Avrupa da beklenmedik mayıs sıcakları 12 can aldı Sözcü Gazetesi

Avrupa kıtası, bahar aylarında yaz ortası cehennemini yaşıyor. Batı Avrupa'nın büyük bir bölümünü kavuran olağandışı erken sıcak hava dalgası, İngiltere'de asırlık rekorları altüst ederken, Fransa'da sıcaklıklara bağlı ölümlere yol açtı.

SERİNLEMEYE ÇALIŞIRKEN DE ÖLDÜLER

İnsanların serinlemeye çalışırken yaşadığı boğulma vakaları ve aşırı sıcakların getirdiği hayati riskler üzerine hükümetler peş peşe acil durum uyarıları yayınladı. İklim bilimciler ise alışılmışın dışındaki bu ölümcül hava olaylarının, küresel ısınmanın ürkütücü bir göstergesi olduğunu vurguluyor.

FRANSA'DA ÖLÜMLER VE TURUNCU ALARM

Erken gelen kavurucu sıcaklar Fransa'da trajik sonuçlara yol açtı. Fransız hükümet sözcüsü Maud Bregeon, beşi boğulma, ikisi ise spor müsabakaları sırasında olmak üzere sıcaklıklarla doğrudan veya dolaylı olarak bağlantılı en az yedi kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu. Yetkililer, sıcak hava dalgasının cankurtaranların plajlarda göreve başladığı yaz sezonundan önce gelmesinin riskleri artırdığına dikkat çekti.

Ülkenin ulusal meteoroloji servisi Météo-France, yüksek basınç sisteminin sıcak havayı hapsetmesiyle oluşan "ısı kubbesinin" mevsim normallerinin 10°C üzerinde sıcaklıklar yarattığını açıkladı. Ülke genelindeki ortalama sıcaklığı ölçen ulusal ısı indeksi 24,8°C ile rekor kırarken, bazı bölgelerde sıcaklıkların 39°C'ye ulaşabileceği uyarısı yapıldı.

2004 yılında kurulan ulusal sıcaklık uyarı sisteminin Mayıs ayında ilk kez devreye girmesiyle, 13 idari bölgede ikinci en yüksek seviye olan "turuncu alarm", 29 bölgede ise "sarı alarm" verildi. Başbakan Sébastien Lecornu, 350'den fazla meteoroloji istasyonunda yeni aylık rekorların kırılmasının ardından hükümetin hazırlıklarını değerlendirmek üzere kilit bakanları acil toplantıya çağırdı.

İNGİLTERE BİR KEZ DAHA YÜZ YILLIK SICAKLIK REKORU KIRDI

İngiltere, Salı günü son 24 saat içinde ikinci kez yüzyıllık sıcaklık rekorunu kırdı. İngiltere Meteoroloji Servisi (Met Office), Londra'daki Kew Gardens'ta sıcaklığın 35,1°C olarak ölçüldüğünü ve bir gün önce kırılan 34,8°C'lik rekorun aşıldığını bildirdi. Bu değerler, 1922'de kırılan ve 1944'te tekrarlanan 32,8°C'lik uzun süreli rekoru kelimenin tam anlamıyla sildi süpürdü. Londra ayrıca, sıcaklığın gece boyunca 20°C'nin altına düşmediği nadir bir "tropikal gece" yaşadı.

İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı (UKHSA), ülkenin büyük bölümü için perşembe gününe kadar geçerli olacak "turuncu sağlık uyarısı" yayınlayarak özellikle yaşlılar için günün en sıcak saatlerinde hayati risk uyarısında bulundu. Klimaların yaygın olmadığı ülkede günlük yaşam da felç oldu. Londra metrosunda yolcular klimasız vagonlarda sıcaktan bunalırken, Waterloo istasyonunda raylardaki duman ihbarı nedeniyle tren seferleri aksadı. İskoçya'nın başkenti Edinburgh'da ise itfaiye ekipleri Arthur's Seat tepesinde çıkan ot yangınını söndürmek için gece boyunca çalıştı. Göllerde ve denizlerde serinlemek isteyen dört genç ve 60 yaşlarında bir adamın boğularak can verdiği bildirildi.

İSPANYA VE İTALYA'DA HAYATI DURDURAN SICAKLAR

Mevsim dışı sıcaklar Güney Avrupa'yı da esir aldı. İspanya devlet meteoroloji servisi Aemet sözcüsü Rubén del Campo, "Normalde yazın ortasında gördüğümüz sıcaklıklarla şu an mayıs ayında karşı karşıyayız" dedi. Hafta sonu Sevilla'da termometreler 38°C'yi gösterirken, İber Yarımadası'nın büyük bölümünde sıcaklıklar normallerin 5 ila 10 derece üzerine çıktı. Bölgede sıcaklıkların 40°C'ye ulaşması bekleniyor.

İtalya'da ise başkent Roma'yı da içine alan Lazio bölgesinde yetkililer, çiftlikler, inşaat alanları ve teslimat sektörü gibi güneşe uzun süre maruz kalınan iş kollarında 12:30 ile 16:00 saatleri arasında çalışma kısıtlamaları getirdi. İrlanda da bu olağandışı durumdan nasibini alarak iki meteoroloji istasyonunda 28,8°C ile kendi mayıs ayı sıcaklık rekorunu kırdı.

İKLİM KRİZİNİN ÇARPICI ETKİSİ

Dünya ısındıkça, tahmin edilemez ve aşırı hava olayları da sıklaşıyor. İrlanda'daki Maynooth Üniversitesi ICARUS İklim Araştırmaları Merkezi Direktörü Peter Thorne, “Sera gazı emisyonlarımızdan kaynaklanan iklim değişikliği nedeniyle bu tür sıcak hava dalgalarının daha olası ve daha şiddetli hale geldiğini şüpheye yer bırakmayacak şekilde biliyoruz. Özellikle İngiltere ve Fransa'da kırılan rekorların birçoğu tek kelimeyle akıl almaz" ifadelerini kullandı.

Fransız haber ajansına (AFP) konuşan iklim araştırmacısı Robert Vautard, sıcak hava dalgası sezonunun uzamasının tamamen iklim değişikliğinin bir etkisi olduğunu belirterek, Haziran ayındaki sıcak hava dalgalarının sanayi öncesi döneme göre Avrupa'da artık 10 kat daha olası olduğunu ve yakında nisan ve ekim aylarında da benzer olayların görüleceğini vurguladı.

İklim bilimci Christophe Cassou ise Le Monde gazetesine yaptığı açıklamada durumu şu sözlerle özetledi:

"Bu, 1979 ile 2025 yılları arasındaki iklim şartlarında yılın bu zamanında gerçekleşme ihtimali binde bir olan eşi benzeri görülmemiş bir olay. Sanayi öncesi çağda böyle bir şey neredeyse imkansız olurdu."