Asansöre binen herkesin neden bunu yaptığı açıklandı Sözcü Gazetesi

Antropolog Edward Hall’ün meşhur "Yakınbilim" (Proxemics) teorisine göre, her insanın etrafında görünmez bir "kişisel alan balonu" vardır.  İntim mesafesi denilen 45 santimetrelik bu alan sadece en yakınlarımız (aile, eş) içindir. Ancak asansörde ya da kalabalık bir otobüste, bir yabancı bu 45 santimetrelik "yasaklı bölgeye" mecburen girer. İşte tam bu anda beyninizde alarm zilleri çalmaya başlar

Stanford Üniversitesi’nden Dr. Jeremy Bailenson’ın yaptığı araştırmalar, biri kişisel alanımıza izinsiz girdiğinde stres hormonu olan kortizolün %23 oranında fırladığını kanıtlıyor. Vücudumuz bu durumu bilinçaltında bir "tehdit" olarak algılıyor. Bu gerginliği azaltmanın en etkili yolu ise nedir? Tabii ki göz temasını kesmek.

Sosyolog Erving Goffman, bu durumu harika bir terimle açıklıyor: Kibar Dikkatsizlik. Kalabalık bir ortamda birine bakmamak, aslında ona şunu demektir: "Senin burada olduğunun farkındayım ama sana bir tehdit oluşturmuyorum, senin özel alanına saygı duyuyorum." Yani o saniyelerde aslında birbirimize en üst düzeyde sosyal nezaket gösteriyoruz.

Yale Üniversitesi’nden Dr. Christina Rohr’un araştırmasına göre, yabancılarla göz temasından kaçınmak stres seviyesini anında %15 düşürüyor. Harvard Medical School’dan nöro-psikolog Dr. Sarah Mitchell ise yabancıyla kurulan doğrudan göz temasının bilinçaltında bir "meydan okuma" veya "saldırı" sinyali olarak kodlandığını belirtiyor.

Asansördeki o "tavana bakma" refleksi, aslında avcı-toplayıcı atalarımızın vahşi doğada rakipleriyle karşılaşma anındaki stratejisiyle aynıdır. Üstelik çocukluktan itibaren aldığımız "yabancılarla göz teması kurma" uyarıları, bu evrimsel refleksi modern dünyada kalıcı bir sosyal norma dönüştürmüş durumda.