Akdeniz de tropikal göç alarmı; yerli türler baskı altında

AÜ Su Ürünleri Fakültesi Su Ürünleri Temel Bilimleri Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Olgaç Güven, iklim değişimi ve Süveyş Kanalı'nın genişletilmesiyle birlikte Akdeniz'e yönelik tropikal tür göçünün hızlandığını söyledi. Doç. Dr. Güven, bu durumun deniz ekosisteminde köklü değişimlere yol açtığını vurguladı.

Asya ile Avrupa arasındaki ticaretin önemli geçiş noktalarından biri olan Süveyş Kanalı'nın zaman içinde genişletilip derinleştirildiğini belirten Doç. Dr. Olgaç Güven, “Bu kanal Kızıldeniz ile Akdeniz arasında bir mavi koridor oluşturdu. Genişleme ve derinleşmeye bağlı olarak Akdeniz'in tuzluluğu artarken, iki deniz arasındaki doğal bariyer zayıfladı" diye konuştu. Bu bariyerin ortadan kalkmasıyla birlikte daha önce geçişi sınırlı olan birçok türün Akdeniz'e ulaşabildiğini ifade eden Güven, “Artık bu geçiş daha kontrolsüz ve hızlı gerçekleşiyor" ifadelerini kullandı.

İKLİM DEĞİŞİMİ SÜRECİ HIZLANDIRDI

İklim değişiminin etkisiyle özellikle Doğu Akdeniz'de su sıcaklıklarının arttığını belirten Doç. Dr. Olgaç Güven, “Kıyısal alanlarda 5 dereceye varan ani sıcaklık artışları görülüyor. Bu durum yerli türleri zor durumda bırakırken, tropikal türler için daha uygun yaşam alanları oluşturuyor" dedi.

YERLİ TÜRLER GERİ ÇEKİLİYOR

Akdeniz'de yüzlerce yılda oluşan ekosistem dengesinin bozulduğunu ifade eden Doç. Dr. Güven, “Yerli türler, alışık oldukları fiziksel ve kimyasal koşulların değişmesi nedeniyle yaşam alanlarını terk etmek zorunda kalıyor. Daha derin ya da daha serin bölgelere çekiliyorlar. Öte yandan tropikal türler besin rekabeti oluşturuyor, bazıları doğrudan yerli türleri avlıyor. Bu da biyoçeşitliliği ciddi şekilde baskılıyor" diye konuştu.

'AKDENİZ TROPİKAL OLMAZ AMA'

Akdeniz'in tamamen tropikal bir denize dönüşeceği yönündeki görüşlere temkinli yaklaşan Doç. Dr. Olgaç Güven, “Fiziksel şartlar tropikal özellikler gösterebilir ancak Akdeniz'in tamamen tropikal bir denize dönüşmesi kısa vadede mümkün değil. Ekosistemler uzun süreçlerde oluşur" ifadelerini kullandı. Buna karşı tür değişiminin çok daha hızlı yaşandığını vurgulayan Doç. Dr. Güven, “Bu durum tropikal türler için uygun alan yaratıyor. Bu da Akdeniz'de ciddi kayıplara yol açabilir" dedi.

İklim projeksiyonlarına dikkati çeken Doç. Dr. Olgaç Güven, “2050 ve özellikle 2100 senaryolarında öngörülen sıcaklık artışları gerçekleşirse Akdeniz'de çok daha dramatik değişimler göreceğiz" diye konuştu. Bu sürecin yalnızca ekolojik değil ekonomik sonuçlar da doğuracağını belirten Güven, balıkçılık başta olmak üzere deniz kaynaklarına bağlı sektörlerin etkileneceğini söyledi.

'ULUSLARARASI İŞ BİRLİĞİ ŞART'

Bu durumun yalnızca Türkiye'nin değil, tüm Akdeniz ülkelerinin ortak meselesi olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Güven, “Bu uluslararası bir sorun. Akdeniz, küresel ortalamaya göre iklim değişiminden yüzde 20 daha fazla etkileniyor ve daha kritik duruma sahip. Bu nedenle bölge ülkelerinin birlikte hareket etmesi gerekiyor" diye konuştu. Akdeniz'de yaşanan değişimin kaçınılmaz olduğuna işaret eden Doç. Dr. Olgaç Güven, “Bu değişime adapte olamazsak hem ekosistem hem de bölge insanları ciddi sorunlarla karşı karşıya kalabilir" dedi.