Asgari ücrete zam geldi: Özel sektörde maaşlara nasıl yansıyacak? Sözcü Gazetesi

Asgari ücret 2026 yılı için yüzde 27 oranında artırıldı. Bu artışın ardından, asgari ücretin üzerinde maaş alan milyonlarca özel sektör çalışanı, ücret artışlarının ne yönde şekilleneceğini merak etmeye başladı. Merkez Bankası’nın önceki yıllara ilişkin hesaplamaları, asgari ücret artışları ile ortalama ücretler arasındaki ilişkiye dair önemli ipuçları sunuyor.

ASGARİ ÜCRETTE YENİ RAKAMLAR 

Asgari ücret artışıyla birlikte brüt asgari ücret 26.005,50 TL’den 33.030 TL’ye yükseldi. Net asgari ücret ise 22.104,67 TL’den 28.075,50 TL oldu. İşverene sağlanan asgari ücret desteği 1.000 TL’den 1.270 TL’ye çıkarıldı.

Öte yandan, asgari ücretten kesilen işveren primi tüm sektörlerde 1 puan artırılırken, imalat dışı sektörlerde uygulanan 4 puanlık prim teşviki 2 puana indirildi. Böylece toplam işçilerin yaklaşık yüzde 80’ini istihdam eden sektörlerde işverenin prim yükü toplam 3 puan artmış oldu. Bu artışın yalnızca asgari ücretlileri değil, tüm çalışanları kapsadığı vurgulandı.

ASGARİ ÜCRETLE ÇALIŞANLARIN PAYI 

Sosyal Güvenlik Kurumu verilerine göre işçilerin yaklaşık yüzde 40’ı, yani 6,9 milyon kişi asgari ücretle çalışıyor. DİSK’in TÜİK verilerine dayanarak yaptığı hesaplamaya göre ise asgari ücret ve altında ücret alanların oranı yüzde 47’ye ulaşıyor. Bu da yaklaşık 8,1 milyon çalışana karşılık geliyor. Geriye kalan yüzde 53-60’lık kesim ise asgari ücretin üzerinde maaş alıyor.

MERKEZ BANKASI NE DİYOR?

Habertürk'te yer alan habere göre, asgari ücrete yapılan zamların ortalama ücretlere yansıyıp yansımadığı sorusu, Merkez Bankası tarafından 2023 Temmuz ayında yapılan bir araştırmayla incelendi. Araştırmada, asgari ücret artışlarının enflasyon üzerindeki etkisinin yanı sıra diğer ücretlerle ilişkisi de analiz edildi.

Merkez Bankası’nın çalışmasına göre, nominal ücret artışlarının büyük bölümü asgari ücret artışları ve geçmiş enflasyonla açıklanıyor. Yıllar itibarıyla yapılan incelemede, asgari ücretteki 1 puanlık artışın, ortalama ücretlerde yaklaşık 0,93 puanlık artışa karşılık geldiği hesaplandı.

ORTALAMA ÜCRETLERE BEKLENEN YASIMA 

Bu hesaba göre, asgari ücrete yapılan yüzde 27’lik artışın ortalama ücretlere yaklaşık yüzde 25 zam olarak yansıması bekleniyor. Ancak bu hesaplamanın pratikte ne kadar gerçekleştiği sorusu, 2025 yılı verileriyle yanıt buluyor.

2025'TE HESAP TUTTU MU?

2025 yılında asgari ücret yüzde 30 oranında artırıldı. Merkez Bankası’nın hesabına göre bu artışın ortalama ücretlerde yüzde 28 civarında bir yükseliş yaratması gerekiyordu. Kamudaki işçilerin ücret artışları toplu sözleşmeler nedeniyle gecikmeli yansıdığı için hesaplamada yalnızca özel sektör verileri dikkate alındı.

Buna göre, özel sektörde ortalama ücretler 2024 Aralık ayında 37.502,80 TL seviyesindeyken, 2025 Mart ayında yüzde 25 artışla 46.959,30 TL’ye çıktı. Haziran ayında ortalama ücret 48.392,10 TL’ye, eylül ayında ise 48.613,80 TL’ye yükseldi. Aralık ayına göre artış oranı sırasıyla yüzde 29 ve yüzde 29,6 olarak gerçekleşti.

Veriler, 2025’in ilk üç ayında ortalama ücret artışının Merkez Bankası öngörüsünün altında kaldığını, ancak yılın ilerleyen dönemlerinde bu öngörünün aşılarak asgari ücret artışına yaklaştığını gösterdi.

Merkez Bankası araştırmasında, asgari ücret artışlarının en fazla etkilediği sektörler de ele alındı. Tarım dışı sektörlerde çalışanların yüzde 43,1’inin asgari ücret ve altında ücret aldığı belirtildi. Bu oran sanayi sektöründe yüzde 50,4, inşaatta yüzde 71,4, hizmetlerde ise yüzde 37,9 olarak hesaplandı.

Hizmet sektöründe kamu ve finans hizmetleri dışarıda bırakıldığında oran yükseliyor. Örneğin konaklama ve yiyecek hizmetlerinde çalışanların yüzde 73’ü asgari ücret ve altında gelir elde ediyor.

Personel maliyetinin üretim değeri içindeki payı en yüksek sektör yüzde 51 ile eğitim olurken, bunu yüzde 29,2 ile konaklama ve yiyecek hizmetleri, yüzde 17,6 ile toptan ve perakende ticaret izledi.

ASGARİ ÜCRET VE ENFLASYON İLİŞKİSİ

Haberde ayrıca asgari ücret artışlarının enflasyona etkisine de yer verildi. Koç Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selva Demiralp, ampirik çalışmalara göre asgari ücretteki yüzde 10’luk artışın enflasyonu yaklaşık 2 puan yükselttiğini belirtti. Bu hesaba göre yüzde 27’lik artışın enflasyon üzerinde yaklaşık 5,5 puanlık etki yaratabileceği ifade edildi.

Merkez Bankası’nın araştırmasında ise asgari ücretteki yüzde 1’lik artışın, zammın yürürlüğe girdiği tarihten sonraki ilk üç ayda TÜFE’ye 0,06–0,08 puan, bir yıllık dönemde ise 0,08–0,12 puan etki ettiği hesaplandı. Buna göre yüzde 27’lik artışın enflasyona etkisinin ilk üç ayda yüzde 1,62–2,16, bir yıllık dönemde ise yüzde 2,16–3,24 arasında olacağı öngörüldü.