Anadolu’nun kalbinden gelen bu besin doğal bir mucize: Eskisi kadar popüler değil Sözcü Gazetesi

Anadolu’nun sert coğrafyasında hayatta kalma mücadelesinin en önemli simgelerinden biri olan gavut, binlerce yıllık geçmişiyle günümüzde yeniden ilgi odağı haline geliyor. Urartu döneminden bu yana bölge mutfağının temel taşlarından biri kabul edilen bu geleneksel yiyecek, sadece bir besin kaynağı değil, aynı zamanda iklimsel zorluklara karşı geliştirilmiş bir "kadim teknoloji" olarak tanımlanıyor.

KITLIK DÖNEMLERİNİN KURTARICISI 

Gavutun en temel özelliği, içeriğindeki buğday ve arpa gibi tahılların yıkanıp kurutulduktan sonra saclarda kavrulmasıyla elde edilen unun, nemden arındığı için bozulmadan yıllarca saklanabilmesidir. Bu dayanıklılık, tarih boyunca gavutu savaşlarda orduların, kıtlık yıllarında ise hanelerin en güvenilir azığı haline getirmiştir. Ateş yakmanın mümkün olmadığı durumlarda sadece suyla karıştırılarak tüketilebilmesi, onu eski dönem seyyahları ve çobanları için vazgeçilmez bir yol azığı kılmıştır.

KAN ŞEKERİNİ DENGEDE TUTARAK TOKLUK SAĞLAR 

Özellikle Doğu Anadolu’nun ağır kış şartlarında, sabahın erken saatlerinde dışarıda çalışmak zorunda kalanlar için gavut, stratejik bir önem taşır. Kavrulmuş yapısı ve yüksek lif oranı sayesinde kan şekerini dengede tutarak uzun süreli tokluk hissi sağlar. Geleneksel olarak tereyağı ve pekmezle harmanlanarak hazırlanan "Gavut Haşılı", kış aylarında vücut direncini artırmak ve vücut ısısını korumak amacıyla tüketilmektedir.

HALK ARASINDA İYİLEŞTİCİ GÜCÜYLE BİLİNİYOR 

Geleneksel Anadolu tıbbında ve halk kültüründe gavutun iyileştirici gücüne de başvuruluyor. Tam tahıl yapısı korunarak taş değirmenlerde öğütüldüğü için B grubu vitaminleri, magnezyum ve demir açısından zengin. 

Bu özellikleri nedeniyle, hastalık sonrası toparlanma dönemindeki kişilere, anne sütünün kalitesini artırmak amacıyla emziren kadınlara, gelişim çağındaki çocuklara "güçlendirici" bir takviye olarak yedirilmiştir.

Günümüzde ise işlenmiş gıdalara alternatif arayan modern tüketiciler için gavut; düşük glisemik indeksi, doğal içeriği ve yüksek enerji kapasitesiyle Anadolu’nun "süper gıdası" olarak mutfaklardaki yerini korumaya devam ediyor.