Altı canın bedeli 2 yıl 11 ay 25 gün

Özgür Yıldız, Antakya Yeşilevler Caddesi’ndeki evi kiralarken, ev sahibi Selim Arslan’a “Burası deprem bölgesi. Eviniz sağlam mı?” diye sordu.

“Sağlam olmasa ben oturur muyum” diye karşılık verdi Arslan.

Bu söz üzerine Yıldız Ailesi, 2021 yılında birinci kattaki daireye girdiler. Yerleştikten sonra binanın 1997’deki depremde hasar aldığını öğrendiler.

Arslan, bu sefer “Hasar aldı. Ancak şu an çevredeki binalardan daha sağlam” dedi.

6 Şubatta Arslan’ın oturduğu daire, birinci katın üzerine çöktü.

Yıldız’ın iki oğlu hayatını kaybetti, eşi ise sakat kaldı. Yan dairede oturan dört kişilik aile can verdi.

Arslan, geçen ay biten yargılamada, taksirle ölüme ve yaralanmaya neden olmaktan 2 yıl 11 ay 25 gün hapis cezasına çarptırıldı.

İki katta üç aile

Yeşilevler Caddesi’ndeki bu apartman zemin üzerine iki kattan oluşuyordu. Zeminde dükkan, birinci ve ikinci katta evler vardı.

Birinci kattaki ilk evde, o tarihte ekmek fabrikası işleten Özgür Yıldız’ın ailesi oturuyordu.

Yıldız’ın eşi Vahide öğretmendi.

Oğulları Atlas 14, Emir 11 yaşındaydı.

Yandaki dairede ise işçi Kenan Oktar ve eşi Belgin oturuyordu. Oğulları Enver 4, Mahmut ise 2 yaşındaydı.

İkinci kattaki tek dairede ev sahibi Selim Arslan, eşi ve çocukları ikamet ediyordu.

6 Şubat’ta Arslanlar yara almadan kurtulurken Oktarların hepsi ve Yıldızlardan iki çocuk enkaz altında can verdi.

Kaçakmış

Depremden sonra binanın yapı ruhsatının olmadığı tespit edildi. Olmadığı gibi, bina hakkında belediyeye yazılı başvuruda dahi bulunulmamıştı. Bina kaçaktı.

Tapu kayıtlarında arsaydı.

Herhangi bir yapı kayıt belgesi yoktu.

Projesi bile yok

Karadeniz Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümünce hazırlanan bilirkişi raporuna göre bina yapım yılı 1993’tü.

Projesiz olarak inşa edilmişti.

Proje müellifi ve teknik uygulama sorumlusu yoktu.

Mimari, statik, elektrik ve tesisat projesi ile statik hesap raporu ve zemin etüt raporu hakeza!

Raporda, “Binanın mevcut taşıyıcı sistem elemanlarında donatı

detaylandırmaları yönünden yetersiz olduğu, projesiz ve mühendislik hizmeti almadan inşa edilmesinin yıkılmasında büyük etken olduğu” saptandı.

‘Belediye bağış aldı, yer gösterdi’

Binanın sahibi Selim Arslan ve kardeşi Remzi ile müteahhitleri Süleyman Köse’ye Hatay 4. Ağır Ceza Mahkemesi’nde dava açıldı.

Selim Arslan, ifadesinde, 32 yıl Suudi Arabistan’da yaşadığını, Türkiye’ye arada bir gelip gittiğini anlattı. 1993’te bina yaptırmak için Küçükdalyan Belde Belediyesi’ne başvurduğunu kaydeden Arslan, şöyle dedi:

“Başkan Vahip Sahil ile görüştüm. Bağış istediler. Makbuz alıp almadığımı hatırlamıyorum. Bağışı ödedikten sonra binanın yerini gösterdiler, buraya yapabileceğimi söylediler. Zemin artı iki kat izin almıştım. Belediye temel için kepçe göndermişti. Temel bu şekilde kazıldı. Almış olduğum izne ilişkin yazılı belge olup olmadığını bilmiyorum, elimde yoktur.”

