Altın madeninin altında bulundu Sözcü Gazetesi

Bilim insanları, yer altının derinliklerinde, zifiri karanlık ve izole ortamlarda yaşayan mikroorganizmaların kendi aralarında organize olarak işleyen ekosistemler oluşturduğunu tespit etti. Journal of Geophysical Research: Biogeosciences dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, yer altı mikroplarının farklı görevleri paylaşarak kararlı topluluklar kurduğunu ortaya koydu.

Northwestern Üniversitesi’nden jeobiyolog Magdalena Osburn liderliğindeki araştırma ekibi, Güney Dakota'da bulunan ve eskiden Homestake Madeni olarak bilinen Sanford Yer Altı Araştırma Tesisi'nde uzun vadeli bir çalışma yürüttü. 2015 ile 2019 yılları arasında gerçekleştirilen araştırmada, yüzeyin 250 metresi ile 1500 metresi arasındaki derinliklerden örnekler toplandı.

Bilim insanları, çevreleyen kayaçları delerek doğal çatlaklardan sızan sıvıları ve çözünmüş gazları inceledi. Yapılan analizlerde, incelenen suların bir kısmının 10 bin yıldır yer altında hapsolmuş olduğu belirlendi.

Araştırma başlamadan önce uzmanlar; karanlık, izolasyon ve sınırlı enerji gibi benzer ekstrem koşullar nedeniyle maden genelinde ortak bir mikroorganizma grubu (çekirdek mikrobiyom) bulmayı bekliyordu. Ancak sonuçlar, birbirine yakın konumlar arasında bile homojen bir yapı olmadığını, her bölgenin kendi jeolojik ve kimyasal koşullarına göre şekillenmiş tamamen farklı türlere ev sahipliği yaptığını gösterdi.

Araştırma lideri Magdalena Osburn, elde edilen bulguları şu sözlerle aktardı:

"Derinliğe bağlı olarak bazı küçük değişiklikler görebileceğimizi düşünmüştük ancak mikrobiyal toplulukların genel olarak benzer olacağını varsaymıştık. Karşılaştığımız şey kesinlikle bu değildi. Pratikte bu madenin hiçbir yerinde çekirdek bir mikrobiyom olmadığını gördük."

Çalışmada, farklı konumlardaki türler değişiklik gösterse de ekosistemlerin genel işleyiş yapısının ve üstlenilen görevlerin benzer kaldığı tespit edildi. Araştırmacılar, her sahada iki temel mikroorganizma grubu belirledi:

- Sınırlı kaynaklarla hayatta kalan, karbonu geri dönüştüren ve düşük metabolizmayla temel biyolojik süreçleri yavaş bir tempoda sürdüren grup.

- Deprem gibi doğa olaylarıyla tetiklenen kimyasal değişimler sonucu açığa çıkan kükürt, azot ve demir bileşiklerini tüketmek üzere hazırda bekleyen ve besin dalgalanmalarına hızla tepki veren grup.

Bilim literatüründe "işlevsel loncalar" olarak adlandırılan bu yapıda, farklı mikroorganizma türleri bulundukları bölgelerde aynı ekolojik görevleri yerine getiriyor. Dr. Osburn, bu durumu "Her kasabanın bir tesisatçıya ihtiyacı vardır fikri gibi; her saha farklı mikrop türleriyle dolu ancak hepsinin bir tesisatçısı var" sözleriyle örneklendirdi.