Akaryakıtta o sistem geri dönüyor! Fiyatlar fırlayınca eski formül masaya geldi

Körfez bölgesinde patlak veren savaş, petrol fiyatlarını uçurdu; motorine tek seferde %10,5 zam geldi. Akaryakıt fiyatlarının kontrolden çıkması üzerine ekonomi yönetimi, 2021 yılında rafa kaldırılan "Eşel Mobil" sistemini yeniden masaya yatırdı.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla sarsılan Körfez bölgesi, küresel enerji piyasalarını ateşe attı. Petrol fiyatlarındaki sert yükseliş Türkiye’deki pompa fiyatlarına "şok zam" olarak yansıdı. Yarından itibaren geçerli olmak üzere motorin fiyatlarına yapılan yüzde 10,5 oranındaki artışla birlikte, litre fiyatı 70 TL sınırına ulaştı.

Akaryakıta büyük zam geleceği haberleri eşliğinde bugün enflasyon açıklandı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek enflasyona ilişkin değerlendirmesinde, "Jeopolitik gelişmeler kaynaklı artan petrol fiyatlarının enflasyon etkisini sınırlandırmak üzere çalışıyoruz." dedi.

Mehmet Şimşek'ten enflasyon açıklaması

Bu açıklama fiyatlara müdahale ihtimalini masaya getirirken en son 5 yıl önce kullanılan sistemin devreye alınması gündemde.

NTV, Bloomberg'e dayandırdığı haberinde, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın, zamların tüketiciye yansımaması için ÖTV gelirinden feragat etmeye hazırlandığını yazdı.

Piyasadaki bu fahiş artışların enflasyonu daha fazla tetiklememesi için ekonomi yönetimi "Eşel Mobil Sistemi"ni (EMS) devreye almayı tartışıyor. Bloomberg’in haberine göre Hazine ve Maliye Bakanlığı, sistemin maliyetine dair etki analizi çalışmalarına başladı.

Sistem şöyle işliyor:

Uluslararası petrol fiyatları veya döviz kuru yükseldiğinde, akaryakıtın çıplak fiyatı artıyor. Normal şartlarda bu artış doğrudan pompadaki tüketiciye yansıtılır. Ancak Eşel Mobil devredeyken;

Akaryakıta gelen zam miktarı kadar Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) tutarı düşürülüyor.

Böylece pompa fiyatı sabit kalıyor.

Devlet, kendi vergi gelirinden vazgeçerek zammı üstlenmiş oluyor.

Fiyatlar dünya piyasasında düştüğünde ise ÖTV tekrar eski seviyesine çekilerek hazine zararı karşılanıyor.

En son 2021 yılının son çeyreğinde döviz kurlarındaki aşırı oynaklık nedeniyle rafa kaldırılan bu sistem, dezenflasyon sürecini korumak adına yeniden kurtarıcı olarak görülüyor. Eğer bu hafta içinde karar kesinleşirse, motorindeki %10,5'lik son artışın bir kısmının veya tamamının ÖTV'den karşılanarak halka yansıtılmaması hedefleniyor.