AKP kurmaylarından sosyal güvenlik değerlendirmesi: Sistemi belki de baştan aşağı gözden geçirmemiz gerekecek

AKP'de sosyal güvenlik sisteminin yeniden ele alınmasına yönelik çalışma başlıkları gündeme geldi. Hazirandan itibaren pilot olarak devreye alınması planlanan "Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi"nin, en düşük emekli aylığı alanları da kapsayacağı belirtildi.

EYT düzenlemesi, ödenemeyen primler, çalışan-emekli sayısı arasındaki orantısızlık ve kayıt dışı istihdam gibi nedenlerle sosyal güvenlik sisteminin zorlandığı ifade edilirken, AKP kurmayları, bir süredir gündeme gelen konu hakkında şu değerlendirmeyi yaptı: "Sosyal güvenlik sistemini belki de baştan aşağı gözden geçirmemiz gerekecek. Aynı primi ödemesine rağmen farklı maaş alanlar var. EYT ile birlikte aktüeryal dengenin iyice bozulduğu açık. Sosyal güvenlik sisteminin sağlıklı işlemesi için ortalama 4 çalışana 1 emekli düşmesi gerekiyor. Ama Türkiye'de şu anda, bir emekliye karşılık 1,6 çalışan var. Bu hâliyle sistemin döndürülmesi çok zor."

Türkiye Gazetesi'nin göre, yeni sosyal yardım modelinin ilk etapta "vatandaşlık maaşı" olarak bilinen "Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi"yle hayata geçirilmesi, haziranda pilot uygulanması ve 2027'den itibaren tüm Türkiye'ye yayılması öngörülüyor. Bu çerçevede, gelir seviyesi belirlenerek bunun altında geliri olanlara gelir desteği verilmesi ve farklı sosyal yardımlarla ailelerin desteklenmesi planlanıyor. Modelle birlikte, her ocak ve temmuz ayında en düşük emekli aylıklarını artırmak için kanuni düzenleme yapılması uygulamasından vazgeçilmesi öngörülüyor.

Ekonomi yönetiminin, aylık bağlama sistemi dâhil sosyal güvenlik sisteminin aktüeryal dengesini güçlendirmeye yönelik çalışma yapacağı, 2026 Yıllık Programı'nda prim tabanını genişletmek için düşük gelirli esnaf, sanatkâr, çiftçiler ve mevsimlik çalışanlara özel sosyal sigorta programları oluşturulmasının yer aldığı aktarıldı.

Öte yandan en düşük emekli aylığını 20 bin liraya yükselten düzenleme teklifinin 15 Ocak Perşembe günü TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşülmesi bekleniyor. 16 bin 881 lira olan en düşük emekli aylığını 4 milyon 11 bin kişi alırken, 20 bin liraya yükselmesi halinde bu sayı 4 milyon 917 bine çıkacak, 2026 bütçesine maliyetin 110,2 milyar lira olacağı öngörülüyor.