Avrupa enerji piyasalarında yeni dönem: 21 saatlik mesai başlıyor Sözcü Gazetesi

Bir dönem küresel enerji ticaretinin kendi halindeki "niş" köşesi olarak görülen Avrupa doğal gaz ve elektrik piyasaları, önümüzdeki hafta köklü bir değişime hazırlanıyor. Yıllardır süregelen 10 saatlik dar gündüz seansları sona ererken, işlem saatleri iki katından fazla artarak 21 saate yükseliyor.

AVRUPA HAZIRLIKSIZ YAKALANDI

Aylar önce duyurulan bu kalıcı genişleme, Orta Doğu’daki savaşın fiyatlarda sert dalgalanmalara yol açtığı oldukça kritik bir döneme denk geldi. Ateşkes ilanlarına rağmen Avrupa gaz kontratlarının çatışma öncesi seviyelerin %40 üzerinde seyretmesi, yatırımcıların gözünü ekranlardan ayıramamasına neden oluyor. Ancak 21 saatlik yeni düzene hazırlık süreci beklendiği kadar hızlı ilerlemedi. Birçok firma, yeni personel alımı veya masa düzeni değişikliği konusunda "bekle-gör" stratejisi izlemeyi tercih ediyor.

UKRAYNA VE PİYASALARIN DÖNÜŞÜMÜ

Piyasa uzmanları, bu değişimin Rusya-Ukrayna savaşıyla başlayan sürecin mantıklı bir sonucu olduğunu savunuyor. Avrupa’nın tek bir baskın tedarikçiden koparak küresel sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) pazarına girmesi, yerel fiyatları dünyanın herhangi bir yerindeki aksaklıklara açık hale getirdi. Yenilenebilir enerji kullanımındaki artışın elektrik üretiminde yarattığı dalgalanmalar da doğal gaz talebini doğrudan etkilemeye başladı.

Bu gelişmeler, Avrupa enerji piyasasını küresel fonlar ve traderlar için daha cazip kıldı. Eskiden sadece hava durumu ve boru hattı akışına odaklanan piyasa, artık ABD bazlı Henry Hub ile Avrupa gösterge fiyatları arasında karmaşık arbitraj stratejilerinin ve yoğun opsiyon işlemlerinin yapıldığı devasa bir arenaya dönüştü.

"KÜRESEL OYUNCULAR İÇİN BÜYÜK AVANTAJ"

Pazartesi günü Singapur saatiyle sabah 05:50'de açılacak olan piyasa, haftaya başlayan ilk büyük enerji kontratı olacak. İsviçre merkezli Axpo Holding AG'nin Avrupa Ticaret Başkanı Marco Saalfrank, yeni düzeni şu sözlerle değerlendiriyor:

"21 saatlik işlem günü küresel oyuncular için büyük bir avantaj. Piyasada fiyatları etkileyecek bir gelişme yaşandığında, artık anında tepki verebilecekler."

TRADERLARIN SOSYAL YAŞAMI TEHDİT ALTINDA MI?

Yeni çalışma saatleri, Avrupa’daki traderların yaşam düzenini de kökten değiştirecek. Bugüne kadar Amsterdam saatiyle 08:00’de işe başlayan ve nispeten düzenli bir mesaiye sahip olan çalışanlar için ritim artık bozuluyor.

Sektör temsilcileri arasında ruh hali karışık. İsviçreli bir masa şefi, ABD Başkanı Trump’ın İran hakkındaki açıklamalarının genellikle Avrupa saatiyle akşam 18:00’den sonra geldiğini ve çocuklarını yatırma saatini kaçırmaktan endişe ettiğini dile getiriyor. Londralı bir trader ise trenlerdeki istikrarsız Wi-Fi bağlantısı nedeniyle akşam eve dönüş yolunun artık daha stresli olacağını belirtiyor.

OPERASYONEL BELİRSİZLİKLE VE LİKİDİTE SORU İŞARETİ

Uzatılan saatlerin operasyonel zorlukları da beraberinde getirmesi bekleniyor. Singapur merkezli bir LNG traderı, farklı zaman dilimleri arasındaki koordinasyonun karar verme süreçlerini zorlaştıracağına dikkat çekiyor. Bazı uzmanlar ise likiditenin aynı oranda artıp artmayacağını, yoksa oynaklığın sadece daha uzun bir güne mi yayılacağını sorguluyor.

ABD CEPHESİ DEĞİŞİMDEN MEMNUN

Avrupa’nın aksine, ABD’deki enerji piyasaları uzun süredir geniş zaman dilimlerinde işlem görüyor. Chicago merkezli bir hedge fon yöneticisi, bu adımın algoritmik işlemler için bir fırsat olduğunu ve düşük likidite dönemlerinde bile işlem yapılabileceğini savunuyor. Miami merkezli bir portföy yöneticisi ise durumu şu sözlerle özetliyor:

"Eğer petrol traderları 24 saat dünya genelinde işlem yapabiliyorsa, Avrupa gaz ve elektrik traderları da bunu yapabilmeli. Bu değişim çoktan gerçekleşmeliydi."