Akran zorbalığı saç çekmeyi çoktan aştı… Kamu harekete geçti

TBMM Dilekçe Komisyonu bünyesinde okullarda akran zorbalığının araştırılması için kurulan alt komisyonun hazırladığı taslak rapor önceki gün kabul edildi. Komisyonun dinlediği Bakanlık uzmanları, yapılan çalışmaları ve tespitleri şöyle anlattı:

MEVZUATLAR ARTIK YETMİYOR

Aslıhan İlhan (Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Politikaları Daire Başkanı):

2025 yılında bir şiddet algısı araştırması yaptık. Çocukların hangi davranışları şiddet olarak değerlendirdiklerine dair. Çocuklar artık dijital dünyada yaşadıklarını ve oradaki hareketleri şiddet olarak algılıyorlar. Biz sadece çocukların fiziksel olarak gösterdikleri davranışları değil, dijital dünyadaki hareketlerini de takip edebilmeliyiz. Bu doğrultuda önlemler geliştirebilmeliyiz. Çocuk Koruma Kanunumuz, kendi Milli Eğitim Temel Kanunumuz, çok kapsamlı mevzuatlarımız olduğunu düşünüyorduk ama şu an fark ediyoruz ki bu mevzuatlar artık bize yetmiyor. Bunlarla ilgili kurum, kuruluşların koordinasyon içinde, işbirliği içinde ve yeni riskleri nasıl ele alabileceklerine dair kapsamlı çalışmalar yapılması gerektiğini MEB olarak öneriyoruz. Mesela, zorbalıkla ilgili konuyu biz sadece okul içindeki davranışlar özelinde, çocuğun saçını çekme, dışlama gibi, düşünürken artık dijital risklerden bahsediyoruz. O sebeple bu ilişkilerin, bağların kurulabilmesi için bütüncüllüğün önemli olacağını düşünüyorum.

YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ DENETİM

Emre Ertekin (Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çocuk Hakları Daire Başkanı):

Dijital alandaki risklere yönelik yatırımlarımızın artması gerekiyor. Planlamamız bu doğrultuda. Buraya doğru evriltiyoruz koruyucu önleyici hizmetlerimizi. Çocukların aktif katılımıyla bunu yapmayı planlıyoruz. Dijital platformların çocuk profillerinde sunulan içeriklerinin denetlenmesine yönelik bir yapay zekâ destekli içerik denetim sistemi önermiştiniz. Özellikle AB’deki uygulama örneklerini görmek için bir TAIEX projesi önerimiz olacak, hazırlama aşamasındayız. Öncelikle iyi uygulamaları bir göreceğiz. Uygulamaları gördükten sonra, bu yapay zekâ destekli içerik denetim sistemi geliştirmek konusunda çalışmamız ortaya çıkacak. Özellikle kreşler ve erken yaşta eğitim yatırımlarını artırıyoruz.

AKRAN NEZAKETİ SAHA ÇALIŞMASI

Dr. Şahin Bayzan (Bilgi Teknolojileri

ve İletişim Kurumu İnternet Daire Başkanı Bilişim Uzmanı):

Sosyal medya platformları, özellikle algoritmik yönlendirmelerle çocuklarımızın önüne istenmeyen birçok içerik getiriyor. Çok şükür 22 Nisan’da sosyal medyayla alakalı, dijital oyunlarla alakalı yapılan düzenleme Genel Kurul’da kabul edildi. Bu çalışmadan sonra daha güzel şeyler olacağını düşünüyorum. Tabii, burada bizim çalışmalarına başladığımız akran nezaketine yönelik bir saha çalışması olacak. Önce ölçeğini geliştirmemiz gerekiyor. Bununla ilgili etik kurul kararı alındı, Milli Eğitim Bakanlığı’na başvuru süreci var. Çünkü ilkokul ve ortaöğretim kurumlarında bu çalışmalar yapılacak. Ölçek geliştirme aşaması bittikten sonra biz o ölçeği kullanarak Türkiye’nin 81 ilinde ilkokul ve ortaokul ve lise öğrencilerinden veri toplamaya başlayacağız, raporunu oluşturacağız.