Arslan, projeyi Kazım Köse’ye çizdirdiğini söyledi. Müteahhitlik işini Köse’nin amcasının oğlu Süleyman Köse’ye verdiğini kaydetti.

Suudi Arabistan’a döndüğü için inşaatı kardeşi Remzi’nin takip ettiğini anlattı. “En iyi malzemelerle yapılmasını istedim. Malzemenin kalitesiz olduğunu düşünmüyorum” dedi Arslan.

Arslan, 1995’te bina bittikten sonra belediyeye gittiğini, tapuyu verince emlak vergisi aldıklarını ileri sürdü. “Başka bir belgeye ihtiyaç olup olmadığını düşünmedim” dedi.

“Ben binanın kaçak olduğunu bilmiyordum. Ruhsatlı olduğunu tahmin ediyordum. Depremden sonra binanın ruhsatının olmadığını öğrendim” dedi.

Herkes yalanladı

Remzi Arslan ise ağabeyi yurt dışında olduğu için inşaatı takip ettiğini söyledi. Köse ile aralarında ‘kaba inşaat işçilik sözleşmesi’ yaptıklarını kaydetti. Köse’nin ekibiyle çalıştığını ve her şeyden sorumlu olduğunu belirtti. “Ben binanın yapımını denetlemedim, arada bir uğrayıp bir şeye ihtiyaç olup olmadığını soruyordum” dedi.

Süleyman Köse, müteahhitlik iddiasını reddetti.

“Ben kalıp işi yaparım, onu da en fazla 1-2 kat yaparım, 3 katlı yaptığımı hatırlamıyorum. Kalıpçılık dışında iş bilmem. Bu binanın yapımını hiç hatırlamıyorum” dedi.

Tanık olarak dinlenen mimar Kazım Köse, “Binanın müteahhitliğini ben yapmadım” diye konuştu.

O dönemin Küçükdalyan Belde Belediye Başkanı Vahap Sahil da Arslan’ı yalanladı.

“Selim'e bina yapması için yer göstermedim. Ruhsatı olmadan bina yapılması için yer gösterme yapılmaz” dedi.

İyi hal indirimi

Hatay 4. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen dava 19 Aralık’ta bitti.

Selim Arslan, suçlu bulundu.

Gerekçeli kararda, bu binanın ruhsatsız olduğu; projelendirme, yapım ve iş bitimi aşamalarında Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik esaslarına yeterince uyulmadığı; zemin, statik ve statik hesap raporu olmadığı için donatı detaylandırması yetersizliğinden yapının çöktüğü belirtildi. Arslan’a taksirle ölüme ve yaralanmaya yol açmaktan 3 yıl 7 ay hapis verildi. Bu ceza ‘sanığın fiilden sonraki davranışları ve cezanın sanığın geleceği üzerindeki olası etkileri’ göz önünde bulundurularak, 2 yıl 11 ay 25 güne indirildi.

Aynı araziye kaçak ev dikti

İddiaya göre…

Arslan, 28 Şubat 2023’te yurt dışına kaçmak üzereyken, Özgür Yıldız’ın çabalarıyla havalimanında yakalanıp tutuklanmıştı. Arslan, 19 Ocak 2024’te tahliye edildi.

Salıverildikten sonra iskan ruhsatı olmayan arazisinde tek katlı bir ev yaptı. Şikayet ve ihbarlara rağmen ev yıkılmıyor.

Halen bu evde oturuyor.

Ve bir daha cezaevine girmeyecek.

‘Beraat etse bu kadar zoruma gitmezdi’

6 Şubat günü işleri nedeniyle Adana’da bulunan Özgür Yıldız, depremden sağ kurtuldu ancak iki oğlunu enkazda bıraktı.

Eşi Vahide ise sakat kaldı ve öğretmenlikten ayrıldı.

Şu an, yaşamak denirse, Mersin’de yaşıyorlar.

Yıldız, karara isyan ediyor.

“Bir kediye tekme vursam bana beş yıl ceza verirler. Bir kedi kadar değeri yok insanın. Ben hiç değilse 10-15 yıl ceza verirler diye düşünmüştüm. Bir nebze içim soğurdu. Beraat etse bu kadar zoruma gitmezdi” diyor.