Atık suyu servete çevirdiler: Altın ve gümüşü ultrasonla topluyorlar Sözcü Gazetesi

Çalışmada kullanılan su, evsel atıkların bulunduğu kanalizasyon suyu değil. Araştırmacılar deneylerini, altının işlendiği tesislerde kullanılan karbon hamuru (CIP) sürecinin ardından ortaya çıkan gerçek endüstriyel atık su üzerinde gerçekleştirdi. Bu sularda işlemden sonra düşük miktarlarda altın ve gümüşün yanı sıra siyanür, bakır, çinko ve kurşun gibi maddeler de kalabiliyor.

Minerals Engineering dergisinde yayımlanan çalışmada araştırmacılar, altın ve gümüşü sudan ayırmak için çinko tozunun kullanıldığı yönteme ultrason desteği ekledi. Geleneksel yöntemde değerli metal iyonları çinko yüzeyinde çökelerek sudan ayrılıyor. Ancak çinko parçacıklarının birbirine yapışması ve yüzeylerinde oluşan tabaka zamanla işlemin verimini düşürebiliyor.

Ultrasonun oluşturduğu kavitasyon etkisinin bu sorunu azaltabildiği görüldü. Sıvı içinde oluşup hızla çöken mikroskobik kabarcıklar, çinko yüzeyindeki tabakanın uzaklaştırılmasına yardımcı olarak yeni reaksiyon bölgelerini açığa çıkarıyor. Böylece altın ve gümüşün çinkoyla teması kolaylaşıyor.

Araştırmacılar çinko miktarı, işlem süresi, karıştırma hızı ve ultrason gücü gibi değişkenleri de inceleyerek uygun koşulları belirledi. Deneylerin sonunda atık sudaki altının yüzde 98,85’i, gümüşün ise yüzde 99,58’i geri kazanıldı.

Ultrason kullanılmayan yöntemle karşılaştırıldığında altının geri kazanım veriminde yüzde 17,98, gümüşte ise yüzde 3,64 artış sağlandı. Sonuçlar, ultrason desteğinin özellikle atık sudaki altının ayrıştırılmasında belirgin bir fark yaratabildiğini gösterdi.

Çalışmanın dikkat çeken taraflarından biri, deneylerin laboratuvarda özel olarak hazırlanmış basit bir çözelti yerine doğrudan altın işleme sürecinden çıkan gerçek endüstriyel atık suyla yapılması oldu. Böylece üretim sırasında atık suda kalan değerli metallerin yeniden kazanılması için yöntemin gerçek koşullardaki potansiyeli değerlendirildi.

Araştırmacılar, sistemin büyük ölçekli tesislerde kullanılabilmesi için daha fazla çalışma yapılması gerektiğine dikkat çekiyor. Yöntemin endüstriyel ölçekte uygulanabilir hale gelmesi durumunda ise atık olarak uzaklaştırılan sularda kalan altın ve gümüşün yeniden üretim döngüsüne kazandırılması mümkün olabilir.