Alzheimer riskine dair ilk ipuçları gözlerde gizli olabilir

Gözün arka kısmında yer alan ve ışığa duyarlı bir doku olan retina, çok sayıda sinir hücresi katmanı barındırıyor. Uzmanlar, bu bölgede meydana gelen değişimlerin, beynin derinliklerinde gelişmekte olan ve henüz dışarıdan fark edilemeyen sorunların en net habercisi olabileceğini belirtiyor.

Florida Üniversitesinden biyomedikal mühendisi Ruogu Fang liderliğindeki araştırma ekibi, kapsamlı bir veri tabanından yararlanarak 40 binden fazla katılımcıya ait yaklaşık 63 bin retina fotoğrafını yapay zeka teknolojisiyle inceledi.

Geliştirilen derin öğrenme modelleri, yaş, cinsiyet, sigara kullanımı, uyku düzeni, depresyon ve kan basıncı gibi Alzheimer riskiyle doğrudan ilişkili birçok faktörü analiz etti.

Elde edilen sonuçlara göre, ilerleyen yıllarda Alzheimer teşhisi alacak kişilerin retinalarında çok ince yapısal değişiklikler tespit edildi.

Özellikle kılcal damarlardaki daralmalar, damar sertleşmesi, damar yoğunluğunun azalması ve görme sinirindeki incelmeler gibi retina yaşlanması belirtilerinin, Alzheimer gelişme riskiyle paralel seyrettiği görüldü.

Uzmanlar, mevcut teşhis yöntemlerinin genellikle hastalığın geç evrelerine ve müdahale etmek için çok geç kalınan safhalara odaklandığına dikkat çekiyor.

Retina sağlığı gibi yeni nesil biyolojik belirteçlerin incelenmesi ise risk altındaki hastaların çok erken dönemde belirlenmesine, gerekli testlerin zamanında yapılmasına ve yaşam tarzı değişiklikleriyle bu riskin hafifletilmesine olanak tanıyor.

Retina fotoğrafları günümüzde diyabet, glokom veya katarakt hastaları için zaten rutin olarak çekiliyor. Bu görüntülerin aynı zamanda demans riskine dair ipuçları barındırması, beyin hastalıklarının ilerleyişini takip etmek için oldukça düşük maliyetli ve ulaşılabilir bir veri kaynağı sunuyor.

Hatta retinanın sadece beyin değil, genel vücut sağlığı ve kemik yapısı hakkında da bilgi veren entegre bir biyolojik sensör gibi çalışabileceği ifade ediliyor.