Akdeniz in altında buldular: Tam 3 bin 300 yıldır orada Sözcü Gazetesi

Energean doğalgaz şirketinin araştırma ekibi, deniz tabanında rutin çalışma yürütürken yankı iskandiliyle çok sayıda amfora tespit etti. İsrail Eski Eserler Kurumu tarafından yapılan incelemede kalıntıların MÖ 13. yüzyılda batan bir Kenan ticaret gemisine ait olduğu sonucuna varıldı.

1,8 KİLOMETRE DERİNLİKTE NE BULDULAR?

Batığın bulunduğu noktada geminin ahşap gövdesinin büyük bölümü günümüze ulaşmadı ve bazı kalıntıların deniz tabanındaki tortuların altında olabileceği değerlendiriliyor. Buna karşılık geminin taşıdığı çok sayıda amfora korunarak günümüze kadar ulaştı. Yaklaşık 14 metre uzunluğunda ve 6 metre genişliğindeki alana yayılan kapların bir bölümü deniz tabanındaki tortuların arasından çıkıntı yapıyor.

Geminin kendisinin ise yaklaşık 12 ila 14 metre uzunluğunda olduğu tahmin ediliyor. Kargoda bulunan yaklaşık yarım metre uzunluğundaki kapların büyük bölümünün birbirine benzer biçimde üretildiği görülüyor.

GEMİDE NE TAŞINIYORDU?

Batıkta Geç Tunç Çağı’nda Doğu Akdeniz’de petrol, şarap ve farklı tarım ürünlerinin taşınmasında kullanılan Kenan amforaları bulundu. Arkeologlar kapların omuz açıları, boyun yapıları ve sivri tabanlarından hareketle amforaları MÖ 1400 ile 1200 yılları arasına tarihlendiriyor. Sivri tabanlı tasarım, amforaların geminin hareketleri sırasında devrilmeden birbirine yaslanmasına olanak sağlıyordu. Batıktan iki kap su yüzeyine çıkarıldı. Seramiklerin nerede üretildiğini belirlemek ve içlerinde taşınan ürünlerin izlerini tespit etmek amacıyla analizler yapılıyor.

3 BİN 300 YILLIK BATIK NEDEN ÖNEMLİ?

Keşiften önce Geç Tunç Çağı’nda Akdeniz ticaretinin büyük ölçüde kıyılar takip edilerek gerçekleştirildiği görüşü öne çıkıyordu. Aynı döneme ait bilinen Cape Gelidonia ve Uluburun batıkları Türkiye kıyılarına yakın sığ sularda bulunmuş ve standart dalış ekipmanlarıyla incelenebilmişti. Yeni keşfedilen batık ise kıyıdan yaklaşık 90 kilometre uzakta ve hiçbir kara parçasının doğrudan görülemediği açık denizde bulunuyor. Bu durum, yaklaşık 3 bin 300 yıl önce denizcilerin kıyı şeridinden uzaklaşarak açık denizde yolculuk yaptığını gösteren bulgular arasında yer aldı.

KARA GÖRMEDEN NASIL YÖN BULUYORLARDI?

Batığın konumu, gemideki mürettebatın yolculuk sırasında kara parçalarını doğrudan görmesinin mümkün olmadığı bir noktada bulunuyor. Denizcilerin bu mesafelerde Güneş ve yıldızların konumlarından yararlanarak yönlerini belirlemiş olabileceği değerlendiriliyor. Keşif, Geç Tunç Çağı denizcilerinin açık denizde uzun mesafeli rotalar kullanabildiğine ilişkin yeni veriler sağladı.

BATIK TESADÜFEN TESPİT EDİLDİ

Araştırmacılar bölgede antik bir gemi aramıyordu. Energean ekibinin rutin deniz tabanı araştırması sırasında kullanılan yankı iskandili, 1,8 kilometre derinlikteki kalıntıların fark edilmesini sağladı. Ardından yapılan incelemeler, deniz tabanındaki yüzlerce amforanın yaklaşık 3 bin 300 yıl önce batan bir ticaret gemisinin kargosu olduğunu ortaya çıkardı.