Al Jazeera: ABD İran görüşmesinden önce Türkiye, Katar ve Mısır taslak anlaşma çerçevesi sundu

T24 Dış Haberler

Al Jazeera; Katar, Türkiye ve Mısır’dan arabulucuların cuma günü yapılması beklenen İran-ABD görüşmesinde ele alınmak üzere İran ve ABD'ye taslak bir çerçeve sunduğunu yazdı.

Müzakerelerle ilgili bilgi sahibi iki kaynağın Al Jazeera’ya verdiği bilgiye göre bu çerçeve, İran’ın uranyum zenginleştirmesini önemli ölçüde sınırlama taahhüdünü içeriyor. Önerilen çerçevenin kilit maddeleri arasında ayrıca balistik füze kullanımına ve İran’ın bölgedeki müttefiklerinin silahlandırılmasına yönelik kısıtlamalar da bulunuyor.

Ayrı bir İranlı kaynak da Al Jazeera’ye, ABD Başkanı Donald Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi’nin katılmasının beklendiği görüşmelerin daha önce planlandığı gibi Türkiye’de değil, Umman’da yapılacağını söyledi.

Önerilen anlaşma çerçevesine göre İran, üç yıl boyunca uranyum zenginleştirmeyi sıfıra indirmeyi taahhüt edecek. Bunun ardından ise uranyum zenginleştirmeyi yüzde 1,5’in altında tutmayı kabul edecek.

Mevcut yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoku, yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş yaklaşık 440 kg (970 pound) dahil üçüncü bir ülkeye transfer edilecek.

Arabulucuların önerdiği çerçeve, İran’ın nükleer programının ötesine geçiyor ve İran’ın bölgedeki devlet dışı müttefiklerine silah ve teknoloji transfer etmemesini de öngörüyor. Bu çerçeve kapsamında Tahran ayrıca balistik füzeleri ilk kullanan taraf olmama taahhüdünde bulunacak. Bu, ABD’nin İran’ın balistik füzelerinin sayısını ve menzilini sınırlaması yönündeki talebinin gerisinde kalıyor.

Kaynaklardan birine göre üç arabulucu ayrıca Tahran ile Washington arasında bir “saldırmazlık anlaşması” da öneriyor.

Arabulucuların çerçevesi, Witkoff’un salı günü İsrail ziyareti sırasında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve istihbarat şefleriyle görüşmesinden hemen önce ABD ve İran’a sunuldu.

ABD, İran’ın benzeri görülmemiş düzeyde dış ve iç baskılarla karşı karşıya olduğu bir dönemde müzakerelere önemli bir kozla giriyor.

Bir ABD uçak gemisi, savaş uçakları ve donanma muhripleri şu anda Umman Denizi’nde konuşlu ve bu durum Tahran’a karşı inandırıcı bir askerî tehdit oluşturuyor.