Akılalmaz olay: Boynunu kütlettirdi, hayatını kaybetti! Bu işlem hukuken de suç... “Saatler hatta günler sonra bile yaşanabilir

Haberlerimizi Google’da Takip Edin

Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin

İstanbul Beyoğlu’nda sırt ve boyun ağrılarından kurtulmak amacıyla hacamat ve kütletme tedavisi yaptırmaya giden 42 yaşındaki TIR şoförü Berat Topay, uygulanan boyun kütletme işleminin ardından aniden fenalaştı. Masörlük belgesi bulunduğunu iddia eden yetkisiz bir kişinin yaptığı sert manipülasyon sonucunda beynine 5 pıhtı atan Topay, kaldırıldığı hastanede yapılan tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadı.

Topay’ın vefatının ardından olayla ilgili soruşturma başlatıldı. İşlemleri uygulayan sözde fizyoterapist göz altına alındı. Adliyeye sevk edilen şüpheli, taksirle ölüme neden olma suçundan tutuklandı. Topay'ın ailesinin ise şüpheliden şikayetçi olmadığı öğrenildi.

"KURS BELGEM VAR" DEDİ

Sabah'ta yer alan habere göre; gözaltına alınan şüpheli Şenol Karataş'ın emniyetteki ifadesi ortaya çıktı:

"Yaklaşık 5-6 yıldır hacamat ve masaj yaptım, masörlük kurs belgesi bulunduğunu öne sürerek bir kastım olmadı. Geçimimi işçilik yaparak sağlarım... 5-6 yıldır maddi kazanç elde etmek amacıyla kupa tedavisi, hacamat ve masaj işleri yapmaktayım. Bu alandaki yetkinliğimi gösteren masörlük kursu belgemi de siz görevli memurlara incelemeniz için sundum. Olayın diğer tarafları olan Sinan ve Berat'ı yaklaşık 4-5 yıldır tanırım; kendilerine son 6 aydır bu şekilde masaj yapmaktayım."

Yaşanan bu acı olay, tıbbi eğitimi olmayan kişilerce gerçekleştirilen müdahalelerin ve boyun kütletme uygulamalarının ölümcül risklerini bir kez daha gözler önüne serdi. Kontrolsüz uygulamaların yarattığı hayati riskler hakkında Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Melih Üçer kritik değerlendirmelerde bulundu.

BOYUN MANİPÜLASYONU BİR RAHATLAMA YÖNTEMİ DEĞİL, TIBBİ BİR İŞLEMDİR

Doç. Dr. Melih Üçer, “Önce şunu netleştirelim: Boyun manipülasyonu bir 'rahatlama yöntemi' değil, dar bir endikasyonu olan tıbbi bir işlemdir” dedi ve ekledi:

“Eğitimli ellerde bile, yüksek hızlı boyun manipülasyonunun küçük ama gerçek bir ciddi komplikasyon riski vardır. Bu yüzden hekimler bu işlemi boyun ağrısında ilk tercih olarak kullanmaz; boyun ağrılarının büyük çoğunluğu egzersiz, duruş düzenlemesi, kısa süreli ilaç ve fizik tedaviyle geçer.”

Doç. Dr. Üçer, eğitimsiz kişilerin elinde ise riskin katlanarak arttığını, çünkü asıl güvenliğin uygulanan hareketin kendisinden çok, öncesinde yapılan değerlendirmeden geldiğini ifade etti, “Bu hastanın boynunda ileri disk fıtığı, kanal darlığı, kemik erimesi, romatizmal hastalık, tümör ya da damar sorunu var mı? Bunları bilmeden yapılan bir hamle, sağlam bir boyuna zarar vermeyecek kuvvetin hasarlı bir boyunda kırılmaya, felce, hatta ölüme yol açması demektir” dedi.

ÇIT SESİNİN NEDENİ EKLEM SIVISINDAKİ GAZ KABARCIĞININ PATLAMASIDIR

Boyun, bel ya da sırt kütletmelerinde duyulan ‘çıt’ sesinin bir omurun ‘yerine oturması’ sanıldığını anlatan Melih Üçer bunun tamamen yanlış olduğunu söyledi.

“Oysa bu ses eklem sıvısındaki gaz kabarcığının patlamasıdır, kavitasyon deriz. Ne bir omur yerine oturur ne bir sinir 'kurtulur'. Ses, işlemin doğru yapıldığının kanıtı değildir; sadece o anlık bir refleks gevşemesi hissedilir. Hastalık yerinde durmaktadır” diyen Üçer hacamat ve kupa uygulamaları için ise şunları söyledi:

“Hacamat ve kupa uygulamaları ise ayrı bir başlıktır: Sterilizasyon eksikliği enfeksiyon, kan sulandırıcı kullanan hastalarda ise kanama riski taşır. Ayrıca en büyük zararlarından biri gecikmedir; ciddi bir hastalığı olan kişi haftalarca bu yollarla oyalanıp geç tanı alabilir."

DAMAR YIRTILMASI VE PIHTIYA NASIL YOL AÇIYOR?

Peki ehliyetsiz kişilerce yapılan ani kütletme/manipülasyon hamleleri damar yırtılmasına ve beyinde pıhtı atmasına nasıl yol açar?

