Ankara’daki NATO Zirvesi yaklaşırken Ukrayna savaşı neden yükseltiliyor? Nedret Ersanel

Kukla Zelenski’nin şu sıralar Rusya’yı yenebileceğine dair inancında artış var. Biliyoruz ki, Trump’ın savaşa verdiği destek Biden yönetimine kıyasla çok düşük. Ukrayna’nın elini-kolunu bağladığı da sık oluyor. Bir yandan da NATO üzerinden ve sınırlı olsa da Ukrayna’ya hâlâ silah satıyor… Kiev’in karşı politikası ise tamamen İngiliz ve Avrupa aklınının esintisi; Trump dönemini pas geçecek zamana oynamak. ABD arabuluculuğuna bile yüz ekşitiyor… Siyasi kurnazlık işe yarar mı yaramaz mı Kasım’da göreceğiz

Kukla Zelenski’nin şu sıralar Rusya’yı yenebileceğine dair inancında artış var. Biliyoruz ki, Trump’ın savaşa verdiği destek Biden yönetimine kıyasla çok düşük. Ukrayna’nın elini-kolunu bağladığı da sık oluyor. Bir yandan da NATO üzerinden ve sınırlı olsa da Ukrayna’ya hâlâ silah satıyor…

Kiev’in karşı politikası ise tamamen İngiliz ve Avrupa aklınının esintisi; Trump dönemini pas geçecek zamana oynamak. ABD arabuluculuğuna bile yüz ekşitiyor…

Siyasi kurnazlık işe yarar mı yaramaz mı Kasım’da göreceğiz ama şu an daha tehlikeli ve yoğun gelişmeler var. ABD-Rusya arasında gerilimi sessizleştiren, Ukrayna’da mutabakat arayan, belki Avrupa’ya yaklaşımlarını dahi ortaklaştıran “Alaska Zirvesi” hızla donuyor…

***

Almanya, Mayıs başında Ukrayna’ya istikrarlı (S)İHA temini projesinin ilk partisini tamamladı. Hollanda, Ukrayna şirketleri ile 600 bin İHA için sözleşme imzaladı, İngiliz şirketleri uzun menzilli 120 bin İHA temin edecekler. (Quantum Frontline.)

Biden döneminde ABD de cephedeydi. Şimdi “Avrupa NATO’su” ile Rusya arasında “doğrudan savaş” riski gelişiyor. Tatsızlığın büyüklüğünü anlamak için ardındaki politik aksamın kılavuzunu okumak gerekiyor…

İngiltere artı AB savaşın tırmanmasına el veriyor ve politikaları saldırganlaşıyor. Mesela, AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas Rusya’yı öfkelendirme ve ‘gel gel’ siyasetinin ilk ağzını oluşturuyor; mesela, “Rusya’yı yenemezsek Çin’le nasıl baş edeceğiz” ya da “Rusya’nın sadece Ukrayna’dan değil, Gürcistan’dan (Güney Osetya), Moldova’dan (Transdinyester) askeri varlığını çekmesini istiyoruz” diyor. Lavrov gibi tecrübeli diplomatlar bile soğukkanlılıklarını yitiriyor; “Bu salakça beyanları dikkate almıyorum”. Putin’in özel temsilcisi Kiril Dmitriyev; “Düşük IQ sahibi Kallas dünya savaşını kışkırtıyor. Biden’ın AB’ye yerleştirdiği bu kişi Batı uygarlığı için somut tehdittir”…

***

Şimdi Avrupa ülkeleri hem Ukrayna’ya büyük savunma sanayi ürünleri sağlıyorlar hem de her biri ağır militarizasyon sürecinden geçiyor.

Birinci sebebi, ABD’nin NATO’da profil düşürmesi ve Avrupa’daki askeri varlığını çekiyor oluşu. Peyder-pey yaptığı için bazen akıl karışıklığı yaratıyor; Almanya’dan 5000 asker çekip Polonya’ya 5000 asker göndermek gibi…

NATO’daki ABD’nin gerçekten ne yaptığını anlamanın yolu, “Avrupa Müttefik Kuvvetler Yüksek Komutanlığı-SACEUR”un davranışlarıdır…

“… NATO’nun Avrupalılaşma süreci başladı. ABD, hava ve deniz unsurlarını kademeli olarak çekecek ve oluşan boşluğu zamanla Avrupalılar dolduracak. Kara kuvvenlerinde de öncelik Avrupalı müttefiklerde olacak. Avrupalılar hazır olana dek ABD kara unsurlarını muhafaza edecek”. (‘ABD ve NATO’nun yeni kuvvet modeli’, 24/05, G. Sonumut, Milliyet.)

