Akşam ezanından sonra sakın unutmayın: Bu gece tutulan tüm dilekler kabul oluyor

5 Nisan'ı 6 Nisan'a bağlayan gece kutlanacak olan Hıdırellez, Türkiye'nin dört bir yanında coşkuyla karşılanıyor.

Edirne Belediyesi'nin bu yıl da düzenlediği Kakava Hıdırellez Şenlikleri, 5-6 Mayıs tarihlerinde Sarayiçi'nde gerçekleşiyor. UNESCO'nun Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'nde yer alan Kakava, yaklaşık 1400 yıllık geçmişiyle Edirne'nin en köklü geleneklerinden biri sayılıyor.

Program 5 Mayıs sabahından itibaren ritim gruplarıyla başladı. Gün içinde Türkiye'nin farklı şehirlerinden ve yurt dışından gelen halk oyunları ekipleri sahne alacak. Saat 16.00'da geleneksel Kakava ateşi yakılacak; ateşin etrafında toplanan katılımcılar dilek tutacak, arınma ritüelleri gerçekleştirecek.

6 Mayıs sabahında ise ritüeller Tunca Nehri kıyısında sürecek. Temsili dilek çiçeği, tarihi köprü üzerinden Tunca'ya bırakılacak.

Edirne Belediye Başkanı Filiz Gencan, şenliğe ilişkin şunları söyledi:

"Edirne'miz, farklı kültürlerin, renklerin ve ritimlerin bir araya geldiği çok özel bir şehir. Tüm vatandaşlarımızı ve dünyanın dört bir yanından gelecek misafirlerimizi Edirne'mize davet ediyorum."

İstanbul'da ise Bakırköy ilçesindeki Çırpıcı Parkı bu yıl Hıdırellez etkinliklerine ev sahipliği yapıyor.

Antalya'da Hıdırellez'in en görünür habercisi gül satışlarındaki artış oldu. Hıdırellez için hazırlanan dilekler gül dalına asılıyor ya da dibine gömülüyor. Bu nedenle kutlamaların yaklaşmasıyla birlikte çiçekçilerdeki gül talebi belirgin biçimde yükseldi. (DHA)

Hıdırellez, 5 Mayıs akşamı başlayan ve 6 Mayıs'ı ikindi ezanına kadar süren halk bayramıdır. Hz. Hızır ile Hz. İlyas'ın yeryüzünde buluştuğu gün olarak kutlanır.

Halk takviminde yılın ikiye bölündüğü bu gün; 6 Mayıs'tan 7 Kasım'a uzanan dönem "Hızır Günleri" yani yaz, 8 Kasım'dan 5 Mayıs'a kadar olan dönem ise "Kasım Günleri" yani kış olarak adlandırılır.

Bayramın adı, Hızır ve İlyas isimlerinin halk ağzındaki birleşiminden geliyor. Köklerini İslam öncesi Orta Asya, Ortadoğu ve Anadolu bahar kutlamalarından alan bayram; zamanla Hz. Hızır inancı etrafında dini bir muhteva kazanmıştır.

Hıdırellez şenlikleri yapılırken özellikle dilek tutan genç kızlar tarafından söylenen aşk ve hasret dolu maniler anonim halk edebiyatının önemli bir bölümünü oluşturur. Divan edebiyatında da Hıdırellez çeşitli özellikleriyle birçok beyitte yer almıştır. Hıdırellez'in UNESCO'nun "İnsanlığın Somut Olmayan Kültür Mirası Listesi"ne alınması amacıyla 2010 yılında çalışmalar başlatılmıştır.

Hıdırellez Şenlikleri Kakava ritüeliyle son buldu

Halk inancına göre Hz. Hızır; abıhayatı içerek ölümsüzlüğe kavuşmuş, baharda insanlar arasında dolaşarak bolluk ve sağlık dağıtan, darda kalanlara yetişen bir ermişdir. Hızır'ın karada yardıma muhtaç olanlara yardım ettiğine, İlyas'ın ise denizde bu görevi üstlendiğine inanılmaktadır.

kisinin buluştuğu bu günün, bereketin ve yeniden doğuşun simgesi olduğuna inanılır.

