AKP li vekil Akın Gürlek e 2005 i hatırlattı

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin getirdiği "siyasi teknisyen" bakanlar modeli, Meclis kulislerinde bekleyen 25 eski bakanın mevcudiyetiyle iktidar içindeki sistem krizini gözler önüne seriyor. Öte yandan, geçmişte yargı bağımsızlığı gerekçesiyle Adalet Bakanı'nın savcılara emir verme yetkisini kaldıran AKP'nin, doğrudan bir başsavcıyı bakanlık koltuğuna oturtması kendi içindeki hukuki çelişkileri su yüzüne çıkardı. İktidarın 50+1 kaygısı ise Meclis raporlarındaki reform adımlarını tıkamaya devam ediyor.

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile birlikte bakanların yönetimdeki etkisi ve gücü sınırlandırıldı. Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum'un "siyasi teknisyen" olarak tanımladığı yeni kabine üyeleri, "tek kişilik hükümet" sisteminin bir sonucu olarak genellikle siyaset dışından atanıyor. Kabinenin hukuki bir zemine sahip olmadığı bu yapıda, siyasi gücü bulunan isimler dahi sistemin sınırları dışına çıkamıyor.

Pencere gazetesinin 'Perde Arkası' köşesinde yayımlanan kulis bilgilerine göre Adalet Bakanı Akın Gürlek'in atanmasının ardından başlayan tartışmalar, AKP Meclis kulisindeki 25 eski bakanın durumu üzerinden yeni bir boyut kazandı. Süleyman Soylu'dan Hulusi Akar'a, Mevlüt Çavuşoğlu'ndan Fuat Oktay'a uzanan isimlerin mevcudiyeti, bakanların ve eski siyasilerin konumunu yeniden tartışmaya açtı. AKP'li bir siyasetçi mevcut tabloyu şu sözlerle ifade etti:

"Çok geç olmadan onlar da yeni sistemi kavrayacak, sonucunu görecektir. İlk çarpacakları duvar da AK Parti olacaktır"

Diğer partilerdeki isimler de eklendiğinde, Meclis'te daha önce bakanlık yapmış toplam 32 milletvekili görev yapıyor.

Meclis Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, 6.5 aylık çalışmanın ardından ortak bir rapor hazırladı. Meclis'te grubu bulunan beş siyasi partinin uzlaştığı rapor, içerdiği eksiklikler nedeniyle tartışma konusu oldu. Raporu Avrupa Birliği ilerleme raporlarının gerisinde bulduğunu belirten AKP'li bir komisyon üyesi milletvekili, bu durumun temel nedeni olarak Türkiye'yi zorlayan 50+1 sistemini gösterdi.

AKP başta olmak üzere tüm siyasi partilerin bu sistemin yarattığı kaygıyla hareket ettiğini belirten komisyon üyesi, şu değerlendirmeyi yaptı:

"50+1 sisteminde çok ileri, cesur adımlar atmak zorlaşıyor. AK Parti milliyetçi muhafazakar bir parti olarak kendini tanımlıyor. Seçmenimiz de böyle. Bu nedenle adım atmak kolay değil. Açıkçası bir başka sorunumuz daha var. O da bu sürece demokrasi hak ve özgürlükler temelinde değil, daha çok örgütün feshi, tasfiyesi üzerinden bakılıyor. Yine de çıkan rapor siyasete cesaret veren bir işlev görebilir"

Meclis komisyonunun kabul edilen raporunda, infaz mevzuatının Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Anayasa Mahkemesi (AYM) içtihatları doğrultusunda gözden geçirilmesi önerildi. İnfaz sisteminin daha adil, eşitlikçi ve bütüncül bir yaklaşımla ele alınması tavsiyesi, sürece ek olarak MHP'nin de uzun süredir gündemde tuttuğu taleplerle örtüşüyor. MHP Genel Başkanı Feti Yıldız, komisyonun son oturumunda mevcut yapıyı yamalı bohçaya benzeterek, "İnfaz sisteminin düzeltilmesi, burada eşitliğin sağlanması gerekir" ifadelerini kullandı.

MHP cephesi, Adalet Bakanlığına Akın Gürlek'in atanmasıyla kapsamlı bir infaz değişikliği ihtimalinin arttığını değerlendiriyor. Gürlek'in adliye kökenli olmasını bir avantaj olarak gören MHP'li bir siyasetçi şunları kaydetti:

"Yeni bakan adliyeden gelen, infaz sorunlarını da iyi bilen bir hukukçu. Önceki bakana göre de daha kararlı ve iddialı. Bürokratlarını bu konuda çalıştırabilir. Bütünsel olmasa bile temel sorunlarla ilgili yargı paketleri içinde parça parça düzenleme de yapılabilir".

Akın Gürlek'in Adalet Bakanlığına atanması muhalefetin tepkisini çekerken, iktidar partisi içinde de farklı görüşlerin ortaya çıkmasına yol açtı. Atama kararı kimi kesimlerce verilen bir sözün tutulması olarak okunurken, bazı kesimler bunu Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın operasyon kabiliyetini artırma hamlesi olarak yorumluyor.

CHP'den Akın Gürlek'in atamalarına ilk tepki! "İBB operasyonunu yürüten isimler"

Karara mesafeli yaklaşan hukukçu bir AKP milletvekili, 2005 yılına kadar Adalet Bakanı'nın kamu davası açılması için cumhuriyet savcılarına emir verme yetkisi bulunduğunu ve bu uygulamanın AKP iktidarında, Cemil Çiçek'in bakanlığı sırasında kaldırıldığını hatırlattı. Aynı milletvekili durumu şu sözlerle eleştirdi:

"Bu yetkiyi bakandan alan iktidar biziz, şimdi ise Adalet Bakanının emir talimat veremeyeceğini söylediğimiz savcıdan bakan yaptık. Bakanın emir vermesine gerek kalmayabilir!"

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminin getirdiği ittifak modeli, siyasi parti sayılarında düzenli bir artışa neden oldu. Yüzde 7 olan seçim barajının ittifak çatısı altında aşılabilmesi, bir puanlık oy oranını dahi sistem içinde kritik hale getirdi. Bu aritmetik, yeni kurulan siyasi oluşumların "pazarlık partisi" olarak nitelendirilmesine zemin hazırlıyor.