Anadolu bitki cenneti çıktı

Türkiye, dünya üzerinde bitki çeşitliliği en yüksek ülkelerden biri olarak kabul ediliyor. Öyle ki bitki çeşitliliği sıralamasında ilk sıralarda olan Avusturalya ve Yeni Zelanda’dan sonra yer alıyor. Ana kara Avrupa ise Türkiye’nin ardında yer alıyor. Üç büyük coğrafik bölgenin kesiştiği Anadolu coğrafyasının bu benzersiz yapısı, yerli biliminsanlarının yıllardır yürüttüğü çalışmalarla her geçen gün daha görünür hale geliyor. Bu çalışmaların en kapsamlılarından biri olan 30 ciltlik “Resimli Türkiye Florası” projesi, Türkiye’nin tüm bitki türlerini bilimsel tanımları ve çizimleriyle kayıt altına almayı amaçlıyor. 5 cildi hazırlanan projenin, 6’ncısı hardalgiller konusuyla önümüzdeki günlerde yayımlanacak. Projenin editörlerinden Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi Herbaryum Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Yıldırım, Türkiye’nin sahip olduğu endemik tür zenginliği ile çok önemli bir ülke olduğunu vurguluyor.

HER 10 GÜNDE BİR YENİ BİTKİ

Türkiye’de yaklaşık 12 bin bitki türü bulunduğunu söyleyen Yıldırım, bunun 3 bin 500’ü aşkın kısmının yalnızca Türkiye’ye özgü endemik tür olduğunu belirtiyor. Yıldırım’a göre bu yüksek oran, Anadolu’nun üç büyük bitki coğrafyasının kesişim noktası olmasından kaynaklanıyor. Avrupa-Sibirya, Akdeniz ve Orta Doğu bölgelerinden aynı anda etkilenen Türkiye, kısa mesafede büyük iklim ve rakım değişikliklerinin yaşandığı ender ülkelerden biri. Türkiye florasının hâlâ tamamen ortaya çıkarılmamış olduğunu vurgulayan Prof. Dr.  Yıldırım, ülkede bitki keşif hızının dünyada ender görülen bir seviyede olduğunu belirtiyor. Yıldırım’a göre Türkiye’de biliminsanları ortalama her 10 günde bir yeni bitki türü kayda geçiriyor.

AVRUPA’DA YOK OLAN TÜRLER ANADOLU’DA

Türkiye’nin dağlık ve parçalı yapısının da endemik türlerin oluşumunda belirleyici bir rol oynuyor. Yıldırım, Toroslar, Kaçkarlar, Munzur Dağları ve Amanoslar gibi yüksek ve derin vadilerle bölünmüş alanlarda her dağın özelliği olduğunu söyleyerek şöyle konuşuyor:

“Bu doğal izolasyon, bitki popülasyonlarını birbirinden ayırdığı için her sıra dağ kendi özel türlerini geliştirebiliyor. Aynı türün birkaç kilometre ötede tamamen farklı bir alt türle karşımıza çıkması şaşırtıcı değil. Buzul Çağı’nda Anadolu bir sığınak görevi görüyordu. Bugün varlığını sürdüren pek çok bitki türü binlerce yıl önce Avrupa’da yok oldu. Ancak Anadolu’nun ılıman bölgelerinde yaşamaya devam etti. Bu sığınak özelliği, Anadolu’yu tür çeşitlenmesi açısından tarihsel bir merkez haline getiriyor. Türkiye florasını tüm yönleriyle kayıt altına almayı hedefleyen Resimli Türkiye Florası çalışması, bu zenginliğin belgelenmesi açısından çok önemli ve bu alanda hazırlanan ilk Türkçe eser. Tüm bitkilerin Latince isimlerinin yanına Türkçe isimler de koyduk.”

ÖZEL RESSAMLAR YETİŞTİRİLDİ

- Projede Türkiye’nin farklı üniversitelerinden yüzü aşkın botanikçinin yanı sıra özel eğitim almış onlarca bitki ressamı görev alıyor. Projede yüzlerce çizim, tam sayfa sulu boya illüstrasyon ve harita bulunuyor. Ayrıca, basılı kitapların yanında çevrimiçi erişim de planlanmış. Bu sayede daha geniş kitlelere ulaşılması hedefleniyor.