Akademisyenler Van Gölü ndeki mikrobiyalitlerin oluşum sırlarını araştırıyor

Van Gölü'ndeki mikrobiyalitlerde bulunan karbonat nanokürelerin kökeninin ortaya çıkarılması amacıyla yürütülen uluslararası proje kapsamında akademisyenler, gölün farklı noktalarında dalış yaparak numuneler topladı.

Tarihi kalıntılar, batıklar ve farklı boyutlardaki mikrobiyalitleriyle (dikit) dikkati çeken Van Gölü, su altındaki doğal zenginliklerinin yanı sıra bilimsel araştırmalara da ev sahipliği yapıyor.

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi öncülüğünde, Pamukkale Üniversitesi, Polonya'daki Varşova Üniversitesi, İtalya'daki Calabria Üniversitesi ve Çin Yer Bilimleri Üniversitesinden bilim insanlarının katılımıyla "Van Gölü'ndeki Güncel Mikrobiyalitler Üzerinde Gelişen Biyofilmlerde Karbonat Nanokürelerin Kökeninin İncelenmesi" adlı proje hazırlandı.

Van YYÜ Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğünce desteklenen proje kapsamında Van'a gelen Polonya'daki Varşova Üniversitesi Jeoloji Fakültesi Jeokimya, Mineraloji ve Petroloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Miroslaw Slowakiewicz, Pamukkale Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ezher Tagliasacchi, proje yürütücüsü Van YYÜ Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Çetin Yeşilova ve beraberindeki akademisyenler ile Van Gölü'nde araştırma yaptı.

Gevaş ilçesine bağlı Altınsaç Mahallesi yakınlarında gölün derinliklerine dalış yapan akademisyenler, farklı ülkelerdeki laboratuvarlarda incelenmek üzere mikrobiyalit oluşumlarından numuneler aldı.

Alınan örneklerle, mikrobiyalitlerde gelişen biyofilmlerdeki karbonat nanokürelerin oluşum süreçlerinin ve kökeninin belirlenmesi hedefleniyor.

Elde edilen verilerle Salda Gölü'nden alınan örneklerin ve Mars'tan getirilmesi beklenen numunelerin karşılaştırılarak benzerlik ve farklılıkların ortaya konulması amaçlanıyor.

Proje yürütücüsü Doç. Dr. Çetin Yeşilova, basın mensuplarına, ilk etapta örnek alacakları lokasyonları belirlediklerini, ardından da örneklerin hangi derinlikte ve ne sıklıkla alınacağının tespit edildiğini söyledi.

Birçok noktada numune aldıklarını belirten Yeşilova, şunları kaydetti:

"Yürüyerek girebildiğimiz kadar yerlerden örneklemeler yaptık. Daha derinlere tekne ile gittik ve oradaki örneklemelerin ilkini aldık. Falcon tüplerine koyduğumuz örnekleri glutaraldehit ile birlikte uygun saklama koşullarında muhafaza ederek analiz için laboratuvarlara götüreceğiz. Belirlediğimiz diğer noktalardan da örnekleri aldıktan sonra analize gideceğiz. Projedeki amacımız bu mikrobiyolitlerdeki nanokürelerin kökenini tespit etmek. Kökenlerini belirledikten sonra bunları Salda Gölü ve Jezero Krateri'ndeki örneklerle karşılaştırmak istiyoruz. Ancak şu anda elimizde Mars'taki örnekler yok. Bu örneklerin 2029'da gelmesi bekleniyor. Dolayısıyla Mars örnekleri geldikten sonra karşılaştırmayı yapabileceğiz. Fakat ilk etapta elimizde Salda Gölü'ndeki örnekler olduğu için bunları Salda Gölü örnekleriyle karşılaştırabileceğiz."

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ezher Tagliasacchi de Van'da bulunma amacının Van Gölü'ndeki mikrobiyalit alanlarını incelemek, örnekler almak ve gerekli analizleri gerçekleştirmek olduğunu ifade etti.

Projede herkesin ayrı bir çalışma alanının bulunduğunu anlatan Tagliasacchi, uluslararası nitelikteki projede farklı ülkelerden biyolog ve biyokimyacıların da bir araya geldiğini söyledi.

Suyun pH değerini, sıcaklığını ve çözünmüş oksijen miktarını ölçtüklerini ifade eden Tagliasacchi, "Arazide yapılacak işlerimizin en önemli ayağı Van Gölü'nden bu mikrobiyalit örneklerini alabilmekti ve bunu da bugün gerçekleştirdik. Ekiple birlikte başarılı bir dalış gerçekleştirdik" dedi.

Polonya Varşova Üniversitesi Jeoloji Fakültesi Jeokimya, Mineraloji ve Petroloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Miroslaw Slowakiewicz de saha çalışmalarının kendileri açısından önemli olduğunu söyledi.

Son yıllarda özellikle Mars'ta yapılan araştırmaların kendilerini bu çalışmaya yönelttiğini dile getiren Slowakiewicz, şöyle devam etti:

"Van'la ilgili henüz tam bir bilgiye sahip değiliz. Fakat bildiğimiz bir şey varsa Salda Gölü de Van Gölü de oldukça yüksek pH değerlerine sahip. pH değerleri 10'a yakın. Oldukça alkali, ekstrem environment dediğimiz, yaşamın zor olduğu bir ortamı gösteriyor. Böyle bir benzerliğe sahip. Bu nedenle çalışma oldukça önemli" diye konuştu.