAAN ı: İspanya nın gözü Ankara da iddiası

İspanya, ABD yapımı F-35 savaş uçaklarına ilişkin kararını siyasi nedenlerle netleştiremedi. Fransa ve Almanya ile yürütülen Geleceğin Hava Muharebe Sistemi (FCAS) programında yaşanan görüş ayrılıkları, projeye dair belirsizlikleri artırdı. FCAS'taki karamsar tablo, Madrid yönetimini farklı seçenekleri değerlendirmeye yönlendirdi.

Geçtiğimiz temmuz ayında İspanya, TUSAŞ tarafından üretilen HÜRJET eğitim uçağını tercih ederek 18 adet satın almıştı. İspanya'nın satın alımı, yalnızca bir tedarik anlaşmasıyla sınırlı kalmadı. Anlaşma kapsamında İspanya, TUSAŞ, Airbus İspanya, Aciturri, Aernova, Indra, GMV, Sener ve Grupo Oesia şirketleriyle birlikte HÜRJET programına geliştirici ortak olarak dahil oldu.

HÜRJET'te ortaklık, iki ülke arasındaki savunma sanayii işbirliğinin kurumsal bir çerçeveye taşındığını gösterdi. İspanyol şirketlerinin projeye entegrasyonu, teknik bilgi paylaşımını ve üretim süreçlerinde ortaklığı beraberinde getirdi. Ankara ve Madrid, havacılık alanında uzun vadeli bir ortaklık zemini oluşturdu.

MOTOR GELİŞTİRME ALANINDA TEKNİK İTTİFAK

İspanya merkezli ITP Aero ile TUSAŞ Motor Sanayii A.Ş. arasında da teknik düzeyde işbirliği sağlandı. Ortaklık, Avrupa savunma sektöründe dikkat çeken yeni bir girişim olarak değerlendiriliyor.

ITP-TEI işbirliği, Türkiye’de geliştirilen 5. nesil savaş uçağı KAAN’da kullanılacak TF35000 turbojet motoru üzerinde çalışıyor. TF35000 motorunun 35 bin lbf itme gücü üretmesi planlanıyor. Proje, Türkiye’nin havacılık motorları alanındaki kapasitesini artırmayı hedefliyor.

Taraflar, bu teknik ittifak aracılığıyla uzun vadeli ve giderek yoğunlaşacak bir işbirliği modeli oluşturdu. Motor geliştirme süreci, mühendislik kapasitesinin karşılıklı paylaşımını içeriyor. Bu çerçeve, İspanya’nın ileri düzey savaş uçağı projelerinde yer alma ihtimalini güçlendirdi.

İSPANYA'DA KAAN OLASILIĞI

Fransa ve Almanya öncülüğünde yürütülen FCSA programında yaşanan anlaşmazlıklar, İspanya’nın projedeki konumunu tartışmalı hale getirdi. Programın geleceğine dair netlik sağlanamaması, İspanya'da alternatif platformların değerlendirilmesine yol açtı. KAAN seçeneği, İspanya savunma çevrelerinde dile getirilmeye başlandı.

Fransız Avianews'ün iddiasına göre, olası bir FCSA başarısızlığı durumunda İspanya, NATO içerisinde ABD ve Birleşik Krallık dışında geliştirilen tek 5. nesil savaş uçağı projesi olan KAAN'a yönelebilir. İspanyol hükümeti, KAAN programını teknik ve stratejik açıdan öne çıkan bir seçenek olarak değerlendiriyor. Madrid’in mevcut işbirliği ağı, böyle bir tercihin altyapısını oluşturuyor.

Haberde, İspanya’nın KAAN’ı satın alması halinde Avrupa'da stratejik savunma dengelerinin değişeceğine dikkat çekildi. Böyle bir adımın savunma alanında ABD’ye bağımlılığı azaltabileceği, Ankara ile Madrid arasındaki bağları güçlendirebileceği ve 2040’lı yıllara yönelik Avrupa hava savunma projelerinde yeni bir eksen yaratabileceği kaydedildi. İspanya ile işbirliği senaryosu, Avrupa savunma mimarisinde alternatif bir hattın oluşmasına zemin hazırlayabilir.

KAAN'IN STRATEJİK ÖNEMİ

KAAN, TF-X programı kapsamında TUSAŞ tarafından yerli imkanlarla geliştiriliyor. Proje, Türkiye’nin askeri bağımsızlık hedefi doğrultusunda şekillendi. Jeopolitik gelişmeler, programın hız kazanmasında etkili oldu.

Uçak, gizlilik teknolojileri, süpersonik çeviklik ve yeni nesil aviyonik sistemleri bir araya getiriyor. KAAN’ın Türk hava sahasının güvenliğini sağlaması ve küresel savunma pazarında yer edinmesi hedefleniyor. Program, aynı zamanda Türkiye’nin yüksek teknoloji üretim kapasitesini artırmayı amaçlıyor.

İspanya’nın projeye olası katılımı, teknik işbirliğini ileri bir aşamaya taşıyabilir. Halihazırda motor geliştirme ve eğitim uçağı alanında kurulan ortaklık, savaş uçağı seviyesinde daha geniş bir entegrasyonun önünü açabilir.