Hıdırelelz bayramının kökeni bir çok fakrlı kültüre dayanıyor. Hızır Orta Asya'da, bereketi getiren "Boz Atlı Yol İyesi"dir. Kökeni Gök Tanrı inanışında yazın, baharın, iyiliğin ve güzelliğin gelişinin sembolüdür.

Sümerlerdeki Tammuz ve İştar mitleri, bugünkü Hızır-İlyas buluşmasının en eski örneği sayılıyor.

Bayram, bugün yalnızca Müslüman topluluklarda değil; Ortodoks Hristiyanların "Aya Yorgi", Katoliklerin "Aziz George" olarak kutladığı günle de örtüşüyor.

Balkanlar'da ise Kuzey Makedonya'dan Kosova'ya, Bulgaristan'dan Yunanistan'a "Ederlezi" adıyla, özellikle Roman toplulukları arasında yılın en büyük bayramı olarak yaşatılıyor.

Hıdırellez'in en yaygın ritüeli gül ağacına dilek bırakmaktır. Akşam ezanının ardından ev, araba, bebek gibi isteklerin küçük maketleri yapılır ya da beyaz kağıda çizilerek gül dalına asılır. Çocuk sahibi olmak isteyenler beşik yapıp içine bebek figürü koyar. Sabah erkenden alınan dileklerin gerçekleşeceğine inanılır. Üzerine çeşitli dilekler ve niyetler yazılan kağıtlar, açık olarak ve yavaşça bir akarsuya da bırakılabilir. Bazen de sahilde kumların üzerine dileklerin resmi çizilir. Ağaçlara dilekler ile bez parçaları bağlanır.

Kötülüklerden arınmak ve hastalıklardan korunmak isteyenler yakılan ateşin üzerinden atlar. Bereket için dolaplar, un çuvalları, cüzdanlar ve yiyecek kapları geceyi açık geçirir; para dolu keseler gül dalına asılır. Bu parayı sabah cüzdana koyan kişi onu yıl boyunca harcamaz. Hıdırellez parasının, sahibini o yıl darlıktan koruduğuna inanılır.

Kısmet açmak isteyen genç kadınlar yüzük ve küpelerini su dolu bir çömleğe bırakır. Çömlek geceyi gül ağacının dibinde geçirir; ertesi gün bir araya toplanan kadınlar mani söyleyerek sırayla eşyalarını çeker. Bu geleneğin adı bölgeden bölgeye değişir. İstanbul ve çevresinde "baht açma", Denizli'de "bahtiyar", Edirne'de "niyet çıkarma", Erzurum'da ise "mani çekme" denir.

Anadolu'nun bazı yerlerinde Hıdırellez günü yapılan duaların ve isteklerin kabul olması için sadaka verme, oruç tutma ve kurban kesme adeti vardır. Kurban ve adaklar "Hızır hakkı" için olmalıdır çünkü tüm bu hazırlıklar Hızır'a rastlamaya yöneliktir.

Bereket ve şans için tepsi içine çeşitli tahıllar, ekmek ve su bırakılır. Gün doğmadan çiçek ve otların üstündeki çiğler toplanarak sütün içine koyulup süt mayalanır. Sağlık ritüelleri için de sabah bitkiler üzerindeki çiğ toplanır ve banyo suyuna katılır.

Hastalar yeşil alanlara götürülür, çimenler üzerinde yuvarlanır. Hastaların elbiseleri gül dalına asılır. Hıdırellez sabahı su kenarına gidilir, el ve yüz yıkanır. Hastalıklardan kurtulmak için ağaca salıncak kurulup sallanılır.