Doç. Dr. Melih Üçer, Beynin arka bölümünü ve beyin sapını besleyen vertebral arterler, boyun omurlarının yan taraflarındaki kemik kanallardan yukarı çıkar. Bu damarın en kritik yeri, birinci boyun omurunun üzerinde keskin bir dönüş yaptığı bölümdür. Damar orada kemiğe adeta sabitlenmiştir; boyun aniden çevrildiğinde ya da geriye zorlandığında bu segment gerilir ve bükülür” dedi ve şu bilgileri verdi:

“Ani zorlamada damarın en iç tabakası (intima) yırtılır. Kan, damarın duvar katmanları arasına girer; buna diseksiyon diyoruz. Yırtık yüzey pıhtılaşmayı tetikler, damarın içinde pıhtı oluşur. Bu pıhtıdan kopan parçalar kanla birlikte yukarı taşınır ve beyin sapı, beyincik ve arka beyin damarlarını tıkar. Haberde geçen 'beyne birden fazla pıhtı atması' tablosu tam olarak budur: Tek bir yırtık kaynağından çıkan çoklu embolilerdir."

DAKİKALAR İÇİNDE SOLUNUM VE DOLAŞIM DURABİLİR

Melih Üçer, boyun kütletmelerinde ikinci bir mekanizmanın da doğrudan mekanik yaralanma olduğunu ifade etti. Birinci ve ikinci boyun omuru arasındaki eklemin kayabileceğini, diş çıkıntısının kırılabileceğini, mevcut bir disk fıtığının omuriliğe bası yapabileceğini anlatan Üçer, “Boynun bu en üst seviyesi, solunumu ve kalp ritmini yöneten merkezlerin hemen komşusudur; buradaki bir hasarda tablo dakikalar içinde bilinç kaybına ve solunum-dolaşım durmasına ilerleyebilir” dedi.

Üçer, kamuoyunun bilmesi gereken en tehlikeli ayrıntıyı da şöyle özetledi: “Diseksiyon her zaman anında belirti vermez. Kişi işlemden sonra 'rahatladım' deyip evine gidebilir; pıhtı saatler, hatta günler sonra atabilir. 'Bana bir şey olmadı' demek, güvende olunduğu anlamına gelmez."

BU BELİRTİLER VARSA DOKUNULMAMALI

Boyun ve bel ağrılarının çoğunun iyi huylu olduğunu, ancak bazı bulguların 'kırmızı bayrak' kabul edildiğini, bu durumlarda kimsenin boyna dokunmaması, kişinin doğrudan hekime başvurması gerektiğini belirten Doç. Dr. Üçer, o belirtileri sıraladı:

- Kollarda güç kaybı, elden eşya düşürme, düğme ilikleyememe
- Yürürken dengesizlik, bacaklarda tutulma hissi
- İdrar veya gaita kaçırma
- Geçirilmiş kanser öyküsü, açıklanamayan kilo kaybı, ateş
- Gece uykudan uyandıran, dinlenmekle geçmeyen ağrı
- Kaza veya düşme sonrası başlayan boyun ağrısı
- Romatoid artrit, ankilozan spondilit, ileri kemik erimesi ya da kan sulandırıcı kullanımı
- Yeni başlamış şiddetli ense/baş ağrısına eşlik eden baş dönmesi, çift görme, konuşma bozukluğu

GÜVENLİ MÜDAHALENİN ŞARTLARI VE HUKUKİ BOYUT

Berber koltuğunda, spor salonunda veya evde yapılan uygulamanın tıp olmadığını, bunun karşılığının hukukta da belli olduğunu ifade eden Üçer “1219 sayılı kanun kapsamında yetkisiz tıp icrasıdır ve suçtur” dedi.

Üçer, hacamat veya kütletme gibi bir işlemin ardından yaşanabilecek fenalaşma anında yapılması gerekenleri sırasıyla anlattı:

- Hemen 112 aranmalı ve 'boyun manipülasyonu sonrası fenalaşma' olduğu açıkça söylenmelidir. Bu bilgi, ekibin hastayı doğru merkeze ve doğru protokole yönlendirmesini sağlar.

- Kişiye ikinci bir işlem yapılmamalıdır. 'Düzeltmeye' çalışmak, boynu tekrar çevirmek, sarsmak, oturtmak ya da ayağa kaldırmak tabloyu ağırlaştırır.

- Baş, boyun ve gövde aynı hizada tutularak kişi hareket ettirilmeden bekletilmelidir.

- Ağızdan hiçbir şey verilmemelidir; yutma refleksi bozulmuşsa akciğere kaçar.

- Bilinç kapalı ama solunum varsa hava yolu açık tutulmalı; solunum ve nabız yoksa gecikmeden kalp masajına başlanmalıdır.

İŞLEM SONRASI GÜNLERE DİKKAT: GECİKMİŞ BELİRTİLER

Üçer "Gecikmiş belirtiler için de uyaralım: Boyun işleminden sonraki saatler ve günler içinde şiddetli ense veya baş ağrısı, baş dönmesi, çift görme, konuşmada bozulma, yutma güçlüğü, yüzde veya kolda uyuşma, dengesizlik ortaya çıkarsa beklenecek bir durum yoktur. Doğrudan acil servise başvurulmalı ve yapılan işlem hekime mutlaka söylenmelidir” dedi.

SOSYAL MEDYA VİDEOLARI GÖRÜNMEYEN TEHLİKELER BARINDIRIYOR

Sosyal medyada popüler hale gelen kütletme videolarına da değinen Doç. Dr. Üçer, “Sosyal medyada izlenen o videolar, sonuçları görünmeyen videolardır. Kimse felç kalan ya da hayatını kaybeden hastanın görüntüsünü paylaşmıyor. Ağrınız varsa yapılacak şey basittir: Önce teşhis, sonra tedavi. Bu sıralama bozulduğunda bedeli bazen bir insan hayatı oluyor” ifadelerine yer verdi.