Araştırma: Ultra işlenmiş gıdalar, yiyecekten ziyade sigara gibi değerlendirilmeli

T24 Dış Haberler

Yeni bir araştırma, ultra işlenmiş gıdaların meyve, sebze gibi gıdalardan ziyade sigarayla ortak özelilikler taşıdığını ortaya koydu. İki grup ürünün de bağımlılık yapacak şekilde üretim süreçlerinden geçtiği belirtildi. 

The Guardian’da yer alan habere göre,ABD’deki üç üniversiteden araştırmacılar, ultra işlenmiş gıdalar ile sigaraların bağımlılığı ve tüketimi teşvik edecek şekilde tasarlandığını belirterek, her ikisini de birbirine bağlayan yaygın sağlık zararlarına dikkat çekti. Araştırmacılar karşılaştırmalarını bağımlılık bilimi, beslenme ve halk sağlığı tarihi alanlarından elde edilen verilere dayandırıyor. 

Dünya genelinde yaygın olarak bulunan ultra işlenmiş gıdalar, endüstriyel olarak üretilmiş gıda ürünleri olarak tanımlanıyor. Bu ürünler genellikle emülgatörler ya da yapay renklendiriciler ve aromalar kullanılarak üretiliyor. Kategoriye gazlı içecekler ile cips ve bisküvi gibi paketli atıştırmalıklar da dâhil.

Harvard, Michigan Üniversitesi ve Duke Üniversitesi’nden araştırmacıların makalesine göre, işlenmiş gıdalar ile sigaraların üretim süreçleri arasında benzerlikler bulunuyor. Her iki üründe de üreticilerin, ürünlerin “dozlarını” ve vücutta ödül mekanizmaları üzerinde ne kadar hızlı etki ettiklerini optimize etmeye çalıştıkları belirtiliyor.

Yazarlar, ürünler üzerindeki “düşük yağlı” ya da “şekersiz” gibi pazarlama iddialarının, düzenlemeleri geciktirebilen bir “sağlık aklama” yöntemi olduğunu savunuyor. Bu durumun, 1950’lerde sigara filtrelerinin “koruyucu yenilikler” olarak pazarlanmasına benzediği ve “pratikte anlamlı bir fayda sunmadığı” ifade ediliyor.

Yazarlar arasında yer alan, bağımlılık alanında uzman klinik psikolog Ashley Gearhardt, hastalarının da aynı bağlantıları kurduğunu söyledi. Gearhardt, “Bana ‘Buna bağımlı hissediyorum, canım sürekli çekiyor. Eskiden sigara içiyordum, şimdi aynı alışkanlık ama gazlı içecek ve donutlarla. Bunun beni öldürdüğünü biliyorum, bırakmak istiyorum ama yapamıyorum’ diyorlar” dedi.

Gearhardt’a göre işlenmiş gıdalarla ilgili tartışma, bağımlılık alanında sıkça görülen bir kalıba uyuyor. Gearhardt, “Bir süre suçu bireye atıyoruz ve ‘işte, ölçülü iç, ölçülü tüket’ diyoruz. Sonra eninde sonunda, endüstrinin insanları gerçekten bağımlı kılabilecek ürünler yaratmak için hangi kaldıraçları kullanabildiğini anladığımız bir noktaya geliyoruz,” dedi.

Yazarlar, gıdanın tütünden farklı olarak hayatta kalmak için zorunlu olduğunu kabul ederken, tam da bu nedenle müdahalenin iki kat daha gerekli olduğunu savunuyor.