Asgari ücretlinin tabağından 5 yılda yarısı gitti: Bu da tantuni hesabı

Resmi veriler enflasyonun düştüğünü iddia etse de sokağın ve mutfağın enflasyonu bambaşka bir tablo çiziyor. TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Oğuz Ergin, 5 yılı aşkın süredir takip ettiği "Tantuni Endeksi" ile halkın cebindeki paranın reel değerini nasıl kaybettiğini verilerle ortaya koydu.

Ergin'in hesabına göre, asgari ücretlinin alım gücü son 5 yılın en kötü döneminden geçiyor.

Prof. Dr. Oğuz Ergin’in paylaştığı verilere göre, 350 TL olan bir et tantuni üzerinden yapılan hesaplamada, net asgari ücretin alım gücü 2025 yılı bitmeden 63,2 adede kadar geriledi. Ergin, sosyal medya hesabın X'ten yaptığı paylaşımda bu durumu şu sözlerle ifade etti:

"5+ yıldır tuttuğum Tantuni Endeksi şunu söylüyor: Net asgari ücretle alınabilen et tantuni sayısı 2025 bitmeden 63,2’ye indi (350 TL). Benim endeksimde bu, son 5 yılın en düşük düzeyi."

İktidarın 1 Ocak itibarıyla net 28 bin 75 lira olarak belirlediği yeni asgari ücret de kaybolan alım gücünü telafi etmekten çok uzak. Ergin’in hesaplamalarına göre, tantuni fiyatı sabit kalsa bile yeni maaşla alınabilen ürün sayısı ancak 80’e çıkabiliyor. Bu rakam ise yıl başları kıyaslandığında son 5 yılın en düşük başlangıç seviyesi olarak kayıtlara geçiyor. Yani "zamlı" maaş bile halkın sofrasını 5 yıl öncesinin gerisinde bırakıyor.

Milyonlarca ücretli çalışanın 2021 başındaki refah seviyesine geri dönebilmesi için maaşlarda devasa bir artış ya da fiyatlarda ciddi bir düşüş gerekiyor. Prof. Dr. Ergin, 2021 yılındaki alım gücüyle bugünü kıyasladığı analizinde şu çarpıcı veriyi paylaştı:

Asgari ücretten sonre gözler emekli maaşında: Özgür Erdursun ne kadar olacağını açıkladı!

"2021 başındaki alım gücüne dönmek için ya net asgari ücretin 54.915 TL olması ya da tantuni fiyatının en fazla 180 TL olması gerekiyordu."

Prof. Dr. Ergin tarafından hazırlanan grafik, son 5 yılda asgari ücretle alınabilen tantuni sayısındaki sert düşüşü gözler önüne seriyor. 2021 yılında 140 adedin üzerinde olan sayı, yıllar içinde dalgalanmalar yaşasa da genel eğilimde sürekli aşağı yönlü hareket etti. Bugün gelinen noktada emekçinin tabağındaki tantuni sayısı, 5 yıl öncesine göre neredeyse yarı yarıya azalmış durumda.