Antikythera Mekanizması nı duydunuz mu? Antik dünyanın ilk bilgisayarına gelin beraber bakalım!

Bir gemi enkazından çıkan bronz dişliler, antik dünyanın teknolojiyle kurduğu ilişkiyi gözler önüne serdi. “İlk bilgisayar” olarak anılan Antikythera Mekanizması, geçmişin sandığımızdan çok daha ileri olduğunu kanıtlıyor. Peki bu gizemli alet ne işe yarıyordu?

DENİZİN DERİNLİKLERİNDEN ÇIKAN BİR MUAMMA

Antikythera Mekanizması, 1901 yılında Yunanistan açıklarında, Antikythera Adası yakınlarında batan bir gemi enkazında tesadüfen keşfedildi. İlk bakışta paslanmış metal parçalarından ibaret gibi görünen bu kalıntılar, zamanla antik dünyanın en büyük gizemlerinden birine dönüştü.

Yapılan incelemeler, mekanizmanın MÖ 100’lü yıllara tarihlendiğini ve sıradan bir alet olmadığını ortaya koydu.

ANTİK DÜNYANIN İLK “BİLGİSAYARI”

Bilim insanları Antikythera Mekanizması’nı, insanlık tarihinin bilinen ilk analog bilgisayarı olarak tanımlıyor. Bronz dişlilerden oluşan bu karmaşık sistem, gök cisimlerinin hareketlerini hesaplamak üzere tasarlanmıştı.

Mekanizma; Güneş, Ay ve gezegenlerin konumlarını tahmin edebiliyor, tutulmaları önceden gösterebiliyor ve takvim hesaplamaları yapabiliyordu. Bu yönüyle, döneminin çok ötesinde bir mühendislik harikası olarak kabul ediliyor.

DİŞLİLER ARASINDA SAKLI BİLGİ

Antikythera Mekanizması’nın en çarpıcı yönlerinden biri, içerdiği dişli sisteminin olağanüstü hassasiyetidir. Yaklaşık 30’dan fazla bronz dişlinin, belirli oranlarla birbirine bağlandığı tespit edildi.

u dişliler sayesinde Ay’ın düzensiz hareketleri bile hesaplanabiliyordu. Üzerinde yer alan yazıtlar ise, antik Yunan astronomi bilgisine dair önemli ipuçları sunuyor.

KİM, NEDEN VE NASIL YAPTI?

Mekanizmanın kim tarafından üretildiği hâlâ kesin olarak bilinmiyor. Ancak bazı araştırmacılar, ünlü matematikçi ve astronom Hipparkhos’un çalışmalarından ilham alınmış olabileceğini düşünüyor.

Cihazın, astronomik olayları öğretmek veya denizciler için bir rehber olarak kullanıldığı tahmin ediliyor. Bu da, antik toplumların bilime ve teknolojiye verdiği önemi gözler önüne seriyor.

TARİHİ YENİDEN YAZDIRAN BİR BULUŞ

Antikythera Mekanizması’nın keşfi, antik çağ insanlarının teknolojik kapasitesine dair bakış açısını kökten değiştirdi.

Uzun yıllar boyunca bu düzeyde karmaşık mekanik sistemlerin Orta Çağ’da ortaya çıktığı düşünülüyordu. Ancak bu buluş, insanlık tarihinin çok daha erken dönemlerinde ileri mühendislik çözümlerinin geliştirildiğini kanıtladı.

Kaynak: Brittanica, Scientific American, History