Asıl milli meselemiz Sözcü Gazetesi

Güney Kıbrıs 1 Ocak tarihinden itibaren Avrupa Birliği (AB) dönem Başkanı oldu ve bu avantajı kullanarak yeni hamlelere başladı. Katar ve BAE’yi yanına çekti, ABD, Fransa ve İsrail’e adada üs verdi, doğalgaz ve petrol arama faaliyetlerini hızlandırdı. Türkiye ve KKTC’nin de “Milli Mesele” olan Kıbrıs ve Doğu Akdeniz’deki varlığını artırarak sondaj ve sismik faaliyetlere yönelmesi, KKTC’nin de uluslararası camiada tanınması için ön plana çıkması gerektiği vurgulanıyor.

GKRY lideri Hristodulidis “Dönem başkanlığı Kıbrıs için dönüm noktası ve gurur kaynağı” derken önceki gün Lefkoşa’da yapılan törene katılan Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula Leyen, GKRY lideri Nikos Hristodulidis’e “Sevgili Niko” diye hitap etti.

“Afrodit’in doğum yerinde geleceğe umutla bakan bir Avrupa ülkesisiniz” dedi, KKTC’yi ise yok saydı.

Güney Kıbrıs, daha önce netleşen AB dönem başkanlığı avantajını da kullanmaya başladı. Fransa Devlet Başkanı Macron ile GKRY lideri Hristodulidis arasında 17 Aralık günü Stratejik Ortaklık Anlaşması imzalandı.

DENİZ ÜSSÜ VE AFRODİT

Larnaka’daki Florakis Mari-Tatlısu Deniz üssü, Fransa- ABD ve İsrail’e tahsis edildi.

ABD üsse Sikorsky, Black Hawk, Chinook helikopterler ile dikey kalkış yapan V-22 Osprey hava aracı yerleştirdi.

Yılbaşındaki Küdüs toplantısında GKRY- İsrail ve Yunanistan’ın 2 bin 500 kişilik ortak ordu kurması benimsenirken Limasol açıklarındaki Afrodit deniz parselinden çıkarılacak doğalgazın İsrail üzerinden taşınması için de Deniz Bağlantı Hattı (GSİ) yapılması kararlaştırıldı.

İsrail’in doğalgaz yatağı “Leviathan” deniz parseline yakın olan Afrodit bölgesinde 6 trilyon kübik doğalgaz rezervi tespit edilmişti.

UMMAN VE DOST KATAR

GKR 15 Aralık günü Lübnan ile Deniz Yetki Alanları Katar ve BAE ile de Ekonomik İşbirliği anlaşması yaptı. Bu anlaşma ile uluslararası şirketler, Kıbrıs İsrail ve Lübnan arasındaki sularda doğalgaz ve petrol arayabilecek, bulunan sahaları da ortak biçimde işletebilecek.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Ekim ayında ziyaret ettiği Umman’ın Lefkoşa Büyükelçiliği ise Milli Gün mesajında Güney Kıbrıs’ın yanında olduklarını açıkladı. Katar Emiri Al Sani’nin Güney Kıbrıs’a yaptığı ziyaretin ardından GKRY lideri Hristodulidis de 3. kez Katar’a gitti, iki ülke arasında işbirliği anlaşmaları imzalandı. 14 Aralık günü Güney Kıbrıs’a giden BAE Emiri Al Nahyan ise LNG terminali kurulmasını kararlaştırdı.

Somali’ye sismik gemi gönderdik, balıkçılık anlaşması imzaladık, uzay limanı kuracağız Hesapsız adımlar karşı cephe yarattı

Bu gelişmeler yaşanırken Türkiye’nin de, bir süre önce çekildiği Doğu Akdeniz ve Kıbrıs’ta yeniden petrol ve doğalgaz için sismik ve sondaj faaliyetine başlaması bekleniyor. Bu arada Somali’ye sismik gemi gönderildi ve 17 Aralık günü de balıkçılık anlaşması imzalanıp uydu fırlatma amacıyla Uzay Limanı kurulmasını kararlaştırıldı. Törene Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ile Genelkurmay Başkanı Selçuk Bayraktaroğlu, Somali Ulaştırma ve Balıkçılık Bakanları katıldı. CHP Genel Başkan yardımcısı Büyükelçi Namık Tan, “Hesapsız adımlar Doğu Akdeniz’de karşımızda Yunanistan-GKRY-İsrail-Mısır cephesi yarattı” dedi.

