Artemis II den şok eden keşif: Ay ın rengi gri değilmiş

Artemis II mürettebatı, 10 günlük uzay yolculuğunun ardından Cumartesi günü Pasifik Okyanusu'na indi. Dört astronot sağ salim Dünya'ya dönerken yanlarında Ay'ın jeolojisine ışık tutabilecek binlerce fotoğraf da getirdi. Bilim insanları bu görüntüleri incelemeye sabırsızlıkla hazırlanıyor.

Artemis II dünyaya döndü: Rekor kıran görev başarıyla tamamlandı

Astronotlar, Ay yüzeyinde yeşil ve kahverengi tonlar fark ettiklerini aktardı.

Kanada'daki Western Üniversitesi'nden krater uzmanı ve gezegen jeologu Gordon Osinsk i "Ay yüzeyinde renk olduğunu biliyoruz" dedi, insan gözünün kameralara kıyasla renk algısında daha hassas olduğunu hatırlatarak bu gözlemlerin takip edilmesi gereken ilginç bir alan açtığını ifade etti.

Mürettebat, çarpışma kraterleri, eski lav akıntıları ve Ay'ın milyarlarca yıllık evriminin izlerini taşıyan yüzey çatlaklarını fotoğrafladı; renk, parlaklık ve doku farklılıklarını da kayıt altına aldı.

Astronotların sesli ve yazılı notlar halinde derlediği gözlemler henüz tam olarak incelenmedi. Bu arşivin değerlendirilmesi haftalarca sürecek.

Görev kapsamında mürettebat, Ay'ın en yakın noktasına yaklaşık 6 bin 545 kilometre mesafeye indi ve o güne kadar hiçbir insanın görmediği bölgeleri fotoğrafladı. Yedi saatlik geçiş boyunca Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch ve Kanada Uzay Ajansı astronotu Jeremy Hansen, yaklaşık 10 bin fotoğraf çekti.

Ay'a giden astronotlar ne kadar maaş alıyor?

Jeologların dikkatini çeken bulgulardan ikincisi, Ay yüzeyindeki meteorit çarpışma flaşları oldu. Mürettebat, Ay'ın karanlık tarafında kalan yüzeyinde altı ayrı çarpışma flaşı tespit etti. Bu flaşlar, uzay kayalarının Ay'a çarpmasıyla oluşan kraterlerin anlık ışık izleri.

Osinski, bu gözlemler için koşulların son derece elverişli olduğunu belirtti. Mürettebatın Ay'ın aydınlık ve karanlık tarafını ayıran "terminatör" hattının üzerinden geçmesi, kontrastı artırarak flaşların fark edilmesini kolaylaştırmıştı. Osinski, fotoğraflar incelendikçe çarpışmalarla ilişkili kraterlerin tespit edilebileceğini söyledi.

Artemis II, Apollo 17'den bu yana insanlığın Ay'a ilk dönüşünü simgeliyor. Bu durum, misyona ayrı bir bilimsel değer kazandırıyor. Mürettebat, Ay'ı yakından gören dünyadaki sadece 28 kişilik grubun yeni üyeleri olarak, bilimin ulaştığı onlarca yıllık birikimle birlikte Ay'a baktı. Apollo döneminde bilinmeyen krater etkileri, su buzu ve yüzey bileşimine dair günümüz verileri, bu astronotların gözlemlerine farklı bir derinlik kattı.

Osinski, Artemis II mürettebatına yıllarca jeoloji eğitimi verdi. Ekip üyelerinden Jeremy Hansen, Osinski'nin Kanada'daki uzak krater keşiflerine daha önce de katılmıştı. 2023 yılında Christina Koch ve yedek astronot Jenni Gibbons da Kuzey Labrador'daki Ay benzeri bir kratere düzenlenen keşif gezisine eşlik etti. Yüzeye inmeden gözlem yapma kısıtlaması nedeniyle mürettebat, bu eğitim sürecinde ayrıntılı sözlü tanım yapma ve volkanik ile çarpışma süreçlerini ayırt etme konusunda yoğun pratik yaptı.

Artemis II'nin görüntüleri, 2028'de Ay'a inmesi planlanan Artemis IV'e zemin hazırlamak için kullanılacak. Osinski bu süreçte, yüksek çözünürlüklü 400 milimetrelik lens fotoğraflarını NASA'nın Ay Yörünge Uydusu'nun görüntüleriyle karşılaştırmayı planlıyor.

NASA'nın baş keşif bilim insanı Jacob Bleacher ise önümüzdeki dönemde ticari iniş görevlerinden gelecek verilerin bu çalışmaya önemli katkı sağlayacağını söyledi. Firefly Aerospace'in Blue Ghost aracı 2025'te Ay'a inerek 60 gün boyunca görev yürütmüştü. "Onlardan kayda değer veri edindik" diyen Bleacher, 2028'e kadar daha fazla şirketin Ay'a inmesini beklediklerini belirtti.