Anda kal çünkü hayatınızın tekrarı yok!

Anda kalmak, hem zihnimizi hem de bedenimizi yeniden dengeye getiren, yaşamın küçük ayrıntılarında saklı güzellikleri fark etmemizi sağlayan bir yolculuktur.

Kendinizi şu ana odaklanmaya eğitmeniz mümkün. İçinizde ve çevrenizde olup bitenlerin -düşüncelerinizin, duygularınızın, hislerinizin ve çevrenizin- farkına varırsınız. Bu anları yargılamadan gözlemlersiniz. Buna farkındalık denir.

Son yıllarda farkındalık, günlük hayatta sıkça duyduğumuz bir terim haline geldi. Farkındalık programları artık her yerde karşımıza çıkıyor. Peki hayatımıza nasıl katabiliriz bu farkındalığı?! Nedir farkındalık?

Ve tıpkı her beceri gibi, farkındalık da pratik gerektiriyor. "Bir şeyin basit olması, kolay olduğu anlamına gelmez," diye de uyarıyor uzmanlar. Zihinsel eğitim zaman ve özveri gerektirebilir. Başlangıç ​​olarak her gün birkaç dakika farkındalıkla başlayabilirsiniz.

Farkındalığı sadece hareketsiz veya sessizce yapılan bir aktivite olarak algılamayın. Günlük yaşam pratiklerinizi; yürüyüş veya yemek gibi günlük aktivitelerinize entegre edebilirsiniz. Başkalarıyla etkileşim halindeyken de farkındalığınızı koruyabilirsiniz.

Yüzde yüz sürekli “anda” kalmak pek mümkün değildir. Ancak bu bir kusur değil, insan olmanın parçasıdır. Yapılabilecek şey, farkındalığı geliştirmektir. Zihnimizin dağıldığını fark ettiğimiz anda, dikkatimizi nazikçe yeniden şimdiye getirebiliriz. Bu, tıpkı kas çalıştırmak gibidir; tekrar ettikçe güçlenir.

Bunu mümkün kılmak için basit pratikler vardır: Derin nefes almak ve bedeni fark etmek, yavaş yemek yemek ve tadı hissetmek, bir süreliğine teknolojiden uzaklaşıp çevreyi gözlemlemek ya da kısa bir meditasyon yapmak...

Böylece zihin anbean eğitilir ve duygusal düzenleme becerileriniz gelişir. Örneğin öfke yükseldiğinde kişi farkındalığını o anki bedensel duyumlara getirirse öfkenin hemen davranışa dönüşmesini engelleyebilir. Bu da hem kişilerarası ilişkilerde hem de içsel dengeyi korumada önemli bir koruyucu işlev görür.

Günlük yaşam açısından bakıldığında anda kalmak, hayatı otomatik pilottan çıkarıp “gerçekten yaşamak” anlamına gelir. Bir kahveyi içerken kokusunu fark etmek, yürürken ayakların yere temasını hissetmek ya da karşımızdaki insanı gerçekten dinlemek gibi ayrıntılar yaşamın hem keyif düzeyini artırır hem de ilişkilerde derinliği besler.

Yapılan araştırmalar, şimdiye odaklanmanın sağlık ve refah üzerinde olumlu etkileri olabileceğini gösteriyor.

Farkındalık temelli tedavilerin kaygı ve depresyonu azalttığı gösterilmiştir. Ayrıca farkındalığın kan basıncını düşürebileceğine ve uykuyu iyileştirebileceğine dair kanıtlar da mevcuttur. Hatta insanların ağrıyla başa çıkmasına bile yardımcı olabilir. Bedene yoğunlaşmak; fiziksel, duygusal ve psikolojik semptomların çözümünde elimizde bulunan bir araçtır.