Nitekim, Alman Der Spiegel, Brüksel’deki NATO karargâhında düzenlenen gizli bir toplantıda üst düzey bir Pentagon yetkilisinin Avrupalı müttefiklerine, yaptıkları askeri katkının önemli ölçüde azaltılacağını tebliği ettiğini haberleştirmiş bulunuyor…

O halde, ABD, Avrupa ve NATO’da askeri ve ekonomik olarak azalırken, İngiltere ve Avrupa’nın, Ukrayna savaşında ve Rusya’ya ‘yükselmesinin’, sıra dışı askeri hareketliliğin sebebi ne?

Özellikle Pentagon geriye askeri açıdan zayıf bir Avrupa bırakmak istemiyor. Kademeli çekilişi, Avrupa ülkelerinin savunma yapılanmalarının inşa ve düzenlenmesini, nihayet bunlara göre harekât planlarını da yapıyor. Aslında, “kanadından” Türkiye’ye yaslanan yeni “bölge politikaları”nın nasıl olabileceğini de düşünmemizi öneriyor…

“Özellikle Pentagon” dedikten sonra şu ikaz da şart; ABD artık yok veya az Ukrayna savaşı bitmiyor. Bunu besleyen saiklerden biri, Amerikan derin devleti ile Avrupa’daki ortaklarının yeni bir “savunma şebekesi/yaşam formu” yaratma çabasıdır…

Bu arayış, geniş kitlelerin zihinsel katılımını gerektiriyor. Bu da Rusya ile bir savaşın yaklaştığı söylemini, somut saha olaylarını da gözümüze sokarak besliyor. Eski Şansölye Merkel’in geçen hafta durup-dururken yaptığı, “Ukrayna savaşı 10 yıl daha devam eder” açıklaması gibi…

Rusya bir yandan sahada gittikçe sertleşen/yayılan (!) savaşa bakarken, diğer taraftan NATO zirvesinde Avrupa-İngiltere’nin tutumunu, ABD’nin nasıl pozisyonlanacağını takip ediyor. Son olarak yeni bir harekât başlattı ve bunun için Ukrayna’daki tüm Batılı misyon temsilcilerinin/diplomatların, uluslararası kuruluş personelinin Kiev’i tahliye etmesini istedi. Hepsi birden reddetiler!

NATO-Rusya doğrudan çatışmasının önündeki dinamikler azalıyor ve yaz sıcak geçecek…

***

Şu an herkesin ilgisi İran’da olabilir. Ancak NATO, yeni Avrupa askeri mimarisi, Ukrayna savaşı ve hepsinde Türkiye’nin rolü daha yakından takip edilmeli…

Evvel ve sık yazdık; Türkiye’nin Trump döneminde halletmesi gereken kritik işleri var. AB üyeliğinin olmayacağını da biliyor ama dönem konjonktüründen yararlanarak geliştirebileceği politikalar var. Biri de savunma sanayi işleri. NATO’nun da varlığını, gücünü korumasını istiyor. Bunlar temel kabuller. Ama Ankara’nın yeni dünya düzeni için geleceğe dair planları da var…

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Efes-2026 tatbikatında söyledikleri gibi; “Dünyamız sayısı bir elin parmaklarını geçmeyen büyük güçlerin dizayn ettiği bir statükodan, çok kutuplu yapıya hızla evriliyor. Türkiye’nin içerisinde yer aldığı geniş bölge bu sürecin sıklet merkezini oluşturuyor. Geleceğe dair karamsar senaryolar yazılırken biz başta bölgesel barış olmak üzere ülkemizi her alanda kilit konuma getirmeye çalışıyoruz.”

Zirvede yeni NATO ve yeni Avrupa’dan gelecek olası taleplere bunun dışında bir açıdan bakmak gerçekçi olmaz…