Erdoğan ve Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud basın toplantısıyla işbirliğini duyurdu.

Türk cumhuriyetleri bile kabul etti Güney Kıbrıs bu hamlelerle öne geçti

TBMM Dışişleri Komisyonu üyesi CHP’li Utku Çakırözer de SÖZCÜ’ye yaptığı açıklamada Güney Kıbrıs’ın daha önceki hamleleri ile de ön plana geçtiğini belirtip Doğu Akdeniz’deki gelişmeleri şöyle sıraladı:

- İsrail’den Barak MX Hava Savunma Sistemi aldı. Menzili Türkiye’nin güneyine kadar uzanıyor.

- AB Güney Kıbrıs’a, 1 milyar 181 milyon Euro savunma desteği verdi.

- GKRY, Türk sondaj gemileri bölgeden çekilince, ABD- Katar-Norveç destekli petrol ve doğalgaz arama faaliyetlerini arttırdı, bölgede hakimiyet kurdu.

- Kazakistan, Özbekistan, Türkmenistan, Kırgızistan ile Tacikistan Rum tezlerini kabul etti. Güney Kıbrıs’ta büyükelçilik açtı.

- ABD Türk-Yunan dengesini bozarak askeri üsler kurdu. Savunma anlaşmaları imzaladı ve Güney Kıbrıs’a silah ambargosunu kaldırdı.

- ABD-Fransa-İsrail-İngiltere-İtalya ile birlikte Kıbrıs adası etrafında “İntikam tanrıçası” “Nemesis’’ adını verdiği tatbikat yaptı.

- Yunanistan ve GKRY, ABD Kongresindeki lobi faaliyeti ile Türkiye’ye yapılacak silah satışlarının Yunanistan-Güney Kıbrıs-İngiltere ve İsrail’in egemenliğini ihlal etmemesi şartına bağlanması için karar tasarısı hazırlatma girişiminde bulundu.

Bu üç boru hattı boşa çıkacak

1. ANAP (Trans Anadolu Do ğalgaz Boru Hattı) Azerbaycan gazını Gürcistan’dan Yunanistan sınırına taşıyor. 2018’den beri aktif. Avrupa alternatif hatlara yönelirse, TANAP’ın kapasite artırımı planı kadük kalabilir. Doğu Akdeniz gazı TANAP yerine EastMed’e entegre olursa, Türkiye’nin “enerji köprüsü” iddiası zayıflar.

2. TürkAkım (TurkStream) Karadeniz altından Trakya’ya, oradan Avrupa’ya Rus gazını taşıyor. AB’nin 2027’de Rus gazını tamamen bırakma planı bu hattı tamamen devre dışı bırakabilir. Türkiye bu hatları iç tüketim için kullanmaya devam etse de dış pazarda etkisi azalacak.

3. Doğu Akdeniz Hattı (Fiilen hiç başlamadı)

İsrail gazının Avrupa’ya taşınması planı, EastMed hattı tercih edilirse tarihe karışabilir. Türkiye bypass edilirse, bölgedeki enerji ticaretinde sadece bir “izleyici” kalabiliriz.

Bunlar da Rum Kesimi’nin hatları

Güney Kıbrıs’ın Türkiye’ye alternatif deniz taşımacılığı planları

1. EastMed Boru Hattı Projesi İsrail’den başlayıp Güney Kıbrıs ve Yunanistan üzerinden İtalya’ya uzanan 1900 km’lik devasa bir hat. 2030 hedefli, AB destekli bir proje. Coğrafi olarak Türkiye’nin deniz yetki alanlarından geçme zorunluluğu nedeniyle tartışmaların odağında.

2. Vasilikos LNG Terminali (Güney Kıbrıs) Deniz yolu (LNG Tankerleri) ile Avrupa ve Asya pazarları, Yunanistan, İtalya, Fransa gibi ülkelere ihracat. 2026-2027 yıllarında tamamlanması bekleniyor. Türkiye’nin transit rolüne alternatif bir “deniz köprüsü” kurmayı amaçlıyor.

3. Yunanistan-Bulgaristan-Güney Gaz Koridoru Bağlantısı Amaç Avrupa’nın Rus gazına olan bağımlılığını bitirmek. Dedeağaç LNG Terminali 2024 sonunda devreye girdi. Bu güzergâh, Azerbaycan gazını şimdiden taşıyor, ileride İsrail gazı da taşınacak.