“Anda kalmak farkındalığı”, klasik anlamda bir “tedavi” olarak algılanmamalı. Semptomların geçici olarak hafifletilmesi değil; tam tersine, benliğimizin “yüzleşmek istemediğimiz” gölgede kalan “temas dışı” alanlarına doğru inilen bir yolculuktur. Zamandan kopmuş, gözden ırak bir yerlere gömülmüş parçamızla karşılaşmamız ve sakladıklarımızla yüzleşmemiz anlamına gelir.

Konunun uzmanları "Birçok kronik hastalıkta “farkındalık meditasyonunun” yaşam kalitesini artırdığı ve ruh sağlığı semptomlarını azalttığı görüldüğünü iddia ediyorlar.

Farkındalık temelli ilk terapilerden biri depresyon için kullanılmış, birçok çalışma, bazı insanlarda etkili olabileceğini göstermiştir.

Farkındalık, depresyona iki şekilde yardımcı oluyor gibi görünüyor. Colorado Boulder Üniversitesinden Dr. Sona Dimidjian, "öncelikle, şimdiki zamanda kalma becerisini geliştirmenize yardımcı olduğunu , depresyonda, dikkatiniz geçmişe veya geleceğe kayabilir,” diye açıklıyor. Geçmişteki olumsuz deneyimlere odaklanarak veya gelecekte olacaklar için endişelenerek zaman harcıyorsunuz.

İkincisi, farkındalık bu tür düşüncelerden uzaklaşmanıza yardımcı olabilir. "Nehir kıyısında oturup düşüncelerin bir deredeki yapraklar gibi akıp gitmesini izlemek gibi," diyor Dimidjian.

Farkındalık becerisini geliştirmek, tek bir düşünceye kapılıp akıntıya kapılmanızı engellemeye yardımcı olabilir. İnsanlar genellikle “hiçbir şey benim için yolunda gitmiyor” veya “her zaman böyle olacak” gibi düşünceler yaşarlar. Zamanla ve pratik yaparak bu acı verici düşünce kalıplarından uzak durma becerisini geliştirebilirsiniz.

Araştırmacılar şimdi farkındalık eğitiminin travma sonrası stres bozukluğu, yeme bozuklukları ve bağımlılık gibi çeşitli rahatsızlıklara yardımcı olup olamayacağını araştırıyor.

Farkındalık, daha sağlıklı seçimler yapmanıza da yardımcı olabilir.

Yani farkındalığı beslenme alışkanlıklarınıza da yansıtabilirsiniz. Araştırmalar, bunun aşırı yeme ve duygusal yeme davranışlarını azaltmaya yardımcı olabileceğini gösteriyor. Vücudunuza daha fazla dikkat etmek tokluk sinyallerini fark etmenize ve yemeğinizin tadını daha iyi çıkarmanıza yardımcı olabilir.

Bu beden farkındalığı, farkındalığın insanların daha sağlıklı alışkanlıklar edinmesine nasıl yardımcı olduğunun bir parçası gibi görünüyor.

Fiziksel aktiviteyle neredeyse herkes sonrasında kendini daha iyi hisseder. Dolayısıyla, farkındalık eğitimiyle ruh halimizi iyileştirdiğinin farkındayız ve ardından bu ödülü kendimizi eğitmek için kullanabiliriz" diyor uzmanlar

Farkındalık, hedef belirlemeye de yardımcı olabilir. "Zihnimizi daha aktif olmaya mesela daha fazla meyve ve sebze yemeye odaklayabiliriz. Ve niyetimizi oraya odaklarsak hedeflerimize ulaşma ve başarma olasılığımız daha yüksek olabilir" diye ekliyorlar.

Bu yılın kapanışında kendimize “Anda kal, hayatı kaçırma” ilkesini hatırlatmak, aslında yeni yıl için en güçlü başlangıçlardan biri olabilir. Çünkü hayat, geçmişin gölgeleriyle ya da geleceğin belirsizlikleriyle değil, tam da şu anda yaşadığımız küçük anlarla anlam kazanıyor. Yeni yılın getirdiği umutları ve hedefleri kucaklarken şimdiki anın değerini bilmek hem huzuru hem de farkındalığı beraberinde getirecektir…